Η διαδρομή από τα έδρανα της Φιλοσοφικής Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης στο πιλοτήριο ενός αεροσκάφους δεν είναι συνηθισμένη.
Για την Κυριακή Κατσογρεσάκη, πιλότο της Sky express, ήταν μια πορεία γεμάτη διαφορετικές εμπειρίες και διαρκείς αλλαγές.
Από τα παιδικά της χρόνια στη Σητεία και τις σπουδές της στο Ρέθυμνο, μέχρι την εργασία της ως αεροσυνοδός για τη βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας, την τηλεοπτική της παρουσία σε ριάλιτι και τελικά την επαγγελματική επιλογή της πολιτικής αεροπορίας, κάθε σταθμός ήταν ένα διαφορετικό κεφάλαιο στη ζωή της.
«Θα έλεγα ότι η ζωή χρειάζεται τόλμη, προσωπική ευθύνη και διαρκή εξέλιξη.
Δεν πιστεύω ότι πρέπει να αφήνουμε τον φόβο της αποτυχίας ή την ανάγκη να ικανοποιούμε τις προσδοκίες των άλλων να καθορίζουν τις επιλογές μας», λέει στην «Π» και εξηγεί πώς συνδέεται η φιλοσοφική σκέψη με την πειθαρχία που απαιτεί το πιλοτήριο.
Γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στην Κρήτη, έναν τόπο με έντονο αποτύπωμα στους ανθρώπους του. Πώς διαμόρφωσαν τα παιδικά σας χρόνια στη Σητεία την προσωπικότητά σας;
Μεγαλώνοντας στη Σητεία, απέκτησα έναν ισχυρό δεσμό με τον τόπο μου, αλλά ταυτόχρονα ένιωσα την ανάγκη να αναζητήσω όσα υπήρχαν πέρα από τα όριά του. Πιστεύω ότι η καταγωγή μας αποτελεί ένα κομμάτι της ταυτότητάς μας, όχι όμως και ένα όριο στις δυνατότητές μας.
Κρατώ τις ρίζες μου, αλλά πάντα ήθελα να εξελίσσομαι, να δοκιμάζω τις δυνάμεις μου και να ανακαλύπτω νέους ορίζοντες. Για μένα, το να ξέρεις από πού ξεκίνησες είναι εξίσου σημαντικό με το να έχεις το θάρρος να αποφασίσεις πού θέλεις να φτάσεις.
Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειάς σας στις αποφάσεις που παίρνετε για τη ζωή σας;
Η οικογένεια έχει τη δική της ξεχωριστή θέση στη ζωή μου, γιατί αποτελεί μέρος των ριζών και της ταυτότητάς μου. Ωστόσο, πιστεύω ότι κάθε άνθρωπος χρειάζεται να αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του. Ακούω, σκέφτομαι και αξιολογώ όσα έχουν να μου προσφέρουν οι άνθρωποι που αγαπώ, αλλά οι αποφάσεις για την πορεία μου είναι προσωπική μου ευθύνη.
Έχω μάθει ότι, όταν επιλέγεις έναν δρόμο διαφορετικό από τον συνηθισμένο, χρειάζεται να έχεις εσωτερική βεβαιότητα και να είσαι έτοιμος να υποστηρίξεις την επιλογή σου. Η στήριξη των ανθρώπων μας είναι πολύτιμη, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να μπορούμε να σταθούμε στα πόδια μας.
Ξεκινήσατε τις σπουδές σας στη Φιλοσοφική Σχολή στο Ρέθυμνο, αλλά τελικά σας κέρδισε η αεροπορία. Πώς έγινε αυτή η στροφή 180 μοιρών και πώς συνδέεται η φιλοσοφική σκέψη με την πειθαρχία που απαιτεί το πιλοτήριο;
Η διαδρομή μου προς την αεροπορία δεν ήταν μια ευθεία γραμμή, και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της. Οι σπουδές μου στη Φιλοσοφική μού έδωσαν ερεθίσματα που εξακολουθώ να θεωρώ πολύτιμα: την κριτική σκέψη, την ικανότητα να εξετάζω διαφορετικές οπτικές και την ανάγκη να αναζητώ την ουσία πίσω από τα πράγματα.
Η αεροπορία, από την άλλη πλευρά, απαιτεί πειθαρχία, συνεχή εκπαίδευση, ακρίβεια και αποφάσεις βασισμένες σε συγκεκριμένα δεδομένα. Μπορεί αρχικά να φαίνονται δύο διαφορετικοί κόσμοι, όμως εγώ βλέπω μια ουσιαστική σύνδεση: και στους δύο χρειάζεται να σκέφτεσαι καθαρά, να αξιολογείς τις πληροφορίες και να μην παρασύρεσαι από την πρώτη εντύπωση.
Ο χώρος των πιλότων είναι παραδοσιακά ανδροκρατούμενος. Πώς σας υποδέχθηκαν οι συνάδελφοι, αλλά και οι ταξιδιώτες;
Η αεροπορία είναι ένας χώρος με υψηλές απαιτήσεις, όπου η επαγγελματική επάρκεια, η εκπαίδευση και η υπευθυνότητα έχουν καθοριστική σημασία. Ως γυναίκα πιλότος, θεωρώ σημαντικό να αξιολογούμαι με βάση τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τη συμπεριφορά μου, όπως ακριβώς κάθε επαγγελματίας. Δεν πιστεύω ότι χρειάζεται να αποδεικνύεις διαρκώς κάτι λόγω του φύλου σου, αλλά να εργάζεσαι με συνέπεια και να αφήνεις την επαγγελματική σου στάση να μιλάει για εσένα.
Εργαστήκατε ως αεροσυνοδός προσφέροντας τις υπηρεσίες σας στη βασιλική οικογένεια της Σαουδικής Αραβίας. Τι σας δίδαξε αυτή η εμπειρία σε έναν τόσο διαφορετικό πολιτισμό και ένα περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων;
Ήταν μια εμπειρία που μου έδωσε την ευκαιρία να εργαστώ σε ένα διεθνές περιβάλλον με ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις. Μέσα από αυτήν κατάλαβα ακόμη περισσότερο πόσο σημαντικά είναι η διακριτικότητα, η προσαρμοστικότητα, η προσοχή στη λεπτομέρεια και ο σεβασμός στις πολιτισμικές διαφορές.
Το ευρύ κοινό σάς γνώρισε μέσα από τηλεοπτικά ριάλιτι. Κοιτάζοντας πίσω, θεωρείτε ότι η αναγνωρισιμότητα βοήθησε, δυσκόλεψε ή δεν έπαιξε κανέναν ρόλο στην επαγγελματική σας εξέλιξη;
Η αναγνωρισιμότητα είναι ένα κομμάτι της δημόσιας εικόνας μου, αλλά δεν αποτελεί αυτό που καθορίζει την επαγγελματική μου ταυτότητα. Η τηλεόραση μπορεί να σε συστήσει σε ένα ευρύτερο κοινό, όμως η αεροπορία είναι ένας χώρος στον οποίο δεν αρκεί η εικόνα. Χρειάζονται εκπαίδευση, εξετάσεις, συνεχής αξιολόγηση, πειθαρχία και καθημερινή υπευθυνότητα.
Η επαγγελματική μου πορεία απαιτεί πραγματική προσπάθεια και συνεχή εξέλιξη, ανεξάρτητα από το αν με γνωρίζει κάποιος από την τηλεόραση ή όχι. Δεν θεωρώ ότι οι δύο πλευρές της ζωής μου είναι απαραίτητα ασύμβατες. Είναι διαφορετικές εμπειρίες, καθεμία από τις οποίες έχει τη δική της θέση. Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι να μη μένει κάποιος στην πρώτη εικόνα, αλλά να έχει την ευκαιρία να γνωρίσει και τις υπόλοιπες πτυχές ενός ανθρώπου.
Ποια στοιχεία του χαρακτήρα σας θεωρείτε ότι είναι τα δυνατότερα «όπλα» σας στις δύσκολες στιγμές;
Θεωρώ ότι η αποφασιστικότητα, η πειθαρχία και η επιθυμία μου να εξελίσσομαι είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία μου. Έχω μάθει να θέτω στόχους και να δουλεύω συστηματικά για να τους πετυχαίνω, ακόμη και όταν η διαδρομή είναι απαιτητική. Στο πιλοτήριο, βέβαια, η αποφασιστικότητα από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται να γνωρίζεις τα όριά σου, να ακολουθείς τις διαδικασίες, να επικοινωνείς σωστά με την ομάδα σου και να μην αφήνεις το συναίσθημα να επηρεάζει την κρίση σου.
Στην προσωπική μου ζωή προσπαθώ να εφαρμόζω την ίδια λογική: να αντιμετωπίζω τις δυσκολίες με ψυχραιμία, να αναλαμβάνω την ευθύνη των επιλογών μου και να μη θεωρώ μια αποτυχία το τέλος της προσπάθειας. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν στιγμές αμφιβολίας ή πίεσης. Σημαίνει ότι προσπαθώ να μη μένω εκεί, αλλά να βρίσκω τον τρόπο να προχωρώ.
Ποια στοιχεία του χαρακτήρα δυσκολεύουν τη ζωή σας;
Η αποφασιστικότητα και οι υψηλές απαιτήσεις που έχω από τον εαυτό μου μπορούν κάποιες φορές να λειτουργήσουν και εις βάρος μου. Όταν θέλω να πετύχω κάτι, δυσκολεύομαι να συμβιβαστώ με τη στασιμότητα και συχνά απαιτώ από τον εαυτό μου να κάνει περισσότερα, να προχωρήσει πιο γρήγορα και να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο.
Αυτό μπορεί να με κάνει αυστηρή με τον εαυτό μου και να δυσκολεύει την αποδοχή του γεγονότος ότι δεν μπορούμε να ελέγχουμε τα πάντα. Με τον χρόνο, όμως, μαθαίνω ότι η εξέλιξη δεν σημαίνει μόνο προσπάθεια και πειθαρχία, αλλά και ισορροπία. Χρειάζεται να αναγνωρίζεις όσα έχεις καταφέρει, να αποδέχεσαι ότι κάποια πράγματα απαιτούν χρόνο και να μην αντιμετωπίζεις κάθε στιγμή σαν έναν ακόμη στόχο που πρέπει να κατακτήσεις.
Αν έπρεπε να συμπυκνώσετε τη δική σας φιλοσοφία για τη ζωή, τι θα μας λέγατε;
Θα έλεγα ότι η ζωή χρειάζεται τόλμη, προσωπική ευθύνη και διαρκή εξέλιξη. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να αφήνουμε τον φόβο της αποτυχίας ή την ανάγκη να ικανοποιούμε τις προσδοκίες των άλλων να καθορίζουν τις επιλογές μας. Ο καθένας έχει τη δική του διαδρομή και τον δικό του χρόνο.
Για μένα, επιτυχία δεν είναι μόνο να φτάσεις σε έναν στόχο, αλλά και να εξελίσσεσαι ως άνθρωπος στην πορεία προς αυτόν. Να αποκτάς γνώσεις, να αναγνωρίζεις τα λάθη σου και να έχεις το θάρρος να αλλάξεις κατεύθυνση όταν καταλαβαίνεις ότι κάτι δεν σε εκφράζει πλέον. Δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις από την αρχή. Χρειάζεται να είσαι πρόθυμος να προσπαθήσεις και να αναλάβεις την ευθύνη της ζωής που επιλέγεις να ζήσεις.
Σε ποιον βαθμό σάς απασχολεί η γνώμη που έχουν για εσάς οι άλλοι;
Θεωρώ φυσιολογικό να μας ενδιαφέρει η γνώμη των ανθρώπων γύρω μας, αρκεί να μην της παραχωρούμε τον έλεγχο της ζωής μας. Ακούω την κριτική όταν είναι ουσιαστική και μπορεί να με βοηθήσει να δω κάτι που δεν είχα αντιληφθεί. Δεν θεωρώ, όμως, ότι είναι δυνατόν ή απαραίτητο να αρέσουμε σε όλους.
Όταν εκτίθεσαι δημόσια, είναι αναπόφευκτο να δημιουργούνται απόψεις και εντυπώσεις, πολλές φορές χωρίς οι άλλοι να γνωρίζουν πραγματικά τον άνθρωπο πίσω από την εικόνα. Έχω καταλάβει ότι δεν μπορείς να ελέγξεις τι θα σκεφτεί κάποιος για εσένα· μπορείς, όμως, να ελέγξεις τη συμπεριφορά σου, τις επιλογές σου και το κατά πόσο παραμένεις πιστός στις αξίες σου.
Τι θα λέγατε σε ένα νέο κορίτσι ή αγόρι που ονειρεύεται να ανοίξει τα «φτερά» του για τον κόσμο, αλλά διστάζει μπροστά στις δυσκολίες;
Θα του έλεγα να μη θεωρήσει τον φόβο απόδειξη ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει. Πολύ συχνά φοβόμαστε περισσότερο αυτό που δεν έχουμε ακόμη δοκιμάσει, επειδή δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείπουμε ένα όνειρο πριν καν προσπαθήσουμε.
Η δική μου διαδρομή, από τις σπουδές στη Φιλοσοφική μέχρι την επαγγελματική μου πορεία στην αεροπορία, μου έχει δείξει ότι δεν υπάρχει πάντα ένας προκαθορισμένος δρόμος προς την επιτυχία. Χρειάζονται προσπάθεια, υπομονή, σωστή προετοιμασία και η διάθεση να συνεχίζεις ακόμη κι όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως τα είχες σχεδιάσει. Δεν αρκεί, βέβαια, να ονειρεύεσαι· χρειάζεται να δουλεύεις συστηματικά για αυτό που θέλεις.
Θα τους έλεγα, επίσης, να μη συγκρίνουν διαρκώς τη δική τους πορεία με εκείνη των άλλων. Ο καθένας έχει τις δικές του δυνατότητες, δυσκολίες και ευκαιρίες.
Να τολμούν να δοκιμάσουν, να μην αφήνουν τα στερεότυπα να αποφασίζουν για εκείνους και να θυμούνται ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζουν από την αρχή ολόκληρη τη διαδρομή.
Αρκεί να κάνουν το πρώτο βήμα και να είναι διατεθειμένοι να συνεχίσουν.