Τι λένε οι επιστήμονες για τη φονική πλημμύρα στο Νεπάλ – Από πού προήλθε ο τεράστιος όγκος νερού

«Έσπασε ένα φράγμα, σαν παγόβουνο, καταστράφηκαν χωριά και πόλεις», είπε Έλληνας που μένει στο Νεπάλ στο Newsbomb για τη φονική ξαφνική πλημμύρα που σάρωσε την περιοχή κοντά στα σύνορα του Νεπάλ με το Θιβέτ αφήνοντας πίσω πάνω από 150 νεκρούς και εκατοντάδες αγνοούμενους.

Αυτό επιβεβαιώνουν ουσιαστικά και ειδικοί. Η φονική πλημμύρα ενδέχεται να προκλήθηκε όταν τμήμα ενός παγετώνα αποκολλήθηκε και έπεσε στην κοιλάδα εκατοντάδες μέτρα χαμηλότερα, λένε ειδικοί επικαλούμενοι δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs.

Δεν είναι σαφές τι ακριβώς προκάλεσε την κατάρρευση του παγετώνα, όμως αξιωματούχοι στο Νεπάλ έκαναν λόγο για μια σεισμική δόνηση που σημειώθηκε στην περιοχή λεπτά νωρίτερα ως πιθανή αιτία.

Δορυφορικές εικόνες που καταγράφουν την περιοχή πριν και μετά την καταστροφή από το Planet Labs, τις οποίες ήλεγξε το Reuters, δείχνουν την καταπράσινη, πλούσια σε βλάστηση βουνοπλαγιά να είναι πλέον θαμμένη κάτω από συντρίμμια και πέτρες.

«Επιβεβαιώνεται ότι ένα σημαντικό τμήμα του κατώτερου μετώπου του παγετώνα κατέρρευσε, προκαλώντας το φαινόμενο — πιθανότατα παρασύροντας ή συμπεριλαμβάνοντας σημαντική ποσότητα βράχων και ιζημάτων», δήλωσε ο Βίκραμ Γκούπτα, ειδικός στην τεχνική γεωλογία και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Sikkim στην Ινδία.

Ο γεωλόγος Νταν Σούγκαρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, σημείωσε πως οι εικόνες φαίνεται να δείχνουν ότι ένας μεγάλος όγκος χιονιού έλιωσε το διάστημα των 24 ωρών πριν από την καταστροφή.

«Ορισμένοι από τους παγετώνες στην κοιλάδα ήταν καλυμμένοι από χιόνι χθες και σήμερα είναι ως επί το πλείστον γυμνοί πάγοι. Με άλλα λόγια, και χωρίς να έχω δει ακόμη τα δεδομένα από κάποιον μετεωρολογικό σταθμό, πιθανότατα επικρατούσαν υψηλές θερμοκρασίες», δήλωσε.

Τα βουνά του Νεπάλ

Τα χιονισμένα βουνά του Νεπάλ έχουν χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε 30 χρόνια, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ανέφεραν τα Ηνωμένα Έθνη το 2023. Ο οργανισμός πρόσθεσε την ίδια χρονιά ότι οι παγετώνες στο Νεπάλ, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στην Ινδία και την Κίνα –δύο χώρες που έχουν από τις μεγαλύτερες εκπομπές άνθρακα– έλιωσαν με 65% ταχύτερο ρυθμό την τελευταία δεκαετία σε σύγκριση με την προηγούμενη.

«Αυτό που μπορώ να δω στις πρωινές δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs, το χαμηλότερο τμήμα του παγετώνα αποσπάστηκε σε υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και έπεσε πάνω στον πυθμένα της κοιλάδας, 1.200 μέτρα πιο κάτω», εξήγησε ο Σούγκαρ.

Σημείωσε επίσης πως η κατασκευαστική δραστηριότητα θα μπορούσε να είναι ένας παράγοντας και «εάν η κλιματική αλλαγή διαδραμάτισε έναν ρόλο είναι κάτι που αναμφίβολα θα ερευνήσουμε στο εγγύς μέλλον».

Αρκετά υδροηλεκτρικά έργα βρίσκονται στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, στην ορεινή περιοχή Ράσουα, με πληθυσμό περίπου 50.000 κατοίκων.

Η Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών του Νεπάλ επιβεβαίωσε από την πλευρά της πως η πλημμύρα σημειώθηκε στον ποταμό Λχέντε εξαιτίας μιας κατολίσθησης η οποία καταγράφηκε σε απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων βορειοανατολικά των συνόρων Νεπάλ-Κίνας.

Οι αρχικές πληροφορίες μιλούσαν επίσης για έναν σεισμό στην περιοχή που θα μπορούσε να έχει προκαλέσει μια χιονοστιβάδα και να οδηγήσει στις πλημμύρες, όμως ο Πρακάς Ποκχαρέλ, ένας γεωλόγος στην Αρχή, διευκρίνισε πως δεν είναι ακόμη σαφές τι οδήγησε στην τραγωδία. «Οι ξαφνικές πλημμύρες προκλήθηκαν από μια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων στην πλευρά του Νεπάλ», επισήμανε ο Ποκχαρέλ, ο οποίος εξέτασε τις εικόνες από το Planet Labs.

Οι πλημμύρες, οι κατολισθήσεις και οι ξηρασίες αυξάνονται σε συχνότητα και σφοδρότητα στα Ιμαλάια και οι επιταχυνόμενες αλλαγές στο νερό, την ξηρά και την ατμόσφαιρα στην περιοχή συνιστούν μεγάλη απειλή για τους ανθρώπους, επισημαίνει το International Centre for Integrated Mountain Development.

Ο οργανισμός αυτός ανέφερε σήμερα πως η στιγμιαία πλημμύρα έστειλε ένα σφοδρό κύμα νερού, ιζημάτων και ογκόλιθων που κατευθύνθηκε μέσα από τα ποτάμια συστήματα Μπότε Κόσι και Τρισούλι, ενώ, σύμφωνα με τις αναφορές, η στάθμη του ποταμού στην περιοχή Γκαλτσχί, αυξήθηκε έως και κατά εννέα μέτρα μέσα σε 30 λεπτά.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ