Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, απέφυγε να δηλώσει αν θα είχε εγκρίνει στρατιωτικά πλήγματα στο Ιράν, προκειμένου να αποτρέψει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου από τη χώρα, αποφεύγοντας να απαντήσει στις εκκλήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να χαρακτηρίσει τις επιθέσεις αναγκαίες και να πει ότι θα τις επαναλάμβανε.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, την Παρασκευή (20/11), παρουσία του Τραμπ, ο Βανς δήλωσε ότι η απόφαση για την επίθεση στο Ιράν τον Φεβρουάριο ανήκε στον Αμερικανό πρόεδρο και ότι «η δουλειά μου είναι να στηρίζω τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών». Η απάντησή του ανέδειξε τη δύσκολη ισορροπία που καλείται να διατηρήσει ο αντιπρόεδρος, αλλά και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν προκαλεί πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Σε μια ευθεία αποτίμηση του αποτελέσματος των ενδιάμεσων εκλογών, ο Βανς είχε αποδώσει τον Νοέμβριο τις ιστορικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών στον πόλεμο, ζητώντας την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη σύγκρουση. Η τοποθέτησή του, την οποία δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θεωρήθηκε από πολλούς ως αποστασιοποίηση από τον Τραμπ, την ώρα που ο αντιπρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την προεδρία το 2028.
«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», είχε γράψει ο Βανς. «Ο ίδιος ο πρόεδρος το είπε χθες το βράδυ. Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι άξιζε να χάσουμε τον έλεγχο της Γερουσίας για τα επόμενα έξι χρόνια, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρωθεί».
«Οι άνθρωποι που εργάζονται για μένα έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τη γνώμη τους»
Από την πλευρά του, ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν ενοχλήθηκε από το συμπέρασμα του Βανς, σημείωσε ωστόσο ότι από την τοποθέτησή του έλειπε ένα κρίσιμο στοιχείο: η αναγνώριση ότι τα πλήγματα ήταν αναγκαία και ότι ο αντιπρόεδρος θα λάμβανε την ίδια απόφαση.
«Οι άνθρωποι που εργάζονται για μένα έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τη γνώμη τους», είπε ο Τραμπ. «Εγώ, όμως, γνωρίζω τους Ιρανούς και, ειλικρινά, είναι τρελοί».
Όταν ρωτήθηκε αργότερα κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου αν άξιζε το τίμημα του πολέμου, δεδομένων των μεγάλων απωλειών των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο, ο Βανς δεν εξέφρασε ξεκάθαρα τη στήριξή του στη στρατιωτική επιχείρηση.
«Αυτό που έχω πει είναι ότι ο στόχος να αποτρέψουμε το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο είναι απολύτως αυτό που πρέπει να επιδιώκουμε», δήλωσε. «Είναι ο μεγαλύτερος κρατικός υποστηρικτής της τρομοκρατίας. Αν αποκτούσε πυρηνικό όπλο, θα το χρησιμοποιούσε ως μέσο πίεσης ή, ο μη γένοιτο, θα εξαπέλυε επίθεση, σκοτώνοντας χιλιάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες αθώους ανθρώπους. Και πιστεύω ότι ο πρόεδρος είναι εκείνος που λαμβάνει τις αποφάσεις. Ο πρόεδρος έχει δηλώσει ότι θα το έκανε ξανά. Η δική μου θέση είναι ότι στόχος μου και καθήκον μου είναι να στηρίζω τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ο Βανς έχει εκφράσει εδώ και καιρό την αντίθεσή του στον πόλεμο και είχε αναλάβει τον ρόλο του βασικού απεσταλμένου της Ουάσιγκτον στις ειρηνευτικές συνομιλίες, εξασφαλίζοντας μια προσωρινή εκεχειρία το καλοκαίρι, η οποία ωστόσο κατέρρευσε γρήγορα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, είχε στείλει προσωπικές επιστολές σε σκληροπυρηνικούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη, επιδιώκοντας την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, ο Τραμπ ακύρωσε τις σχετικές επαφές λίγο μετά τη δημοσίευση της αποτίμησης του Βανς για το εκλογικό αποτέλεσμα, ζητώντας του να επικεντρωθεί στην εσωτερική πολιτική.
«Δεν χρειαζόμαστε συμφωνία με το Ιράν», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανακοινώνοντας την απόφασή του να δώσει αυτή την κατεύθυνση στον αντιπρόεδρο. «Εκείνες οι ημέρες έχουν περάσει προ πολλού».
Ο Τραμπ επέστρεψε την Πέμπτη από τετραήμερη διπλωματική περιοδεία στην Ασία, η οποία ολοκληρώθηκε με μια πρωτοφανή τριμερή συνάντηση με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, και τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δέχθηκε επικρίσεις για τη συνάντησή του με τους δύο ηγέτες, αλλά και για τους θερμούς χαιρετισμούς που αντάλλαξε μαζί τους. Αγκαλιάστηκε με τον Σι μετά την άφιξή του στην Κίνα, ενώ αποκάλεσε τον Πούτιν «φίλο μου».
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου παρουσίασαν τη συνάντηση ως επίδειξη ώριμης διπλωματικής στάσης, υποστηρίζοντας ότι οι σχέσεις του Τραμπ με ηγέτες, ακόμη και χωρών που θεωρούνται αντίπαλοι των ΗΠΑ, αναδεικνύουν τη διεθνή ισχύ της Ουάσιγκτον.
Ο Βανς, ο οποίος παρέμεινε στην Ουάσιγκτον, ήταν από τους βασικούς υποστηρικτές της περιοδείας του Τραμπ. Μάλιστα, αστειεύτηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου ότι η παραμονή του στην αμερικανική πρωτεύουσα, όσο ο πρόεδρος βρισκόταν στην Ασία, θύμιζε την οικογενειακή κωμωδία του 1990 «Μόνος στο σπίτι».
«Είναι εκπληκτικό τι μπορεί να επιτευχθεί όταν δίνεται πραγματική ευκαιρία στη διπλωματία», έγραψε την Πέμπτη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Με πληροφορίες από Reuters
