Σε ελεγχόμενη έκρηξη βραχώδους σχηματισμού στον Δούναβη προχώρησαν τη Δευτέρα οι αρχές της Ρουμανίας, προκειμένου να ανακατευθύνουν απαραίτητες ποσότητες νερού προς τον τελευταίο πυρηνικό αντιδραστήρα που παραμένει σε λειτουργία στη χώρα, καθώς η παρατεταμένη ξηρασία έχει μειώσει δραματικά τη στάθμη του ποταμού.
Την ίδια ώρα, η γειτονική Ουγγαρία ανακοίνωσε ότι ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός της ενδέχεται να συνεχίσει να λειτουργεί για ακόμη δύο ημέρες, αποφεύγοντας προς το παρόν την πλήρη διακοπή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μετά από 44 χρόνια.
Η ελεγχόμενη έκρηξη, που πραγματοποιήθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό της Ρουμανίας με τη χρήση περίπου 180 κιλών εκρηκτικών, εκτόξευσε τεράστιες ποσότητες νερού στον αέρα, σε μια εντυπωσιακή επιχείρηση που αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης που προκαλούν η ακραία ζέστη και η ξηρασία στην Ευρώπη. Η πτώση της στάθμης των ποταμών προκαλεί ήδη σοβαρές ανησυχίες για την επάρκεια νερού, τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Με τους πυρηνικούς σταθμούς σε Ρουμανία και Ουγγαρία να λειτουργούν με μειωμένη ισχύ, οι δύο χώρες αναγκάζονται να καλύπτουν μέρος των αναγκών τους μέσω ακριβών εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που ο καύσωνας αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση. Και οι δύο εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν νερό από τον Δούναβη για την ψύξη των αντιδραστήρων.
Οι ουγγρικές αρχές, που είχαν προειδοποιήσει ότι ο πυρηνικός σταθμός του Πακς ίσως αναγκαζόταν να διακόψει τη λειτουργία του ακόμη και από την Κυριακή, ανακοίνωσαν τελικά ότι μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με τη σημερινή μειωμένη ισχύ έως τη Δευτέρα ή την Τρίτη, δίνοντας μια μικρή ανάσα στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας.
Ο σταθμός του Πακς, ισχύος 2 γιγαβάτ, καλύπτει υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το 50% της ηλεκτροπαραγωγής της Ουγγαρίας. Τη Δευτέρα, όμως, λειτουργούσε με λίγο περισσότερο από το 10% της ονομαστικής του ισχύος, καθώς η στάθμη του Δούναβη υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
«Σήμερα και πιθανότατα και αύριο η τελευταία τουρμπίνα, που παράγει 240 μεγαβάτ, θα μπορέσει να παραμείνει σε λειτουργία», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μαγιάρ. «Πρόκειται για πολύ καλά νέα, καθώς αποφεύγεται η πλήρης διακοπή λειτουργίας του σταθμού σε μία από τις ημέρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας», πρόσθεσε.
Λίγο νοτιότερα, η κρατική εταιρεία παραγωγής πυρηνικής ενέργειας της Ρουμανίας, Nuclearelectrica, η οποία καλύπτει περίπου το 20% των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια, αναγκάστηκε να θέσει εκτός λειτουργίας τον έναν από τους δύο αντιδραστήρες της ήδη από τις αρχές της περασμένης εβδομάδας.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η ελεγχόμενη έκρηξη θα επιτρέψει την κατασκευή προσωρινού φράγματος, ώστε να διοχετευθούν μεγαλύτερες ποσότητες νερού στο κανάλι του Δούναβη που τροφοδοτεί τον εναπομείναντα αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα.
Σύμφωνα με το Πολεμικό Ναυτικό της Ρουμανίας, οι εργασίες ανακατεύθυνσης του νερού αναμένεται να ολοκληρωθούν έως την Τετάρτη.
«Κάθε ημέρα μετά την Τετάρτη ή την Πέμπτη που ο πυρηνικός σταθμός θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεί κέρδος. Μία ημέρα λειτουργίας του αποδίδει όφελος τριπλάσιο από το κόστος αυτής της επιχείρησης», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Ρουμανίας, Ράντου Μιρούτα.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός της Ρουμανίας, Ίλιε Μπολογιάν, ανακοίνωσε ότι τα εργοστάσια αυτοκινήτων της Dacia, που ανήκει στον όμιλο Renault, καθώς και της Ford, διέκοψαν προσωρινά την παραγωγή τους έως τις 19 Αυγούστου, μειώνοντας εθελοντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 200 μεγαβάτ.
Από την πλευρά της Ουγγαρίας, ο Πέτερ Μαγιάρ ανέφερε ότι οι εθελοντικές μειώσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, έπειτα από σχετική έκκληση της κυβέρνησης, περιόρισαν τη ζήτηση κατά περίπου 700 μεγαβάτ την Κυριακή, συμβάλλοντας σημαντικά στην αποσυμφόρηση του ηλεκτρικού δικτύου.
Στις προσπάθειες αυτές συμμετέχουν και μεγάλες επιχειρήσεις. Η φαρμακοβιομηχανία Richter ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά περισσότερο από 50% τις επόμενες τρεις εβδομάδες, ενώ θα διαθέτει καθημερινά στο δίκτυο τέσσερα μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας που παράγονται από το φωτοβολταϊκό της πάρκο.