Η υπερπαραγωγή της Φίνος Φιλμ θεωρείται από τις πιο εμβληματικές ταινίες για την επέτειο του «Όχι» και εκτός από την τεράστια επιτυχία που είχε σημειώσει στις αίθουσες, αποτελώντας για σχεδόν 30 χρόνια τη μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία του ελληνικού κινηματογράφου, συνοδεύεται από ένα «μυστήριο» ως προς τη διάρκεια και κυρίως τις κομμένες σκηνές της.
Όταν πρωτοπαίχτηκε στους κινηματογράφους τον Δεκέμβριο του 1970, αλλά και την πρώτη φορά που προβλήθηκε στην τηλεόραση από την ΕΡΤ τον Οκτώβριο του 1977, η «Υπολοχαγός Νατάσσα» είχε διάρκεια 138 λεπτά.
Ωστόσο, η εκδοχή της ταινίας που προβάλλεται στην τηλεόραση (και είχε κυκλοφορήσει και σε DVD πριν από περίπου 20 χρόνια), δεν ξεπερνάει τα 124 λεπτά, ενώ έχουν ακουστεί αρκετά σενάρια για το τι απέγιναν αυτά τα 14 παραπάνω λεπτά.
Μάλιστα, το γεγονός ότι το φθινόπωρο του 1970 – λίγο πριν την πρεμιέρα στους κινηματογράφους – η υπόθεση της «Νατάσσας» είχε κυκλοφορήσει σε συνέχειες στο περιοδικό Ρομάντσο επιβεβαιώνει ότι όντως υπήρχαν εξτρά σκηνές (κατά κύριο λόγο) της Αλίκης στην ταινία που πλέον δεν βλέπουμε στην οθόνη.
Τι σκηνές, όμως, ήταν αυτές; Σύμφωνα με παλαιότερα δημοσιεύματα, μία σκηνή που λέγεται ότι κόπηκε από τον ίδιο τον Νίκο Φώσκολο πριν καν παιχτεί η ταινία στο σινεμά ήταν στην έρημο όταν η Νατάσσα αναζητά τον Ορέστη (Δημήτρη Παπαμιχαήλ) στην Αίγυπτο αν και υπάρχει και μια άποψη ότι αυτή η σκηνή υπήρχε στην πρώτη εκδοχή της ταινίας.
Από κει και πέρα υπήρχαν στη συνέχεια πάλι στην έρημο με καμήλες κάποιες κοινές σκηνές των Βουγιουκλάκη – Παπαμιχαήλ, οι οποίες επίσης αφαιρέθηκαν επειδή κρίθηκε ότι πλάτειαζε η ταινία, η οποία είχε μεγάλη διάρκεια ούτως ή άλλως.
Δεδομένου δε ότι και τα γυρίσματα φέρονταν να είναι επεισοδιακά και ταλαιπωρία για τους πρωταγωνιστές και κυρίως για την Αλίκη, η απόφαση να κοπεί από το τελικό μοντάζ πάρθηκε πιο εύκολα.
Άλλες σκηνές που – όπως φαίνεται – κόπηκαν από την αρχική εκδοχή της ταινίας ήταν σκηνές από τα βασανιστήρια της αιχμάλωτης Νατάσσας και ο λόγος για αυτό φέρεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να είναι η βιαιότητα των σκηνών, αφού ο Νίκος Φώσκολος ήθελε να δείξει στην οθόνη τη φρίκη και την ωμότητα του πολέμου. Ωστόσο, από την άλλη, αυτό ίσως να δημιουργούσε θέμα όταν θα παιζόταν πλέον στην τηλεόραση σε ώρες που προβάλλονται προγράμματα για όλη την οικογένεια.
Τέλος, μία ακόμα σκηνή που μάλλον σήμερα βλέπουμε κομμένη είναι η σκηνή που η Νατάσσα ερμηνεύει το «Υπάρχει πάντα ένα Τραγούδι» πριν το αιματηρό επεισόδιο στο θέατρο αφού στην αρχική εκδοχή της ταινίας λέγεται ότι το τραγούδι έπαιζε ολόκληρο και όχι από τη μέση και μετά.
Από τις παραπάνω σκηνές δεν υπάρχει καμία στη σημερινή εκδοχή της ταινίας μετά την ψηφιακή αποκατάστασή της, ενώ ενίοτε απουσιάζει και μία σκηνή αμέσως μετά τους τίτλους έναρξης της ταινίας που διαδραματίζεται στο 1965 και στην οποία βλέπουμε να παραλαμβάνουν τη Νατάσσα για να την ανεβάσουν στο τρένο που θα τη μεταφέρει πίσω στην Ελλάδα.
Τις φορές που απουσιάζει και αυτή η σκηνή η συνολική διάρκεια της ταινίας δεν ξεπερνά τα 119 λεπτά και ένας παράγοντας που δεν πρέπει να αγνοηθεί είναι ότι ενίοτε αυτό γίνεται για την εξυπηρέτηση των τηλεοπτικών χρόνων, κάτι που δεν αποτελούσε θέμα όταν μία ταινία κυκλοφορούσε σε DVD ή ακόμα παλαιότερα σε βιντεοκασέτα.
Υπολοχαγός Νατάσσα: Η εκδοχή της ταινίας που αποκαταστάθηκε ψηφιακά
Το σίγουρο είναι ότι όποια σκηνή είχε αφαιρεθεί στο μακρινό παρελθόν από την Υπολοχαγό Νατάσσα, όπως και πιθανόν και από άλλες ταινίες, είχε γίνει εν γνώσει του Φιλοποίμενα Φίνου, του ιδρυτή της Φίνος Φιλμ, όπως ανέφερε στο Reader ο εκπρόσωπος της εταιρείας, κ. Στάθης Καμβασινός.
Από κει και πέρα, οι ανάγκες του τηλεοπτικού χρόνου μπορεί να φέρει κάποια τροποποίηση κατά την προβολή μίας ταινίας, ανεξάρτητα από την Υπολοχαγό Νατάσσα, αλλά ποτέ αυτή δεν γίνεται χωρίς να το γνωρίζει η εταιρεία, η οποία είναι πάντα ενήμερη για το υλικό που προβάλλεται και εκτός τηλεόρασης, κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων που πραγματοποιούνται κατά καιρούς.
Στην επικοινωνία μας με τον κ. Καμβασινό, ο ίδιος μας διαβεβαίωσε ότι η Φίνος Φιλμ δεν έχει αφαιρέσει ως επί τούτου καμία σκηνή από την Υπολοχαγό Νατάσσα, αφού η επιθυμία των υπευθύνων είναι η ταινία να παραμένει πιστή στο όραμα των δημιουργών της, κάτι που ισχύει για όλες τις ταινίες της Φίνος Φιλμ.
Αυτός, άλλωστε, είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η εταιρεία δεν έχει προχωρήσει στον επιχρωματισμό των ασπρόμαυρων ταινιών της.
Όταν ξεκίνησε η ψηφιακή αποκατάσταση των ταινιών της Φίνος στα τέλη του 2008 με αρχές του 2009 από την εταιρεία Graal, η εκδοχή της Νατάσσας που ήταν διαθέσιμη για αποκατάσταση ήταν η εκδοχή που προβάλλεται σήμερα στην τηλεόραση χωρίς τις παραπάνω κομμένες σκηνές, οι οποίες δεν υπήρχαν στο αρχείο της Φίνος Φιλμ και θεωρούνται χαμένες.