1946 — 2026
το ΧΘΕΣ
80
Συναντά το ΑΥΡΙΟ
80 ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΤΡΙΣ · Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ →
Χειμερινές λοιμώξεις: Τι ισχύει φέτος για τα εμβόλια γρίπης, COVID-19 και RSV – Μπορούν να γίνουν την ίδια μέρα;
Πέτρος Ιωάννου και Σταμάτης Καρακωνσταντής

Καθώς οδεύουμε προς τον χειμώνα, οι ιοί του αναπνευστικού, η εποχική γρίπη, ο κορονοϊός (COVID-19) και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) αναμένεται να κυκλοφορήσουν παράλληλα στην κοινότητα.

O αναπληρωτής καθηγητής Λοιμωξιολογίας, Πέτρος Ιωάννου, και ο επίκουρος καθηγητή Λοιμωξιολογίας, Σταμάτης Καρακωνσταντής, εξηγούν στην «Π» ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν, πότε και ποια εμβόλια πρέπει να κάνουν.

Πέτρος Ιωάννου και Σταμάτης Καρακωνσταντής

Αναφέρονται επίσης στις περιπτώσεις που αντενδείκνυται ή αναβάλλεται ο εμβολιασμός.

«Την περσινή περίοδο -σημειώνουν- καταγράφηκαν στη χώρα μας 164 νοσηλείες σε ΜΕΘ και 84 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, στην πλειονότητά τους ανεμβολίαστοι πολίτες που ανήκαν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2026-2027 του Υπουργείου Υγείας, ο έγκαιρος εμβολιασμός αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης σοβαρής νόσησης και επιπλοκών».

Εποχική γρίπη: Μία δόση κάθε φθινόπωρο

Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν: Το εμβόλιο μπορεί να γίνει από κάθε πολίτη που θέλει να προστατευτεί, ωστόσο, συστήνεται κατά προτεραιότητα σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, σε βρέφη και παιδιά 6 μηνών έως 5 ετών, καθώς και σε παιδιά άνω των 5 ετών και ενήλικες με χρόνια νοσήματα (όπως άσθμα, ΧΑΠ, καρδιοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, νεφροπάθεια, ηπατοπάθεια, νευρολογικά νοσήματα, ανοσοκαταστολή ή νοσογόνο παχυσαρκία).

Στις ομάδες προτεραιότητας ανήκουν επίσης οι έγκυες (ανεξαρτήτως σταδίου κύησης), λεχώνες και θηλάζουσες, οι επαγγελματίες Υγείας, αλλά και όσοι φροντίζουν ή συγκατοικούν με βρέφη κάτω των 6 μηνών ή με άτομα που έχουν υποκείμενα νοσήματα, διαμένοντες σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, καθώς και άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους.

Κάθε πότε γίνεται: Χορηγείται μία δόση ετησίως, καθώς ο ιός μεταλλάσσεται και η σύνθεση του εμβολίου επικαιροποιείται κάθε χρόνο. Ιδανικό διάστημα είναι από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου (απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την ανάπτυξη αντισωμάτων πριν από το επιδημικό «κύμα» που τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας ξεκινά ήδη από τον Δεκέμβριο και κορυφώνεται την περίοδο των εορτών και τον Ιανουάριο), όμως, όποιος δεν προλάβει μπορεί να εμβολιαστεί καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου της γρίπης.

Εξαίρεση αποτελούν τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει μόνο μία δόση αντιγριπικού εμβολίου στο παρελθόν, τα οποία χρειάζονται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων.

Πού και πώς γίνεται: Ο αντιγριπικός εμβολιασμός των ενηλίκων μπορεί να πραγματοποιηθεί σε φαρμακεία από πιστοποιημένους φαρμακοποιούς ή από ιατρούς. Ο εμβολιασμός των παιδιών διενεργείται από ιατρούς. Τα συμβατικά ενέσιμα εμβόλια χορηγούνται δωρεάν χωρίς ιατρική συνταγή (με τον ΑΜΚΑ).

Ηλεκτρονική ιατρική συνταγή απαιτείται για το παιδικό/εφηβικό ρινικό εκνέφωμα (για ηλικίες 2 έως κάτω των 18 ετών), καθώς και για τα δύο ενισχυμένα εμβόλια (υψηλής δόσης ή με ανοσοενισχυτικό), τα οποία συστήνονται ειδικά σε άτομα 65 ετών και άνω (με προτεραιότητα στους άνω των 75 ετών) και σε μεταμοσχευμένους συμπαγών οργάνων 18-64 ετών. Αν τα ενισχυμένα σκευάσματα δεν είναι άμεσα διαθέσιμα, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και γίνεται με συμβατικό εμβόλιο.

COVID-19 (κορονοϊός): Το νέο επικαιροποιημένο εμβόλιο

Ποιους αφορά: Συστήνεται σε πολίτες 60 ετών και άνω, σε άτομα 6 μηνών έως 59 ετών με υποκείμενα νοσήματα/ανοσοκαταστολή, σε εγκύους με υποκείμενα νοσήματα, σε επαγγελματίες Υγείας, σε φροντιστές ευπαθών ατόμων ή βρεφών κάτω των 6 μηνών και σε διαμένοντες σε μονάδες ηλικιωμένων. Ωστόσο, και τα υγιή άτομα κάτω των 60 ετών μπορούν να εμβολιαστούν δωρεάν εφόσον το επιλέξουν.

Κάθε πότε γίνεται: Σε αντίθεση με το εμβόλιο της γρίπης, το εμβόλιο κατά της COVID-19 μπορεί να χορηγηθεί όλο τον χρόνο, με προτίμηση το φθινόπωρο. Για την περίοδο 2026-2027, στα περισσότερα άτομα ηλικίας 5 ετών και άνω που έχουν ένδειξη εμβολιασμού χορηγείται μία δόση του επικαιροποιημένου εμβολίου, ανεξάρτητα από το εάν έχουν εμβολιαστεί ή νοσήσει στο παρελθόν, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 3 μηνών από προηγούμενο εμβολιασμό ή νόσηση.

Ειδικά, τα άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω και όσοι έχουν μέτρια ή σοβαρή ανοσοκαταστολή χρειάζονται μία επιπλέον δόση μετά από 6 μήνες, ενώ για τα μικρότερα παιδιά και ορισμένους ανοσοκατασταλμένους ισχύουν ειδικά δοσολογικά σχήματα.

Πού και πώς κλείνεται ραντεβού: Οι εμβολιασμοί ξεκίνησαν τον Οκτώβριο και πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε Εμβολιαστικά Κέντρα (νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας), δωρεάν και χωρίς ιατρική συνταγή. Οι πολίτες προγραμματίζουν μόνοι τους το ραντεβού τους ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας emvolio.gov.gr ή απευθυνόμενοι στο φαρμακείο της γειτονιάς τους, σε ΚΕΠ ή στον οικογενειακό τους ιατρό.

Ιός RSV: Εφάπαξ εμβολιασμός για ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες

Ποιοι πρέπει να το κάνουν: Όλοι οι ενήλικες 75 ετών και άνω, καθώς και τα άτομα 60 έως 74 ετών με σοβαρά χρόνια νοσήματα (όπως καρδιακή ανεπάρκεια και άλλες σοβαρές καρδιοπάθειες -όχι απλή υπέρταση-, ΧΑΠ ή άσθμα υπό αγωγή, σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, διαβήτη με βλάβες οργάνων, σοβαρή παχυσαρκία, ανοσοκαταστολή ή διαμονή σε μονάδες ηλικιωμένων).

Επίσης, συστήνεται σε εγκύους (μεταξύ 32ης και 36ης+6 εβδομάδας κύησης) με αναμενόμενο τοκετό από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου για την προστασία του νεογνού (με το εμβόλιο Abrysvo).

Πότε γίνεται και αν επαναλαμβάνεται: Μπορεί να γίνει οποτεδήποτε μέσα στον χρόνο (ιδανικά το φθινόπωρο), με εξαίρεση τις εγκύους που αφορά αποκλειστικά όσες έχουν αναμενόμενο τοκετό από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου. Με βάση τις ισχύουσες οδηγίες χορηγείται σε μία εφάπαξ δόση. Επομένως, όσοι ενήλικες έχουν ήδη εμβολιαστεί σε προηγούμενη περίοδο, δεν χρειάζονται επαναληπτική δόση φέτος.

  • Διαδικασία: Το εμβόλιο χορηγείται κατόπιν ηλεκτρονικής συνταγής και μπορεί να διενεργηθεί από ιατρό ή πιστοποιημένο φαρμακοποιό. Στις εγκύους, ο εμβολιασμός γίνεται από ιατρό.

Μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα;

Οι γιατροί εξηγούν ότι και τα τρία εμβόλια (γρίπης, COVID-19 και RSV) μπορούν να συγχορηγηθούν την ίδια ημέρα ανά δύο ή και τα τρία μαζί, πάντα σε διαφορετικά σημεία ένεση, χωρίς να απαιτείται αναμονή αν γίνουν σε διαφορετικές ημέρες.

Πότε αντενδείκνυται ή αναβάλλεται ο εμβολιασμός;

Βασική αντένδειξη για όλα τα παραπάνω εμβόλια αποτελεί το ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης (αναφυλαξίας) σε προηγούμενη δόση ή σε συστατικό του σκευάσματος. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι, ακόμη και άτομα με σοβαρή αναφυλαξία στο αυγό, μπορούν να εμβολιαστούν με ασφάλεια έναντι της γρίπης με το ειδικό εμβόλιο κυτταροκαλλιέργειας.

Ειδικά, το ρινικό αντιγριπικό εμβόλιο (επειδή περιέχει ζώντα εξασθενημένο ιό αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη, σε ανοσοκατασταλμένα παιδιά, σε παιδιά με ιστορικό βρογχικού άσθματος ή επαναλαμβανόμενου συριγμού το τελευταίο έτος και σε όσα λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη.

Ο εμβολιασμός συνήθως αναβάλλεται προσωρινά σε περίπτωση οξείας εμπύρετης ή σημαντικής συμπτωματικής λοίμωξης. Ήπια συμπτώματα, όπως συνάχι ή υπολειμματικός βήχας χωρίς πυρετό, δεν αποτελούν από μόνα τους αντένδειξη.

«Συμβουλευτείτε έγκαιρα τον ιατρό ή τον φαρμακοποιό σας για να προγραμματίσετε τα εμβόλια που σας αφορούν και θυμηθείτε ότι, εάν ανήκετε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου και εκδηλώσετε συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού, η άμεση ιατρική εκτίμηση για έγκαιρη έναρξη αντι-ιικής θεραπείας παραμένει εξίσου καθοριστική», καταλήγουν οι κ.κ. Ιωάννου και Καρακωνσταντής.