Μπορεί η Ελλάδα να μην επηρεάζεται από το κύμα ακραίου καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη, ωστόσο οι υψηλές θερμοκρασίες που έχουμε καθημερινά μας φέρνουν αντιμέτωπους με τον κίνδυνο της θερμοπληξίας.
Τι είναι όμως η θερμοπληξία;
Θερμοπληξία ορίζουμε την υπερθέρμανση του σώματος, δηλαδή όταν η θερμοκρασία του σώματος μας αυξάνεται σε υψηλά και επικίνδυνα επίπεδα. Είναι μία βαριά και επείγουσα κλινική κατάσταση, η οποία συνήθως εμφανίζεται σε περιόδους καύσωνα και κυρίως προσβάλλει ηλικιωμένα και εξασθενημένα άτομα. Τα συμπτώματα της μοιάζουν με αυτά της καρδιακής προσβολής ή του εγκεφαλικού επεισοδίου.
Έναν θερμορυθμιστικό μηχανισμό έχουν τα θηλαστικά, όπου τους επιτρέπει να ρυθμίσουν μεγάλες διακυμάνσεις της εξωτερικής θερμοκρασίας και να διατηρούν τη θερμοκρασία του σώματος τους σταθερή. Όπως αναφέρει το Metropolitan Hospital, αυτό σημαίνει στο εξωτερικό περιβάλλον η θερμοκρασία μπορεί να βρίσκεται στους +40 ή -40 βαθμούς Κελσίου, ωστόσο οι εσωτερικοί ιστοί διατηρούνται σε θερμοκρασία 36,6 – 37,1 βαθμών Κελσίου.
Σε περίπτωση κρύου περιβάλλοντος το σώμα παράγει θερμότητα ώστε να παραμείνει ζεστό, ενώ όταν είναι θερμό το περιβάλλον, το σώμα αποβάλλει θερμότητα ώστε να μην ανέβει η θερμοκρασία του.
Ο θερμορυθμιστικός μηχανισμός έχει έδρα τον εγκέφαλο και μερικές φορές αποκαλείται απλά θερμοστάτης. Όμως αυτός ο μηχανισμός μπορεί να μπλοκάρει και να υπάρξει υπερθερμία ή υποθερμία. Ένας από τους γνωστότερους τρόπους που μπορεί να συμβεί το πρώτο, είναι η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο.
Το τρίπτυχο, υψηλή θερμοκρασία, υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία και άπνοια συνιστά την προϋπόθεση της θερμοπληξίας.
Ποιοι είναι επιρρεπείς στην θερμοπληξία
Περισσότερο επιρρεπείς στην θερμοπληξία είναι:
- Τα ηλικιωμένα άτομα
- Τα βρέφη
- Οι ασθενείς που παίρνουν αγγειοδιασταλτικά και διουρητικά φάρμακα
- Άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη
Οι προδιαθεσικοί παράγοντες
- Ηλικία άνω των 65 ετών.
- Καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, ηπατική δυσπραγία.
- Χρήση αλκοόλ ή άλλων κατασταλτικών φαρμάκων.
- Χρήση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων, φαινοθειαζινών, αντιπαρκινσονικών κτλ.
- Ιστορικό παλαιότερης θερμοπληξίας.
- Παχυσαρκία.
- Εργασία κάτω από πολύ υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος.
Ποια είναι τα συμπτώματα της θερμοπληξίας
Συνήθως το πρώτο σύμπτωμα είναι οι κράμπες λόγω απώλειας αλάτων. Κάποιος που έρχεται αντιμέτωπος με την θερμοπληξία μπορεί να εμφανίσει ζάλη, σύγχυση, πονοκέφαλο, ναυτία και εμετό. Επίσης μπορεί να κάνει παραλήρημα, σπασμούς ή και να χάσει πλήρως τις αισθήσεις του. Το δέρμα του ασθενή είναι καυτό, ερυθρό και ξηρό, ενώ μπορεί να κάνει πυρετό που θα φτάσει τους 41 βαθμούς Κελσίου, με την αναπνοή του να είναι γρήγορα και να εξασθενεί σταδιακά ο σφυγμός του.
Ο ασθενής με βαριά θερμοπληξία παθαίνει μαζική καταστροφή των μυών, νεφρική και αναπνευστική ανεπάρκεια έως και πνευμονικό οίδημα. Σε προχωρημένα στάδιο μπορεί ακόμη να παρατηρηθεί εγκεφαλοπάθεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε κώμα, ενώ είναι πολύ πιθανό να χάσει και τη ζωή του. Σημειώνεται ότι η θερμοπληξία έχει 35% θνητότητα.
Πώς μπορούμε να την αποφύγουμε
Παρόλο που η θερμοπληξία μπορεί να αποβεί μοιραία ή να προκαλέσει και μόνιμες βλάβες, είναι αρκετά εύκολο να προληφθεί.
Για να προστατευτούμε από την θερμοπληξία πρέπει να:
- Καταναλώνουμε άφθονα υγρά
- Τρώμε φρούτα και σαλάτες
- Περιορίζουμε τη ζάχαρη και το αλκοόλ
- Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο
- Καλύπτουμε το σώμα μας με άνετα ανοιχτόχρωμα βαμβακερά ρούχα
- Καλύπτουμε το κεφάλι μας με καπέλο
Σε περίπτωση που υποψιαζόμαστε θερμοπληξία:
- Μεταφέρουμε τον πάσχοντα σε δροσερό μέρος άμεσα
- Αφαιρούμε τα βαριά ρούχα
- Τοποθετούμε ψυχρά επιθέματα
- Χορηγούμε άφθονα υγρά
- Διακομίζουμε τον πάσχοντα στο πλησιέστερο υγειονομικό σχηματισμό