Σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το φύλο και την ηλικία καταγράφει η θνησιμότητα από Καρκίνο του Παχέος Εντέρου (ΚΠΕ) στην Ελλάδα την τελευταία εννιαετία (2014-2022).
Ενώ στο σύνολο του γυναικείου πληθυσμού και στους ηλικιωμένους άνδρες παρατηρείται μείωση των θανάτων, οι νέοι άνδρες βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ανησυχητικής αυξητικής τάσης, η οποία ευθυγραμμίζεται με αντίστοιχα δεδομένα από άλλες δυτικές χώρες.
Τα παραπάνω συμπεράσματα προκύπτουν από μια νέα, επιστημονική μελέτη που διεξήχθη από εξειδικευμένους ιατρούς του Νοσοκομείου «Ο Ευαγγελισμός», σε συνεργασία με τις Ιατρικές Σχολές των Πανεπιστημίων Αθηνών, Κρήτης και Ιωαννίνων.
Συμμετείχαν οι καθηγητές: Βασίλης Παπαστεργίου, Γιάννης Σουγκλάκος, Γιώργος Καραμανόλης, Γρηγόρης Πασπάτης, Γρηγόρης Χλουβεράκης.
Η έρευνα έβαλε στο μικροσκόπιο τις διαχρονικές τάσεις της θνησιμότητας από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου, αναδεικνύοντας και τα κενά που παραμένουν στον τομέα της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης στη χώρα μας.
Η ακτινογραφία των δεδομένων ανά φύλο
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, οι διαχρονικές τάσεις της θνησιμότητας από ΚΠΕ κατά την περίοδο 2014-2022 παρουσιάζουν ριζικά διαφορετική εικόνα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Στον γυναικείο πληθυσμό, τα νέα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς η θνησιμότητα μειώθηκε οριζόντια, παρουσιάζοντας σαφείς πτωτικές τάσεις σε όλες ανεξαιρέτως τις ηλικιακές ομάδες.
Αντίθετα, στον ανδρικό πληθυσμό η συνολική θνησιμότητα παρέμεινε αμετάβλητη στην διάρκεια της εξεταζόμενης εννιαετίας.
Ωστόσο, η στασιμότητα αυτή κρύβει μια διαφοροποίηση, η οποία συνδέεται άμεσα με την ηλικία των ασθενών.
Στους άνδρες η συνολική θνησιμότητα παρέμεινε αμετάβλητη, με τις τάσεις όμως να αποκλίνουν, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα.
Τι συμβαίνει με τους άνδρες
Στους μεγαλύτερους σε ηλικία άνδρες, συγκεκριμένα από 60 ετών και άνω, διαπιστώθηκε σταθερή πτωτική τάση της θνησιμότητας.
Στον αντίποδα, οι επιστήμονες έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για τους νεότερους άνδρες, στην ομάδα των οποίων παρατηρήθηκαν σαφείς και ανησυχητικές τάσεις αύξησης των θανάτων.
Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, καθώς αντίστοιχες αυξητικές τάσεις σε νέους άνδρες έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια και σε άλλες δυτικές κοινωνίες, υποδεικνύοντας πιθανή αλλαγή στο προφίλ της νόσου ή στους παράγοντες κινδύνου, όπως ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι διατροφικές συνήθειες.
Οι αιτίες της μείωσης και ο παράγων Covid
Οι ερευνητές της μελέτης επισημαίνουν ότι οι παρατηρούμενες μειώσεις της θνησιμότητας -όπου αυτές καταγράφηκαν- δεν είναι τυχαίες, αλλά θα μπορούσαν να αποδοθούν σε τρεις βασικούς λόγους.
Στην αυξανόμενη αποδοχή και διενέργεια της προληπτικής κολονοσκόπησης από το κοινό.
Στη σημαντική βελτίωση και εξέλιξη των ογκολογικών θεραπευτικών πρωτοκόλλων.
Στη σταδιακή μείωση των γνωστών παραγόντων κινδύνου, όπως είναι το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η παχυσαρκία.
Από την άλλη πλευρά, η πανδημία της Covid-19 φαίνεται πως λειτούργησε επιβαρυντικά.
Όπως υπογραμμίζεται στη μελέτη, η πανδημία ενδέχεται να συντέλεσε στις αυξήσεις της θνησιμότητας, κυρίως λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων που προκάλεσε τόσο στην έγκαιρη διάγνωση όσο και στην ομαλή έναρξη της θεραπείας των ασθενών με ΚΠΕ, καθώς τα συστήματα Υγείας πιέστηκαν παγκοσμίως.
Ελπίδα στα μαζικά προγράμματα πρόληψης
Η μελέτη κλείνει με ένα σαφές μήνυμα και μια ελπίδα για το μέλλον της δημόσιας υγείας στη χώρα μας.
Οι επιστήμονες εκφράζουν την αισιοδοξία ότι τα νέα, μαζικά προγράμματα προληπτικού ελέγχου που υλοποιούνται από την πολιτεία, ίσως βοηθήσουν καθοριστικά.
Η ευρεία συμμετοχή των πολιτών σε αυτά αναμένεται να οδηγήσει σε πιο πρώιμη ανίχνευση της νόσου, ανακόπτοντας έτσι την ανοδική πορεία της θνησιμότητας, ιδιαίτερα ανάμεσα στις πιο ευάλωτες και νεότερες ομάδες του πληθυσμού.