Στην ημερίδα του Ενιαίου Συλλόγου Εργαζομένων ΨΝΑ με τίτλο: “Δυο χρόνια εφαρμογής του Νόμου για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση: Οι επιπτώσεις στη Δημόσια Ψυχική Υγεία”, συμμετείχε ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων ΠΑΓΝΗ, Δημήτρης Βρύσαλης.
Στο επίκεντρο της ημερίδας βρέθηκαν οι αλλαγές που έχουν σημειωθεί κατά τα δύο χρόνια εφαρμογής του νόμου, καθώς και οι συνέπειες που αυτές έχουν στη λειτουργία των υπηρεσιών και στη δημόσια ψυχική υγεία.
Αναλυτικά η τοποθέτηση του κ.Βρύσαλη:
“Χαιρετίζουμε τη σημερινή ημερίδα του Σωματείου Εργαζομένων του Δαφνίου, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την ψυχική υγεία και, συνολικά, για τη δημόσια υγεία.
Δύο χρόνια μετά την εφαρμογή της νέας ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, θεωρούμε ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί στην καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι εργαζόμενοι, οι ασθενείς και οι οικογένειές τους. Τα προβλήματα αυτά δεν οφείλονται μόνο σε λανθασμένους χειρισμούς ή σε επιμέρους ελλείψεις. Έχουν συγκεκριμένες πολιτικές και οικονομικές αιτίες.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ιδιαίτερη σημασία της κοινής δράσης των μαχόμενων υγειονομικών.
Χρειάζεται να σταθούμε όχι μόνο στην περιγραφή της υποστελέχωσης, της εξουθένωσης, της έλλειψης δομών, των μεγάλων αναμονών και των αδιεξόδων που βιώνουν οι ασθενείς και οι οικογένειές τους. Χρειάζεται να συναντηθούμε και στην ανάδειξη του ποιος κερδίζει από αυτή την κατάσταση και ποια πολιτική την αναπαράγει.
Πίσω από την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών βρίσκεται η λογική ότι η υγεία και η ψυχική υγεία μπορούν να λειτουργούν με όρους αγοράς, κόστους και ανταγωνιστικότητας. Κυριαρχεί η αντίληψη ότι ένα μέρος των αναγκών μπορεί να μεταφέρεται στον ιδιωτικό τομέα, στις ΜΚΟ, στην οικογένεια και, τελικά, στον ίδιο τον ασθενή.
Αυτή ακριβώς τη λογική πρέπει να αντιπαλέψουμε.
Θέλουμε να σταθούμε και σε μια κρίσιμη πλευρά της προηγούμενης πορείας της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.
Η αποασυλοποίηση ήταν και παραμένει αναγκαία και προοδευτική κατεύθυνση. Δεν μπορεί, όμως, να ταυτίζεται με την αποδυνάμωση των δημόσιων ψυχιατρικών δομών, χωρίς ταυτόχρονα να δημιουργείται ένα πλήρες, δημόσιο, δωρεάν και επιστημονικά οργανωμένο δίκτυο κοινοτικής ψυχικής υγείας.
Οι προηγούμενες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες κινήθηκαν σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κατευθύνσεων για την αποασυλοποίηση, δεν αντιμετώπισαν στην πράξη τη ρίζα του προβλήματος. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις συνοδεύτηκαν από τον κατακερματισμό των υπηρεσιών, την ανάπτυξη ιδιωτικών και μη κρατικών φορέων, την εμπορευματοποίηση πλευρών της ψυχικής υγείας και τη μεταφορά της ευθύνης στην οικογένεια.
Σήμερα βλέπουμε να επανέρχεται και η κατεύθυνση μεταφοράς αρμοδιοτήτων στην Τοπική Διοίκηση.
Εμείς λέμε καθαρά ότι η ψυχική υγεία δεν μπορεί να εξαρτάται από τη δυνατότητα κάθε δήμου να εξασφαλίσει προσωπικό και υπηρεσίες. Δεν μπορεί να μετατραπεί σε υπόθεση «διαχείρισης» σε τοπικό επίπεδο, ούτε η οικογένεια να γίνει άτυπος πάροχος φροντίδας. Η απάντηση πρέπει να είναι διαφορετική.
Χρειαζόμαστε ένα ενιαίο, αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σύστημα ψυχικής υγείας, με μόνιμο προσωπικό όλων των αναγκαίων ειδικοτήτων, ισχυρές δημόσιες ψυχιατρικές κλινικές και πραγματικά ανεπτυγμένες κοινοτικές υπηρεσίες. Ένα σύστημα που θα περιλαμβάνει πρόληψη, έγκαιρη παρέμβαση, θεραπεία, αποκατάσταση και κοινωνική επανένταξη.
Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να αλλάξει η κατεύθυνση του αγώνα μας.
· Να μη διεκδικούμε απλώς περισσότερες προσλήψεις για να «βγει η βάρδια», αλλά προσλήψεις και δομές με βάση τις πραγματικές κοινωνικές ανάγκες.
· Να μη ζητάμε απλώς καλύτερη διαχείριση της υπάρχουσας κατάστασης, αλλά να αμφισβητούμε την ίδια τη λογική της εμπορευματοποίησης.
· Να μη συμβιβαζόμαστε με το δίλημμα «δημόσιο ή ιδιωτικό» ως μια τεχνική επιλογή, αλλά να υπερασπιζόμαστε αποφασιστικά ότι η ψυχική υγεία είναι κοινωνικό δικαίωμα και ευθύνη του κράτους.
Γι’ αυτό η κοινή δράση των σωματείων και των μαχόμενων υγειονομικών είναι σήμερα περισσότερο αναγκαία από ποτέ.
Από το Δαφνί μέχρι το ΠΑΓΝΗ, από τα ψυχιατρικά νοσοκομεία μέχρι τα γενικά νοσοκομεία, από τις κοινοτικές δομές μέχρι την πρωτοβάθμια φροντίδα, έχουμε κοινό συμφέρον και κοινό αντίπαλο: την πολιτική που αντιμετωπίζει την υγεία ως κόστος και την ανθρώπινη ανάγκη ως πεδίο επιχειρηματικής δράσης.
Έχουμε, όμως, και κοινή κατεύθυνση. Τον αγώνα για αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν υγεία και ψυχική υγεία, για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και για την προάσπιση των δικαιωμάτων των ασθενών και των οικογενειών τους.
Με αυτή την κατεύθυνση μπορούμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να διεκδικήσουμε όχι απλώς μια διαφορετική διαχείριση της σημερινής κατάστασης, αλλά μια ουσιαστικά διαφορετική πολιτική για την ψυχική υγεία.
Καλή επιτυχία στις εργασίες της ημερίδας και καλή δύναμη στους κοινούς μας αγώνες”.