Το ρυζόγαλο το θεωρούμε ελληνικό γλυκό. Το ίδιο πιστεύουν και οι Μικρασιάτες, όπως και οι Άραβες.
Τελικά, ποιος σκέφτηκε πρώτος να ενώσει το ρύζι με το γάλα και μια γλυκαντική ουσία, ώστε φτιάξει με αυτά τα υλικά μια γλυκιά παρασκευή;
Στο Περί ὕλης ἰατρικῆς του 1ου αιώνα μΧ ο Πεδάνιος Διοσκουρίδης αναφέρει τη χρήση όρυζας (ρυζιού) και γάλακτος ως αφέψημα, για τη θεραπεία στομαχικών και εντερικών διαταραχών.
Στο Siren Feasts: A History of Food and Gastronomy in Greece του Andrew Dalby καταγράφεται πώς τα σιτηρά και το ρύζι εισήχθησαν στον ελλαδικό χώρο μετά τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου και πώς αντιμετωπίζονταν στον ελληνορωμαϊκό κόσμο.
Στο Oxford Companion to Food, στο λήμμα rice pudding, ο Αlan Davidson αναλύει την αρχαία ασιατική/ινδική (kheer/payasam) προέλευση και την εξάπλωση στον ισλαμικό κόσμο, πριν τη διάδοση στην Ευρώπη μέσω των Αράβων της Ισπανίας και της Σικελίας.
Πού καταλήγουμε;
Το ρυζόγαλο ανήκει στους φαν του
Οι ρίζες φαίνεται να χάνονται στα βάθη των αιώνων στην αρχαία Περσία, την Ινδία και την Ανατολική Ασία. Εκεί συνάντησε το ρύζι για πρώτη φορά το γάλα, κατ’ αρχάς ως φάρμακο για το στομάχι και θρεπτικό τονωτικό. Χρησιμοποιούσαν και μέλι ή ακατέργαστο χυμό ζαχαροκάλαμου.
Η κρυσταλλική ζάχαρη ήταν προσφορά των Αράβων και των Περσών του Μεσαίωνα.
Μέσω των εμπορικών δρόμων ταξίδεψε προς τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο, ενώ στην ελλαδική ύπαιθρο -και δη τα ορεινά χωριά και τα νησιά- ήταν ο τρόπος που υπήρχε για να συντηρηθεί και να αξιοποιηθεί το πλεονάζον γάλα την περίοδο που τα κοπάδια παρήγαγαν εν αφθονία. Πάντα πασπαλιζόταν με κανέλα.
Οι αναλυτές συμφωνούν πως στην Μικρά Ασία έγινε κάτι περισσότερο από ένας απλός χυλός.
Σύμφωνα με έρευνες σε οθωμανικά κατάστιχα τροφοδοσίας, το γλυκό καταγράφεται αρχικά ως sütlü aş («φαγητό με γάλα»), το οποίο σταδιακά συμπτύχθηκε σε sütlaç που μετά έγινε το περίφημο φουρνιστό ρυζόγαλο (fırın sütlaç) με την καψαλισμένη, καραμελωμένη κρούστα.
Στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, οι Ρωμιοί και Οθωμανοί μάγειρες ήταν εκείνοι που εισήγαγαν το ψήσιμο σε πήλινα σκεύη και τη χρήση αρωμάτων (μαστίχα, ροδόνερο).
Όταν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα το 1922, έφεραν μαζί τους την εξελιγμένη έκδοση, με το ρυζόγαλο να βγαίνει από την σπιτική κατσαρόλα και να εμφανίζεται στα αστικά γαλακτοπωλεία.