Στο φως έρχονται οι δύο κρίσιμες επιστολές που απέστειλε η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι προς τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, αποτυπώνοντας την έντονη δυσφορία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική νομοθεσία επηρεάζει τη λειτουργία της EPPO στην Ελλάδα.
Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις με ιδιαίτερο πολιτικό και θεσμικό βάρος, καθώς η πρώτη καταγράφει χρόνιες θεσμικές στρεβλώσεις που σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των ερευνών, ενώ η δεύτερη συνιστά ανοιχτή προειδοποίηση για νομοθετική παρέμβαση που, όπως εκτιμά η κ. Κοβέσι, επιχειρούσε να περιορίσει ευθέως τις αρμοδιότητες της EPPO.
Η πρώτη επιστολή, με ημερομηνία 24 Απριλίου 2026, εστάλη μετά την επίσκεψη της κ. Κοβέσι στην Αθήνα και τη συνάντησή της με τον υπουργό Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο της συζήτησης είχαν βρεθεί οι απαραίτητες θεσμικές παρεμβάσεις ώστε να επιταχυνθεί και να ενισχυθεί η δράση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα.
Ωστόσο, το περιεχόμενο της επιστολής δείχνει ότι οι επιφυλάξεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ήταν πολύ βαθύτερες.
Η κ. Κοβέσι επισημαίνει ότι συγκεκριμένες διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση με τον κανονισμό λειτουργίας της EPPO, δημιουργώντας γραφειοκρατικά εμπόδια, επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και καθυστερήσεις σε υποθέσεις που αφορούν ευρωπαϊκά κονδύλια και οικονομικά εγκλήματα.
Στην επιστολή της, εστιάζει στη διαφοροποίηση που επιβάλλει η ελληνική νομοθεσία μεταξύ των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων ανάλογα με τον βαθμό που κατείχαν πριν τον διορισμό τους στην EPPO. Όπως σημειώνει, αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ίδια υπόθεση να απαιτεί εμπλοκή περισσοτέρων του ενός εισαγγελέων σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας, προκαλώντας περιττές καθυστερήσεις και διπλή εργασία.
Η θέση της είναι σαφής: ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν προβλέπει τέτοιου είδους διαφοροποιήσεις και θεωρεί ότι όλοι οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς πρέπει να έχουν πλήρη δυνατότητα άσκησης των αρμοδιοτήτων τους από την αρχή έως το τέλος μιας ποινικής διαδικασίας.
Στο στόχαστρο της Ευρωπαίας εισαγγελέως μπαίνει και ο ρόλος του ανακριτή στην ελληνική ποινική διαδικασία. Όπως επισημαίνει, σε υποθέσεις κακουργηματικού χαρακτήρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της EPPO, βασικές ανακριτικές πράξεις εξακολουθούν να ασκούνται αποκλειστικά από εθνικό ανακριτή, γεγονός που – κατά την ερμηνεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας – συνιστά αδικαιολόγητη παρέμβαση στις αρμοδιότητές της.
Οι ειδικές εξαιρέσεις
Η κ. Κοβέσι υπενθυμίζει ότι σε άλλα κράτη-μέλη με αντίστοιχες δικαστικές δομές, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, έχουν ήδη θεσπιστεί ειδικές εξαιρέσεις ώστε να μην παρεμποδίζεται η λειτουργία της EPPO.
Εξίσου σαφής είναι η αναφορά της στις διαδικασίες αρχειοθέτησης υποθέσεων. Σύμφωνα με το ισχύον ελληνικό πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς υποχρεούνται να ζητούν έγκριση από εισαγγελέα Εφετών για την αρχειοθέτηση υπόθεσης λόγω έλλειψης στοιχείων — μια διαδικασία που η EPPO θεωρεί αδικαιολόγητη παρέμβαση στις αρμοδιότητές της.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά στο άρθρο 86 του Συντάγματος, το οποίο προβλέπει ότι μόνο η Βουλή μπορεί να κινήσει διαδικασίες διερεύνησης κατά εν ενεργεία ή πρώην υπουργών για αδικήματα που σχετίζονται με την άσκηση των καθηκόντων τους.
Η κ. Κοβέσι επαναλαμβάνει την πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη περιορίζει ουσιαστικά τις εξουσίες της EPPO, παραβιάζοντας την αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου και δημιουργώντας ειδικό καθεστώς μεταχείρισης για συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων.
Η δυσαρέσκεια της Κοβέσι για την τροπολογία του υπ. Δικαιοσύνης
Ακόμη πιο αιχμηρή εμφανίζεται η δεύτερη επιστολή, που εστάλη μετά την αιφνιδιαστική κατάθεση τροπολογίας του υπουργείου Δικαιοσύνης για την επιτάχυνση εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν βουλευτές.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια τόσο για τη διαδικασία του κατεπείγοντος όσο και για την ίδια τη διάταξη, υποστηρίζοντας ότι στην αρχική της μορφή επιχειρούσε ουσιαστικά να αφαιρέσει από τους Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς τον έλεγχο των σχετικών ερευνών, μεταφέροντας την κύρια ανακριτική διαδικασία σε εθνικό δικαστικό λειτουργό.
Η Κοβέσι χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «σαφώς ασυμβίβαστη» με το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, προειδοποιώντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματική προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα.
Το πιο βαρύ σημείο της επιστολής, ωστόσο, είναι η ευθεία αναφορά στο κράτος δικαίου.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, εάν τέτοιες αλλαγές υιοθετηθούν στην προτεινόμενη μορφή τους, δημιουργούν «σοβαρές ανησυχίες από την άποψη του σεβασμού του κράτους δικαίου».