Το Λύκειο Γαζίου μπορεί να μην επανέλαβε την επιτυχία του 2022-23 με την κατάκτηση του πρωταθλήματος Ελλάδας Λυκείων ποδοσφαίρου, αλλά η περυσινή 3η θέση και η φετινή δεύτερη στο Καρπενήσι θεωρούνται τεράστιες επιτυχίες.
Δίκαια, ο δήμαρχος Γαζίου, κ. Μποκέας, δήλωσε «περήφανος για την πορεία των μαθητών» και συμπλήρωσε «κάποιες νίκες γράφονται στον πίνακα, κάποιες άλλες γράφονται στην ψυχή ενός τόπου».
Και ο τόπος, το Ηράκλειο γενικά, καυχιέται για τις επιτυχίες Λυκείων ποδοσφαίρου. Ποιος, αλήθεια, ξεχνάει το 7ο ΕΤΑΔ Ηρακλείου που μετρά 9 πανελλήνιους τίτλους, τους περισσότερους απ’ όλους στην χώρα, ενώ είναι το μόνο Λύκειο που έχει συμμετάσχει σε 5 συνεχόμενους τελικούς. Ας όψεται το κράτος που κατάργησε τα αθλητικά σχολεία!
Ποια, όμως, είναι η ιστορία του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου λυκείων;
Το πρώτο βήμα για την είσοδο του ποδοσφαίρου στα σχολεία έγινε πίσω στο μακρινό 1906, επί πρωθυπουργίας Γεωργίου Θεοτόκη, όταν το άθλημα εισήχθη και επίσημα σε Γυμνάσια και Πανεπιστήμια. Μία απόφαση που είχε όμως προκαλέσει αντιδράσεις στον κόσμο των διανοούμενών της εποχής.
Το δευτερο πραγματοποιήθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και την πρώτη διοργάνωση των σχολικών αγώνων στίβου το 1949, στο Παναθηναϊκό Στάδιο, υπό την εποπτεία του ΣΕΓΑΣ. Οι συγκεκριμένοι αγώνες καθιερώθηκαν από τα τέλη δεκαετίας του ’50 και αρκετά χρόνια αργότερα συμπεριέλαβαν και ομαδικά αθλήματα, ενώ από το 1967 δικαίωμα συμμετοχής απέκτησαν και τα κορίτσια.
Ήδη, από το 1972, η Διεθνής Ομοσπονδία Σχολικού Αθλητισμού (ISF) άρχισε να διοργανώνει το παγκόσμιο ποδοσφαιρικό σχολικό πρωτάθλημα Λυκείων σε ετήσια βάση και πλέον σε διετή. Ένα πρωτάθλημα στο οποίο συμμετείχαν οι εθνικές πρωταθλήτριες ομάδες Λυκείων με τα αθλητικά σχολεία να κυριαρχούν.
Κάτι που ίσχυσε και στην Ελλάδα με τα αθλητικά Λύκεια (ή ΕΤΑΔ) να μονοπωλούν τις σχολικές διακρίσεις από το 1980 και μετά (καταργήθηκαν σταδιακά από το 2010 έως το 2013).
Το σύστημα διεξαγωγής
Το πανελλήνιο σχολικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου Λυκείων Ελλάδας – Κύπρου, όπως επισήμως ονομάζεται, ξεκινάει με την Α’ Φάση, η οποία θεωρείται εξίσου σημαντική με την τελική και περιλαμβάνει τους αγώνες μεταξύ των Λυκείων του κάθε νομού στην Ελλάδα (διοργανώνονται από το Γραφείο Φυσικής Αγωγής της Β/θμιας), αλλά και κάθε επαρχίας στην Κύπρο.
Στη Β’ Φάση πραγματοποιούνται μονοί προκριματικοί αγώνες ανάμεσα στις πρωταθλήτριες των νομών οι οποίες χωρίζονται ανά περιφέρειες (Κρήτη, Αιγαίο, Μακεδονία, Θράκη, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα κ.λπ.). Μέσα από τους προκριματικούς αναδεικνύονται οι κορυφαίες ομάδες στην Ελλάδα που συμμετέχουν στο Final Four μαζί με τον νικητή της Κύπρου.
Σε πολλές περιπτώσεις, έχει διεξαχθεί Final Eight, ενώ τα τελευταία χρόνια οι κυπριακές ομάδες σπάνια αγωνίζονται λόγω του οικονομικού κόστους.
Την ευθύνη διοργάνωσης του πανελληνίου πρωταθλήματος έχει το Υπουργείο Παιδείας μέσω της Οργανωτικής Επιτροπής Σχολικών και Αθλητικών Δραστηριοτήτων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και ο τελικός πραγματοποιείται σε στάδιο επαγγελματικής ομάδας συνήθως κάθε Απρίλιο ή Μάρτιο. O νικητής Ελλάδος, καθώς και ο εκπρόσωπος Κύπρου, προκρίνονται στο παγκόσμιο σχολικό πρωτάθλημα.
Ποδοσφαιριστές που έχουν αγωνιστεί σε τελικούς
Η λίστα των ποδοσφαιριστών που έχουν συμμετάσχει σε τελικούς των πρωταθλημάτων είναι αρκετά εκτενής και ενδεικτικά θα αναφέρουμε κάποιους από τη δεκαετία του ’90 έως και πρόσφατα. O Στέφανος Ιωαννίδης στα 18 του κατέκτησε το πανελλήνιο πρωτάθλημα του 1998-99 με το 2ο ΓΕΛ Ευόσμου και την επόμενη χρονιά πήρε μεταγραφή για τον Ακράτητο, ενώ στη συνέχεια αγωνίστηκε σε Αιγάλεω, Εθνικό Πειραιώς Δόξα Δράμας και Πανσερραϊκό.
Ο 37χρονος διεθνής τερματοφύλακας της πρωταθλήτριας Γαλλίας Λιλ, Ορέστης Καρνέζης, είχε αγωνιστεί στα 18 του με το 7ο ΕΤΑΔ Ηρακλείου στον χαμένο τελικό του 2003 με συμπαίκτες τον Μάρκο Γκιάτα που αγωνίστηκε στον Εργοτέλη και τον Κώστα Ταβλαδωράκη που αργότερα φόρεσε τη φανέλα του Αχαρναϊκού, του Αιγάλεω, του Ατσαλένιου και της Ηλιούπολης.
Προπονητής ήταν ο Γιάννης Πετράκης που φέτος καθόταν στον πάγκο του Απόλλωνα Σμύρνης, ενώ, στο αντίπαλο Λύκειο Κορωπίου, αγωνιζόταν ο 18χρονος Δημήτρης Πλιάγκας του Ερασιτέχνη Παναθηναϊκού (μετέπειτα παίκτης του ΟΦΗ, της ΑΕΛ, του Ολυμπιακού Βόλου και της Καβάλας).
Ο τελικός του 2009 ήταν μια πανδαισία αστέρων. Από τη μία το Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης με τον 17χρονο επιθετικό του Ηρακλή, Απόστολο Βέλλιο, τον εκ των αρχηγών της Εθνικής Κώστα Σταφυλίδη σε ηλικία 15 μόλις ετών και 2 μηνών, αλλά και τους ποδοσφαιριστές του Άρη, τον 17χρονο τερματοφύλακα Σωκράτη Διούδη, τον και 16χρονο Γιώργο Κατίδη.
Από την άλλη, το 7ο ΕΤΑΔ Ηρακλείου, με τα ταλέντα του Εργοτέλη: τον αμυντικό της Ξάνθης Μανώλη Τζανακάκη και τον 16χρονο Ανδρέα Μπουχαλάκη. Είχε απουσιάσει από την αναμέτρηση ο διεθνής πλέον Νίκος Καρέλης που όμως είχε αγωνιστεί στον τελικό του 2008, στα 16 του.
Άλλοι ποδοσφαιριστές που έχουν λάβει μέρος σε πανελλήνιους τελικούς είναι οι εξής: το 2005 οι Θανάσης Παντελιάδης (αγωνίζεται στον Πιερικό) και Κώστας Γιαννούλης, πρώην του Ηρακλή και ΟΦΗ, το 2012 οι αμυντικοί του ΠΑΣ Γιάννινα, Μανώλης Σάλιακας σε ηλικία 15 ετών και 5 μηνών, και Επαμεινώνδας Παντελάκης, το 2014 ο πρώην μέσος της Ξάνθης, Πέτρος Ορφανίδης, και το 2015 ο Παναγιώτης Μωραΐτης.
Στον τελικό του νομού Αττικής την περίοδο 1998-99, είχε σκοράρει ο 17χρονος ταλαντούχος επιθετικός Λεωνίδας Καμπάνταης ο οποίος έπειτα καθιερώθηκε στον ΑΟ Χαϊδαρίου και κέρδισε σπουδαίες μεταγραφές σε Άρη, ΑΕΚ, Ολυμπιακό Βόλου και Αρμίνια Μπίλεφελντ).
Την περίοδο 1996-97 είχε αγωνιστεί στον τελικό του νομού Λάρισας ο Ντίνος Ποντίκας, ο ποδοσφαιριστής που κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ του νεότερου σκόρερ χατ-τρικ (14 ετών και 7 μηνών), δύο μήνες πριν συμπληρώσει τα 15 του χρόνια. Συμπαίκτες του ήταν οι μετέπειτα ποδοσφαιριστές της AE Λάρισας, ο τερματοφύλακας Χρήστος Γκικούδης και ο αμυντικός Αλέξανδρος Κακαζούκης. Α
λλά και ο πολύπειρος επιθετικός της Λαμίας Γιώργος Μανούσος με μεγάλη καριέρα σε ΟΦΗ, ΑΕΛ Καλλονής, Ατρόμητο και AO Πλατανιά συμμετείχε στον τελικό του νομού Λέσβου το 2005, ενώ, στη συνέχεια, οδήγησε το σχολείο του από τη Μυτιλήνη στα ημιτελικά του πανελλήνιου πρωταθλήματος, κερδίζοντας και τον τίτλο του πρώτου σκόρερ.
Άλλοι γνωστοί ποδοσφαιριστές που αγωνίστηκαν σε τελικούς νομών είναι οι εξής: το 2003, στο νομό Χανίων, o επιθετικός Κώστας Πάγκαλος, μετέπειτα των ΑΟ Χανιά, Πλατανιά, Πανθρακικού, μαζί με τον Βαγγέλη Ντουντουνάκη (μεταγράφηκε στον Ερασιτέχνη Παναθηναϊκό, όμως δυστυχώς έχασε τη ζωή του σε τροχαίο δύο χρόνια μετά), στον νομό Ηρακλείου το 2005 o Βαγγέλης Σταθόγλου (Εργοτέλης, ΟΦΗ, Βικτόρια Βερολίνου) και το 2011 ο επιθετικός της Σέλτικ, Γιώργος Γιακουμάκης και το 2019 στο νομό Λάρισας o Δημήτρης Πινακάς του Ολυμπιακού Πειραιώς Β’ .
Ρεκόρ προσέλευσης στον τελικό του 2005
Η αναμέτρηση της 11ης Μαρτίου 2005 στο Παγκρήτιο Στάδιο ανάμεσα στο 7ο Λύκειο ΕΤΑΔ Ηρακλείου και το 2ο EΛ Κατερίνης έμεινε στην ιστορία όχι μόνο για το θέαμα και την εξέλιξη της -κρίθηκε στα πέναλτι- αλλά και για την παρουσία 5.000 θεατών, αριθμός ρεκόρ για αγώνα σχολικού πρωταθλήματος.
Το Παγκρήτιο Στάδιο που είχε ανοίξει για πρώτη φορά τις πύλες του ακριβώς 7 μήνες πριν τον τελικό (11 Αυγούστου 2004) φιλοξένησε την πρωταθλήτρια του 7ου αθλητικού ΕΤΑΔ Ηρακλείου και την ομάδα-έκπληξη του 2ου EΛ Κατερίνης.
Οι θέσεις στο Παγκόσμιο σχολικό πρωτάθλημα
-7ο Λύκειο ΕΤΑΔ Ηρακλείου: 6η στο Περού το 1997, 15η στο Κάλιαρι το 2001, 16η στη Δανία το 2005, 13η στην Αττάλεια το 2009
-2ο ΓΕΛ Ευόσμου: 13η στο Κάλιαρι το 1999
-1ο ΕΠΑΛ Καλαμαριάς: 23η στο Μπορντό το 2013
-Λύκειο Κορωπίου: 6η στη Σαγκάη το 2003
-7ο ΓΕΛ Αχαρνών: 6η στο Βελιγράδι το 2019
-Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης: 13η στην Πράγας το 2017
-1ο ΕΠΑΛ Αγρινίου: – (δεν ταξίδεψε στη Γουατεμάλα το 2015, καθώς το Υπουργείο Παιδείας αδυνατούσε να καλύψει τα έξοδα)
Ορισμένα ρεκόρ από την ιστορία της διοργάνωσης (από το 1995 και μετά)
-Το 7ο ΕΤΑΔ Ηρακλείου έχει κατακτήσει τους περισσότερους πανελλήνιους τίτλους, 9 (1997, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012), ενώ είναι το μόνο Λύκειο που έχει συμμετάσχει σε 5 συνεχόμενους τελικούς.
-Ο Γιάννης Πετράκης είναι ο μοναδικός προπονητής ο οποίος έχει κατακτήσει το τρόπαιο (ως καθηγητής Φυσικής Αγωγής), αλλά και έχει εργαστεί σε ομάδες Α’ Εθνικής της Ελλάδας και της Κύπρου.
– Ο Νίκος Καρέλης είναι ο μοναδικός που έχει αγωνιστεί αλλά και σκοράρει σε τρεις συνεχόμενους τελικούς νομού (2007-08, 2008-09, 2009-10).
-Ο Κώστας Σταφυλίδης είναι ο νεότερος ποδοσφαιριστής που έχει αγωνιστεί σε πανελλήνιο τελικό, σε ηλικία 15 ετών και 2 μηνών (2008-09).
– Ο Ντίνος Ποντίκας είναι ο νεότερος ποδοσφαιριστής που έχει αγωνιστεί σε τελικό νομού, σε ηλικία 14 ετών και 10 μηνών (1996-97).
-Οι Περικλής Βασιλάκης (2003), Κώστας Παπασταμάτης (2009) και Βασίλης Παμπορίδης (2009) είναι οι Έλληνες διεθνείς διαιτητές που έχουν σφυρίξει σε αγώνες του τελικού τουρνουά.
– Το 7ο ΕΤΑΔ Ηρακλείου έχει κατακτήσει τους περισσότερους τίτλους σε επίπεδο νομών (1997, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013).