Σε κλίμα κατάνυξης, η Μεγάλη Παρασκευή υπενθυμίζει κάθε χρόνο το κορυφαίο δράμα της ανθρώπινης ιστορίας: τη θυσία, την αδικία, την προδοσία και, τελικά, τη λύτρωση. Ημέρα σιωπής και περισυλλογής, που εδώ στην Κρήτη τη βιώνουμε και λίγο παραπάνω.
Πέρα από τη θρησκευτική της διάσταση, η Μεγάλη Παρασκευή λειτουργεί και συμβολικά, πέρα από τον χρονικό ορίζοντα και φτάνοντας μέχρι τη σύγχρονη πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα.
Η έννοια του «πάθους» δεν περιορίζεται στο Θείο Δράμα. Το αντίθετο μάλιστα, επαναλαμβάνεται με διαφορετικές μορφές σε κάθε εποχή. Αν θελήσουμε να μεταφέρουμε τα «πάθη» στην πολιτική σκηνή, το σίγουρο είναι ότι θα μας έρθει στο μυαλό πρώτα το σήμερα, αυτό που ζούμε… Συγκρούσεις, διχασμοί, υπερβολές…
Ακόμα, όμως, κι αν επιλέξουμε το παρελθόν και όχι το σήμερα, η ιστορία έχει πάμπολλα παραδείγματα όπου η εξουσία, η φιλοδοξία και η ανάγκη επικράτησης οδηγούν σε επιλογές που αφήνουν πίσω τους «σταυρώσεις» – όχι κυριολεκτικές, αλλά βαθιά κοινωνικές και ηθικές.
Ας αναλογιστούμε… στο Θείο Πάθος, κυριάρχησαν η προδοσία, η σιωπή των πολλών και η ευθύνη των λίγων! Μεταφέρετε αυτό το σκηνικό στη δημόσια ζωή και όλα θα σας φανούν απολύτως προσφιλή.
Πολιτικές αποφάσεις χωρίς κοινωνική συναίνεση, ευθύνες -σχεδόν πάντα- των άλλων, αλήθειες που γίνονται θυσία για τον αυτοσκοπό. Αν δεν είναι αυτά τα σύγχρονα «πάθη», τότε ποια μπορεί να είναι;
Τα Πάθη δεν είναι απλώς μια θρησκευτική αφήγηση. Είναι μια σκληρή πολιτική παραβολή. Μιλούν για την εξουσία που φοβάται την αλήθεια, για τον όχλο που παρασύρεται, για την εύκολη καταδίκη χωρίς δεύτερη σκέψη. Μιλούν για εκείνους που «νίπτουν τας χείρας τους» και για εκείνους που πληρώνουν το τίμημα.
Όμως, η Μεγάλη Παρασκευή δεν είναι μόνο πένθος, είναι ο προάγγελος της Ανάστασης, με ένα ξεκάθαρο μήνυμα πως μέσα από το σκοτάδι μπορεί να φανεί κάπου εκεί στην άκρη και πάλι το φως. Αυτό είναι ίσως και το πραγματικό νόημα των ημερών… Καμία κρίση δεν είναι αξεπέραστη και όλα ξεπερνιούνται με ειλικρίνεια, αυτοκριτική και πραγματική διάθεση αλλαγής.
Σε μια εποχή όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, πολιτικούς και μη, δοκιμάζεται, η Μεγάλη Παρασκευή λειτουργεί ως καθρέφτης. Ίσως τα «πάθη» να μην είναι αναπόφευκτα, αλλά επιλογή!
Και βέβαια, μάλλον το ζητούμενο δεν είναι κάθε χρόνο απλώς να βιώνουμε το Δράμα και να προσμένουμε την Ανάσταση ημερολογιακά, αλλά να μαθαίνουμε πως, χωρίς να συνειδητοποιούμε αυτά τα λάθη, καμία «Ανάσταση» -ούτε προσωπική, ούτε πολιτική, πολύ δε περισσότερο κοινωνική- δεν μπορεί να υπάρξει.
Ίσως, εκεί να κρύβεται το πιο σκληρό δίδαγμα… Τα Πάθη δεν τελειώνουν ποτέ, αν δεν αλλάξει ο άνθρωπος. Γιατί αλλιώς, τα Πάθη θα μένουν απλώς μια επανάληψη. Και η Ανάσταση, μια χαμένη ευκαιρία…