Ας πάρουμε μια βαθιά ανάσα και ας δούμε τι μας περιμένει. Γιατί, ως γνωστών, δεν αποφασίζουμε εμείς για τα μελλούμενα. Η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025, για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών 2025, δείχνουν ότι οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνονται και στα μεσαία στρώματα, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις λειτουργούν σωρευτικά και εξαντλούν τις αντοχές των νοικοκυριών.
Καταγράφεται αρνητικό ρεκόρ ως προς την επάρκεια του εισοδήματος, με έξι στα δέκα νοικοκυριά να δηλώνουν ότι το μηνιαίο τους εισόδημα δεν φτάνει έως το τέλος του μήνα και ότι επαρκεί, κατά μέσο όρο, μόλις για 18 ημέρες.
Πάνω από τα μισά νοικοκυριά αναγκάζονται να κάνουν περικοπές, ακόμη και για βασικές ανάγκες, ενώ η αδυναμία αποταμίευσης είναι σχεδόν καθολική. Η ακρίβεια σε τρόφιμα, ενέργεια και καύσιμα συνεχίζει να συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα, οδηγώντας σε περιορισμό δαπανών για ψυχαγωγία και ένδυση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι πιέσεις στο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών εντείνονται και επεκτείνονται στα μεσαία εισοδηματικά στρώματα, με αυξημένη αδυναμία κάλυψης του μήνα, περισσότερες περικοπές για την κάλυψη των αναγκαίων και συρρίκνωση της κατηγορίας των νοικοκυριών που τα καταφέρνουν χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες.
Ας περάσουμε, τώρα, στο σήμερα… Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ (9–12 Μαρτίου), το 57% δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες. Το 13% εκφράζει θυμό και μόλις ένα 3% δείχνει αδιαφορία.
Το βαρύ κλίμα αντανακλάται άμεσα στην ψυχολογία και στις πρώτες αντιδράσεις στην αγορά. Αυτά τα συμπεράσματα, τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου. Για το τι ακολουθεί, ο καθένας μπορεί να το φανταστεί, αλλά έχουμε καιρό να κινδυνολογούμε.
Η αλλαγή στις συνήθειες είναι ήδη ορατή. Το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει προσαρμόσει τη συμπεριφορά του, με το 35% να περιορίζει τις δαπάνες και το 25% τις εξόδους του.
Ένα 10% δηλώνει ότι έχει στοκάρει βασικά προϊόντα, ενώ η ανησυχία εστιάζει, κυρίως, σε ενδεχόμενες ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%). Η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση στις τιμές καυσίμων ανησυχούν αντίστοιχα το 16% και το 14%.
Η σύγκριση με τις μετρήσεις του Φεβρουαρίου δείχνει ξεκάθαρη μετατόπιση. Προ κρίσης, οι καταναλωτές ανησυχούσαν, κυρίως, για την καθημερινή οικονομική πίεση: τιμές τροφίμων (45%), λογαριασμούς ενέργειας (21%) και κάλυψη βασικών αναγκών (17%).
Σήμερα, η ανησυχία επεκτείνεται και στην αβεβαιότητα της αγοράς συνολικά, με φόβους για ελλείψεις και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Σε δημοσίευμα του “ot.gr”, αναφέρεται ότι η Ντορίνα Φυντάνη, Strategic Analytics and Insights Market Leader της NielsenIQ, για Ελλάδα και Βουλγαρία, η καταναλωτική συμπεριφορά περνά από τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση.
Αυτή τη στιγμή η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με αντιδράσεις άμεσες και έντονες.
Εμείς, το σοκ αυτό το βλέπουμε καθημερινά στις τσέπες μας…