Όπως έχει αναφερθεί κατ’ επανάληψη, η Γη είναι ο πλουσιότερος σε νερό πλανήτης του ηλιακού συστήματος, με το 70,9 % της επιφάνειάς της να καλύπτεται με νερό. Βρίσκεται και στις τρεις καταστάσεις της ύλης (αέρια, υγρή και στερεή), απαραίτητες σε διάφορες μορφές ζωής (Ebbing and Gammon, 2011).
Το νερό, εκτός των συνηθισμένων χρήσεών του, χρησιμοποιείται για παραγωγή ενέργειας, με την οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένο, καθώς επίσης και ως βιομηχανικό εργαλείο. Χρησιμοποιείται για κοπή μαρμάρων, μετάλλων και άλλων υλικών με την τεχνολογία της υδροκοπής, κατά την οποία χρησιμοποιείται εξαιρετικά συμπιεσμένο νερό (με ή χωρίς κόκκους λείανσης).
Το νερό (μερικές φορές απεσταγμένο ή φιλτραρισμένο) συμπιέζεται σε εξαιρετικά υψηλές πιέσεις, συνήθως από 4.000 έως 6.000 bar ή και μεγαλύτερη.
Σήμερα η τεχνολογία αυτή είναι ευρέως διαδεδομένη για την κοπή μαρμάρων με εκπληκτική ακρίβεια, ακόμα και σε περιπτώσεις κατασκευής περίπλοκων σχεδίων, προσφέροντας καθαρότερες κοπές και λιγότερη θερμότητα, σε σχέση με άλλες παραδοσιακές πρακτικές. Λειτουργεί υπό εξαιρετικά υψηλή πίεση, όπως προαναφέρθηκε και αναμειγνύεται με λειαντικό υλικό, π.χ., άμμο γρανάτης, που προάγει την κοπτική ικανότητα και επιτρέπει κοπές με ελάχιστη απόκλιση ± 0,1-0,2 mm.
Το γεγονός αυτό κάνει τη μέθοδο ιδανική ακόμη και για κατασκευές, που απαιτούν λεπτομερή χειρισμό, όπως είναι οι καλλιτεχνικές εργασίες μαρμάρου οποιουδήποτε πάχους. Επίσης, η μέθοδος είναι κατάλληλη για περίτεχνα σχέδια σε δάπεδα, πάγκους ή έργα τέχνης και δεν προκαλεί θερμικές ζημιές στο υλικό, κάτι που συμβαίνει με άλλες μεθόδους.
Ακόμη, εξασφαλίζει καθαρή και ακριβή κοπή, ενώ ελαχιστοποιεί τη σπατάλη υλικού (Μούκας και Τηλιόπουλος, 2023). Αυτό ανοίγει νέες δυνατότητες για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, την τέχνη και τα έργα αποκατάστασης.
Μια πρότυπη μονάδα επεξεργασίας μαρμάρων είναι η Stonetech στη ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου Κρήτης, όπου λειτουργεί υδροκοπή υψηλής τεχνολογίας, με άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό και διαχειρίζεται κυρίως μάρμαρα Κρήτης, που έχουν μια μακραίωνη και λαμπρή ιστορία (Εικ. 1). Η Μονάδα αυτή είναι πολύ ενδιαφέρουσα και διδακτική. Επίσης είναι ευρύτατα γνωστή σε όλο σχεδόν τον ανεπτυγμένο κόσμο.
Για την εφαρμογή τέτοιων τεχνολογιών απαιτείται ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός και προκαταρκτική προετοιμασία των πρόσθετων εργαλείων. Επίσης, απαιτείται έλεγχος της παροχής του ψυκτικού για την αποφυγή υπερθέρμανσης του χρησιμοποιούμενου εξοπλισμού. Χωρίς ψύξη, τo μάρμαρο, η πέτρα ή άλλα υλικά μπορούν να υποστούν σοβαρές ζημίες.
Υδροκοπή μπορεί επίσης να εφαρμοστεί σε άλλα υλικά, όπως μέταλλο, ξύλο και άλλα εξωτικά υλικά για υψηλή ακρίβεια και φινίρισμα υψηλής ποιότητας, ενώ είναι φιλική προς το περιβάλλον, καθώς το νερό και οι κόκκοι λείανσης που
χρησιμοποιούνται δεν είναι τοξικά. Επίσης, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του νερού μειώνει σημαντικά το κόστος και τη σπατάλη του. Όμως, ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός είναι σχετικά υψηλού κόστους.
Βιβλιογραφία
Ebbing, D. D. and Gammon, S. D. (2011). Γενική Χημεία. Νικόλαος Δ. Κλούρας (μετάφραση) (έκτη έκδοση). Αθήνα: Τραυλός, σελ. 539-540.
ISBN 960-7990-66-8.
Μούκας Α. και Τηλιόπουλος Γ. (2023). Η εξέλιξη του κλάδου του μαρμάρου στην Ελλάδα: Υφιστάμενη κατάσταση και προοπτικές. Διπλωματική εργασία στην Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων – Μεταλλουργών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Αθήνα.
Ο Ανδρέας Ν. Αγγελάκης είναι επίτιμο μέλος και διακεκριμένος fellow του Παγκόσμιου Οργανισμού Νερού (IWA)