«Αν ζούσαν οι αρχαίοι», είναι ο τίτλος του δίσκου, του οποίου τους στίχους και τη μουσική έγραψε ο Γιώργος Μητσάκης, το 1969. Ένα από τα τραγούδια του ήταν αυτό που αναφερόταν: «Στην εποχή του Πάγκαλου, ήταν μακριές οι φούστες…». Πράγματι, έτσι έχουν τα πράγματα!
Ο τόπος μας έχει γνωρίσει εκατοντάδες νομοθετήματα που ξεσήκωσαν θύελλες διαμαρτυριών. Ανάμεσά τους πέρασε και μία διάταξη που, ακόμα και στο τόσο μακρινό και συντηρητικό 1925, έναν αιώνα πριν, προκάλεσε γέλιο, αφενός, και διαμαρτυρίες, αφετέρου.
Ο λόγος για το διάταγμα του δικτάτορα Πάγκαλου, που υπαγόρευε το ύψος της φούστας από το έδαφος. Αν η φούστα ήταν πάνω από 30-35 πόντους από το έδαφος, περίπου στη μέση της γάμπας, τότε η δράστιδα συλλαμβανόταν και πήγαινε στο εδώλιο του κατηγορούμενου.
Η διάταξη του Πάγκαλου είχε ως εξής: «Από της σήμερον αρχίζει, ωρισμένως, η εφαρμογή της αστυνομικής διατάξεων περί κοντής φούστας. Η εκτέλεσις έχει ανατεθεί δια άπασαν την πόλιν εις τους υπαστυνόμους της Αστυνομίας Πόλεων κ.κ. Σαρλήν, υπηρετούντα εις το Γ΄ Τμήμα και Θεόδωρον Πολύδωρον, υπηρετούντα εις το Δ΄ Τμήμα.
Οι ανωτέρω υπαστυνόμοι, παρουσιασθέντες προ μεσημβρίας, χθες, ενώπιον του διευθυντού της Αστυνομίας Πόλεων, έλαβον παρ’ αυτού οδηγίας ως προς την εφαρμογήν της διατάξεως».
Το καθεστώς έδωσε 15 μέρες προθεσμία στις γυναίκες, προκειμένου να προσαρμόσουν τη γκαρνταρόμπα τους.
Μετά τη λήξη της διορίας, ακολούθησαν στιγμές απείρου κάλλους. Οι αστυνομικοί άφησαν τα γκλοπς και έπιασαν τις μεζούρες, κυκλοφορώντας στους δρόμους, για να βρουν και να μετρήσουν «ύποπτες» φούστες! Αν ήταν εμφανώς κάτω του ορίου, δεν ασχολούνταν, όμως αν ήταν εμφανώς πάνω από το όριο, τότε υπήρχε άμεση σύλληψη.
Το τόσο «εμπνευσμένο» αυτό μέτρο, όμως, δεν κράτησε για πολύ καιρό. Ακόμα και οι συντηρητικοί διαμαρτύρονταν εντόνως, ότι οι αστυνομικοί, προκειμένου να πιάσουν τα πόδια του ωραίου φύλου, μετρούν και ξαναμετρούν…
Έντονες ακόμα ήταν και οι διαμαρτυρίες των φεμινιστριών, οι οποίες θεώρησαν αυτό το μέτρο περιοριστικό των ελευθεριών των γυναικών, καθώς και άνδρες που έμπαιναν σε έξοδα επιμήκυνσης ρούχων!
22ας Μαρτίου 1926. Η καθημερινή ηρακλειώτικη εφημερίδα «Νέα Εφημερίς», σε πρωτοσέλιδό της άρθρο, ενημερώνει το αναγνωστικό κοινό της σχετικά με τα μέτρα του Πάγκαλου για την κοντή φούστα.
«Μπουμ! Τι έκανε λέει; Από σήμερον αρχίζουν τα αστυνομικά μέτρα για την εφαρμογή του διατάγματος της κοντής φούστας.
Ώστε δεν ήταν αλήθεια πως η διαταγή θα παρέλυε; Τότε, γιατί δεν την εφήρμοσαν από την αρχή; Για να μας δώσουν καρπό να συνετισθούμε και να τη μακρύνουμε; Δεν τη μακραίνουμε και ας φωνάζουν και ας κάνουν ό,τι θέλουν! Πού ξανακούστηκε, καλέ, αυτό; Θέλουν να προστατεύσουν την ηθική; Δημοκρατία είναι αυτό, καλέ, να μην μπορούμε να ντυθούμε όπως θέλουμε;
Κίνησις και συγκίνησις, λοιπόν, πάλι σήμερα στις γυναικείες φάλαγγες, συμβούλια και διαβούλια και φλυαρία ατελεύτητος στα σαλόνια, βλαστήμιες και κατάρες από βαμμένα χειλάκια και δακτυλιδένια στοματάκια. Νευρικά χτυπήματα από μικύλλα ποδαράκια και από τεράστιες ποδάρες σαν αντιτορπιλικά.
Κατσουφιασμένα μουτράκια με μάγουλα σα ροδοψημμένη φραντζόλα και συνωφρυωμένες μουτσούνες αποκριάτικες. Και οι «βλεπισταί» παρακαλώ; Αυτοί που δεν έχουν άλλη δουλειά παρά να πηρουνίζουν από το διπλανόν τραπεζάκι του κοσμικού καφενείου, ό,τι ζηλοτύπως άφηνε να φαίνεται το κλος της φούστας και η κοκεταρία της σημερινής μοντέρνας γυναίκας. Τι θα γίνουν αυτοί;
Και τι θα βλέπουν τώρα; Τα 35 εκατοστά. Όποια απόλαυσις αντιαισθητική! Μα, πέστε μου, σας παρακαλώ, τα 35 εκατοστά μπορούν να κάνουν τα μάτια μας πηρούνια; Μπορούν να μας κάνουν δήθεν αφηρημένους; Όχι, χίλιες φορές όχι!
Κύριε Πάγκαλε! Υψώνω φωνήν εξ ονόματος χιλιάδων θηλυκών.
Λυπηθείτε τα μαύρα, τα καστανά, τα γαλάζια, τα καφετιά, τα πράσινα, τα γατήσια ματάκια των θηλυκών υπηκόων σας που δακρυσμένα και λυπημένα κοιτάζουν τα κάτω άκρα των! Κοντύνετε άλλα πέντε εκατοστά τη φούστα ή αναβάλλετε την εφαρμογή του αστυνομικού μέτρου μέχρι της Λαμπρής.
Ωστόσο, θα έχει μπει το καλοκαίρι. Θα γδυθούν, θ’ αφήσουν ντεκολτέδες, χέρια, στήθια, ράχες, λαιμούς, εις τη διάθεσιν των ανδρικών βλεμμάτων, και έτσι θα έχουν να δείχνουν περισσότερα πράγματα. Ενώ τώρα με τα 35 εκατοστά και το επανωφόρι είναι αξιολύπητες!».
Ο στρατηγός Θεόδωρος Πάγκαλος ηγήθηκε στρατιωτικού πραξικοπήματος, ανατρέποντας, λόγω αστάθειας πολιτικής, την Κυβέρνηση του Ανδρέα Μιχαλόπουλου. Στις 4 του Γενάρη 1926, κήρυξε δικτατορία και, στις 24 Αυγούστου του ίδιου χρόνου, ανατράπηκε από πραιτωριανούς τού καθεστώτος του, από τον Γεώργιο Κονδύλη!