Το νέο υδρολογικό έτος (2026-27), που μόλις άρχισε με τη συνέχιση των βροχοπτώσεων του προηγουμένου έτους (2025-26), φαίνεται να προδιαγράφεται υγρό. Η εξέλιξή του θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η κατανομή των βροχοπτώσεων μέσα στους επόμενους μήνες και τα αποθέματα νερού θα είναι καθοριστικά για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και ξηρασίας στη χώρα μας. Το προηγούμενο έτος (2025-26) έκλεισε με σχετικά υψηλότερα αποθέματα νερού σε σχέση με το 2024-25. Οι πρώτες ενδείξεις για τη νέα χειμερινή περίοδο αφήνουν περιθώριο συγκρατημένης αισιοδοξίας.
Ειδικότερα, οι πρώτες προβλέψεις και αναλύσεις μοντέλων υποδεικνύουν ότι ο επερχόμενος χειμώνας στη χώρα μας αναμένεται συνολικά θερμότερος από τον μέσο όρο. Επίσης αναμένεται το El Niño, το ωκεάνιο φαινόμενο κατά το οποίο τα κεντρικά και ανατολικά νερά του Ειρηνικού Ωκεανού κοντά στον Ισημερινό είναι θερμότερα σε σχέση με άλλες περιοχές. Η θερμοκρασία του νερού θα είναι μεγαλύτερη κατά 3°C περίπου. Συμβαίνει κάθε δύο με οχτώ χρόνια και διαρκεί για ένα χρόνο, εμφανίζεται δε εδώ και αιώνες κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Στο φαινόμενο αποδίδονται φαινόμενα σε όλον τον κόσμο, αλλά κυρίως στις περιοχές γύρω από τον Ειρηνικό, όπως ξηρασίες, βροχοπτώσεις, πυρκαγιές και τροπικοί κυκλώνες.
Εξαιτίας του αναμενόμενου ισχυρού φαινομένου El Niño και της μετατόπισης των ατλαντικών συστημάτων νοτιότερα, υπάρχει τάση για αυξημένες βροχοπτώσεις. Αυτό μεταφράζεται σε υγρό υδρολογικό έτος, που θα φέρει περισσότερο νερό συγκριτικά με τα προηγούμενα άνυδρα έτη, χωρίς να αποκλείονται σύντομες και ισχυρές ψυχρές εισβολές.
Ο πρώτος μήνας του νέου υδρολογικού έτους, που μόλις άρχισε, αναμένεται να μπει με υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες. Αναμένεται ασυνήθιστη ζέστη για τις αρχές του μήνα. Επίσης από τις αρχές του μήνα, ο καιρός προβλέπεται να γίνει ιδιαίτερα δυναμικός με αυξημένο υετό. Ήδη για τις επόμενες ημέρες, τα προγνωστικά μοντέλα δείχνουν την Κρήτη στο επίκεντρο νέων τοπικών βροχοπτώσεων.
Στην Κρήτη, η έναρξη του νέου υδρολογικού έτους παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το νησί βρέθηκε σε παρατεταμένη ξηρασία προηγούμενα υδρολογικά έτη. Το τελευταίο έτος (2025-26), που μόλις έληξε, έφερε ευχάριστες ανατροπές. Η δυτική Κρήτη δέχθηκε σημαντικά ύψη βροχής, ενισχύοντας σημαντικά τους υδροφόρους ορίζοντες. Στην ανατολική Κρήτη (Ηράκλειο και Λασίθι), παρά τη μεγάλη ποσοστιαία αύξηση των βροχών (πάνω από +55% σε σχέση με το προηγούμενο έτος 2024-25), η κατανομή παρέμεινε κάπως άνιση. Ωστόσο, σημαντικοί ταμιευτήρες, όπως το φράγμα Αποσελέμη, είδαν τα αποθέματά τους να αυξάνονται αισθητά.
Σχετικά με τα υδατικά αποθέματα, με βάση τις πρόσφατες καταγραφές στο τέλος Σεπτεμβρίου 2026, τα συνολικά αποθέματα νερού στην Ελλάδα παρουσιάζουν σχετική βελτίωση χάρη στις πρόσφατες φθινοπωρινές βροχοπτώσεις. Παρόλα αυτά η ανάγκη για προσεκτική διαχείριση παραμένει υψηλή, εξαιτίας της παρατεταμένης ανομβρίας τα προηγούμενα έτη, κυρίως στις ΝΑ περιοχές της χώρας.
Η καλύτερη εικόνα δεν πρέπει να αλλάζει την αναγκαιότητα σοβαρού σχεδιασμού για διηνεκή εξασφάλιση επάρκειας νερού. Αντίθετα, επιτρέπει την εκπόνηση άρτιου Σχεδίου εξασφάλισης επάρκειας νερού από εφεδρικές πηγές, με ασφαλέστερα δίκτυα, με μείωση των απωλειών, με οργάνωση της επαναχρησιμοποίησης του νερού και με ανάπτυξη νέων σύγχρονων υδατικών τεχνολογιών. Ακόμη, απαιτούνται συνοδευτικές δράσεις για τη μείωση της κατανάλωσης νερού σε δραστηριότητες, όπως ο αγροτικός τομέας. Με λίγα λόγια, η βασική πρόκληση για την Ελλάδα αφορά τη διαθεσιμότητα, την εποχικότητα και τη βιώσιμη κατανομή του φυσικού πόρου που σταδιακά αυξάνεται η ζήτησή του. Η γεωγραφική θέση της χώρας μας, σε συνδυασμό με την υψηλή εποχική ζήτηση, επιβάλλει την άμεση διαμόρφωση μιας βιώσιμης υδατικής πολιτικής.
*Ο Ανδρέας Ν. Αγγελάκης είναι επίτιμο μέλος και διακεκριμένος fellow της Παγκόσμιας Εταιρείας Υδατικών Πόρων (IWA)