Με έκπληξη και απορία διαβάζω σε κάποια δημοσιεύματα στο Διαδίκτυο ότι προγραμματίζεται η εγκατάσταση 13.500 ανεμογεννητριών στην Κρήτη, επιπλέον των υπαρχόντων. Είναι απορίας άξιο αυτό, επειδή οι ανεμογεννήτριες έχουν κατηγορηθεί για μείωση των βροχοπτώσεων και η εγκατάστασή τους προγραμματίζεται για μια περιοχή με τις λιγότερες βροχοπτώσεις στην Ελλάδα.
Με έντονο προβληματισμό, παρακολουθώ την παταγώδη αποτυχία των μετεωρολογικών προβλέψεων στον νομό Ηράκλειου, κυρίως βόρεια, εφέτος και όχι μόνο, ενώ σε άλλες περιοχές της Ελλάδας είναι συνήθως πολύ ακριβείς. Υπήρξαν προειδοποιήσεις από το 112, τους Δήμους, την Περιφέρεια για έντονες καταιγίδες που διαψεύσθηκαν, ενώ τα μετεωρολογικά μοντέλα, τη μια ήμερα προβλέπουν βροχή και την επομένη το αναιρούν. Επίσης, ενώ αναγγέλλονται καταιγίδες, απλώς έχουμε κάποιες σκόρπιες ψιχάλες. Μόλις τώρα, 15-2-2026, πέρασε ένα εικοσαήμερο διαδοχικών βαρομετρικών χαμηλών που έπνιξαν όλη τη χώρα ακόμα και τη δυτική Κρήτη και τον νότιο ν. Ηράκλειου, αλλά σε εμάς μόνο ψιχάλες, που την επομένη ήμερα τις πήραν οι άνεμοι.
Παρόλο που έχω πάρει βασικά μαθήματα μετεωρολογίας, δεν είμαι μετεωρολόγος, αλλά ένας απλός πολίτης που λόγω και της επαγγελματικής μου ιδιότητας (γεωπόνος), θλίβομαι για την τύχη που αναμένει τον πρωτογενή τομέα, αν συνεχίσει η κατάσταση αυτή για πολλά χρόνια, όχι μόνο λόγω κλιματικής κρίσης, αλλά ίσως και με ευθύνη μας. Το ενδιαφέρον μου αυτό -επί πολλά χρόνια- με έχει οδηγήσει στο να κάνω κάποιες εμπειρικές παρατηρήσεις, που αφορούν την περιοχή μας και αυτές θα εκθέσω παρακάτω.
Άφορα κυρίως την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Ηρακλείου και των όμορων Δήμων. Δεν είναι μόνο οι ελλειμματικές βροχοπτώσεις που πέφτουν, μου κάνει επίσης εντύπωση ότι πολύ συχνά και οι βροχοπτώσεις που έρχονται πέφτουν υπό μορφή μικροσταγονιδίων (τύπου υδρονέφωσης, ΜΙΣΤ), όπως ο δροσισμός στα θερμοκήπια ή τα σταγονίδια που βγάζουν οι ανεμιστήρες, που τοποθετούνται το καλοκαίρι σε εξωτερικούς χώρους για δροσισμό. Σαν παράδειγμα φέρνω τον περσινό Μάιο, αν θυμάμαι καλά, που έβρεχε τρεις μέρες συνέχεια χωρίς να ρίξει 5 χιλιοστά βροχή. Το φαινόμενο αυτό επαναλαμβάνεται τακτικά τα τελευταία κυρίως χρόνια.
Παρατηρείται επίσης ότι, όταν έρχονται οργανωμένα συστήματα συμπαγή από τα δυτικά, μόλις πλησιάσουν την Κρήτη, να διασπώνται υπό μορφή πετάλου, το οποίο περικλείει την Κρήτη, του οποίου το ένα σκέλος περνάει βόρεια έξω από την Κρήτη και το άλλο εκτρέπεται προς τα νότια από το Ρέθυμνο, όπου συνήθως βρέχει. Πιθανόν βρέχει περισσότερο στα νότια του ν. Ηρακλείου απ’ ό,τι στα βόρεια, κάτι που μάλλον αποτελεί αναστροφή από τα μέχρι σήμερα γνωστά.
Είναι γνωστό ότι στην Κρήτη, οι περισσότερες βροχοπτώσεις προέρχονται από δυτικές και βορειοδυτικές κατευθύνσεις. Είναι επίσης γνωστό ότι για να σχηματιστεί η βροχή, πρέπει τα βροχοφόρα νέφη που έρχονται από τη θάλασσα, μόλις συναντήσουν βουνά, αναγκάζονται να ανέβουν ψηλότερα στην ατμόσφαιρα, όπου οι ψυχρότερες συνθήκες που επικρατούν υγροποιούν τα σταγονίδια, τα οποία πέφτουν στην γη υπό μορφή βροχής ή χιονιού. Υπάρχουν βεβαία και άλλοι μηχανισμοί σχηματισμού βροχής, αλλά δεν είναι του παρόντος.
Τι θα συμβεί, όμως, αν διάφοροι παράγοντες ανθρωπογενείς, κυρίως όπως οι ανεμογεννήτριες, διασπείρουν οι εκτρέπουν αυτά τα σύννεφα; Μήπως αυτά που περιέγραψα παραπάνω σχετίζονται με το αίτιο αυτό (αναφέρονται και τα δύο σαν αποτέλεσμα της χρήσης ανεμογεννητριών), δεδομένου ότι οι βόρειες πλαγιές της επαρχίας Μαλεβιζίου και Μυλοποτάμου, απ’ όπου έρχονται κυρίως οι βροχές στην παραπάνω περιοχή, είναι διάσπαρτες με ανεμογεννήτριες, οι οποίες συνεχίζουν και διασχίζουν και κάθετα τον νομό Ηρακλείου;
Πληροφορίες και απαντήσεις μπορεί κάποιος να αναζητήσει στο Διαδίκτυο στις παρακάτω αναζητήσεις: Βροχοπτώσεις: Πώς επηρεάζονται από τις ανεμογεννήτριες, όπου υπάρχουν και αντίθετες απόψεις. Αλλά κυρίως από εργασία, που προήλθε από πειράματα του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρίου Γεωργίου Στουρνάρα (το όνομα του οποίου χρησιμοποιώ χωρίς να τον γνωρίζω και χωρίς την άδειά του), με τίτλο: Οι ανεμογεννήτριες μειώνουν τις βροχοπτώσεις, και του ίδιου επίσης ανακοίνωση, με τίτλο: Τα αιολικά πάρκα φρενάρουν τις βροχοπτώσεις.
Θέλω να διευκρινίσω ότι δεν έχω πρόθεση να θίξω ή να αντιπαρατεθώ με την ΕΜΥ ούτε να τους δώσω μαθήματα. Πιθανόν οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν το μέγεθος του προβλήματος ή τις λεπτομέρειες για την παραπάνω περιοχή, η το πιθανότερο να το αποδίδουν στην κλιματική αλλαγή. Φέτος, που έχει πνιγεί όλη η Ελλάδα, εμείς έχουμε φράγματα στεγνά και γη διψασμένη, αλλά με πολλές προβλέψεις τους που διαψεύστηκαν. Θα ήταν χρήσιμο οι αρμόδιοι να ζητήσουν από την ΕΜΥ να μελετήσει τις προβλέψεις της, κατά πόσο επαληθεύονται στην παραπάνω περιοχή για τους δυτικούς ανέμους.
Όσον αφορά τις ανεμογεννήτριες, θέλω να διευκρινίσω τα παρακάτω:
Δεν ισχυρίζομαι ότι τα παραπάνω είναι σωστά, επειδή διατυπώνονται και διαφορετικές αντίθετες απόψεις. Όμως, αυτές είναι οι δικές μου απόψεις που όμως δεν καταφέρονται κατά των ανεμογεννητριών γενικά, αλλά αφορούν τις συγκεκριμένες, στη συγκεκριμένη περιοχή, σε συνδυασμό με τον τρόπο που βρέχει στην περιοχή αυτή. Είναι, όμως, αλήθεια ότι οι ανεμογεννήτριες, σε συσχετισμό με τις βροχοπτώσεις, αποτελούν αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης στην επιστημονική κοινότητα.
Δεν είμαι κατά των ΑΠΕ. Αντίθετα, τις θεωρώ απαραίτητες για τη μείωση των ορυκτών καυσίμων και τη σωτηρία του πλανήτη από την υπερθέρμανση, ελλείψει άλλης καθαρότερης ενέργειας. Πρέπει, όμως, κατά την εγκατάστασή τους, να λαμβάνονται υπόψιν και οι πιθανόν επιζήμιες επιδράσεις τους, όπως επίσης οι ζημιές που προκαλούν με άλλους από τους παραπάνω λόγους, π.χ. καταστροφή δασών-βουνών θανάτωση πουλιών κ.λπ., δηλαδή, περισσότερη μελέτη και προσοχή.
Καλό θα ήταν να μην βιαστούμε, και μέχρι τότε να παρακαλάμε να έχουμε περισσότερα ανατολικά βαρομετρικά.
*Ο Γιώργος Σαρρής είναι συνταξιούχος γεωπόνος