Με αφορμή την ανακοίνωση της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης για τη λειψυδρία, αλλά και τη διαρροή των συμπερασμάτων της Ολλανδικής Εταιρείας HVA για την ενιαία διαχείριση των υδάτων της Κρήτης, ακολουθούν δυο λόγια για το «δόγμα διαχείρισης», που πρέπει να ακολουθεί ο διαχειριστής στην ανατολική Κρήτη.
Κατ’ αρχάς, να τονίσουμε ότι στην ανατολική Κρήτη, οι φυσιολογικές περίοδοι ως προς τις βροχοπτώσεις εναλλάσσονται με περιόδους ξηρασίας. Πάντα γινόταν αυτό, γίνεται και θα γίνεται. Είναι κλιματικό χαρακτηριστικό της περιοχής.
Η περίοδος ξηρασίας, που περνάει τώρα η περιοχή, δεν είναι η χειρότερη. Έχουν υπάρξει στο παρελθόν και χειρότερες. Για παράδειγμα, στην τελευταία δωδεκαετία του 20ού αιώνα, είχαμε στη λεκάνη τροφοδοσίας του Αποσελέμη, μια πενταετούς διάρκειας περίοδο ξηρασίας, από το 1988-89 μέχρι το 1992-93, και μάλιστα ιδιαίτερα έντονη στα τέσσερα από τα πέντε έτη.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο και οφείλoυμε να είμαστε προετοιμασμένοι. Έκπληξη δεν δικαιολογείται και επομένως δεν δικαιολογείται και το ανεξέλεγκτο άδειασμα των φραγμάτων.
Τα φράγματα πάντα πρέπει να έχουν νερό. Ποτέ δεν πρέπει να αδειάζουν σε σημείο που να μην δίνουν τίποτα. Αντίθετα, ανεξαρτήτως της τροφοδοσίας τους, θα πρέπει κάθε χρόνο να δίνουν τη σταθερή ποσότητα που έχει υπολογιστεί ότι μπορούν με ασφάλεια να δίνουν. Αν τυχόν έχουν αδειάσει μη ελεγχόμενα, αυτό οφείλεται στη μη σωστή διαχείριση των αποθεμάτων τους, προφανώς λόγω των πιεστικών αναγκών.
Ο διαχειριστής, όμως, οφείλει να είναι άτεγκτος και εντελώς ανελαστικός στις πιέσεις. Στην ανατολική Κρήτη, λοιπόν, το «δόγμα διαχείρισης» πρέπει να είναι η υπερετήσια αναπλήρωση και όχι η ετήσια. Στην υπερετήσια αναπλήρωση θα πρέπει να βασίζεται η απόληψη νερού.
Αυτό σημαίνει λιγότερο νερό ανά έτος, ώστε να υπάρχει και στις περιόδους ξηρασίας. Για τον Αποσελέμη, εφαρμόζοντας ένα σχήμα διαχείρισης υπερετήσιας αναπλήρωσης, υπολόγισα ότι κατ’ έτος, με βάση ένα αισιόδοξο σενάριο, δεν μπορούμε να παίρνουμε πάνω από 14.800.000 m3. Αυτό για το Ηράκλειο σημαίνει 11.100.000 m3 τον χρόνο.
Και βέβαια, σε περιοχές με τέτοιο κλίμα, οφείλουμε να εκμεταλλευόμαστε το σύνολο των υφιστάμενων υδατικών πόρων. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αφήνουμε απ’ έξω πόρους, όπως η πηγή του Αλμυρού.