Μάρτης του 1947. Ο διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, Νικόλαος Πλάτων, με μία επιστολή του, ενός μέρους της συντακτικής επιτροπής των Κρητικών Χρονικών, απευθύνεται στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ηρακλείου, με σκοπό να ξεκινήσει η έκδοση των Κρητικών Χρονικών, ενός περιοδικού που θα ενισχύσει την έρευνα αφενός, και θα τονώσει αφετέρου το ενδιαφέρον για την ιστορία της Κρήτης. Δήμαρχος εκείνη την περίοδο είναι ο Αριστείδης Ανδρουλάκης. Ας δούμε, όμως, τι αναφέρει στην τόσο ενδιαφέρουσα επιστολή του ο Νικόλαος Πλάτων:
«Έχομεν την τιμήν να φέρωμεν υπ’ όψει τα ακόλουθα.
Κατόπιν εντατικής προσπαθείας και αφού υπερνικήθηκαν πολλαί δυσχέρειαι, κατέστη δυνατόν να πραγματοποιηθεί το από μακρού χρόνου κυοφορούμενον σχέδιον της εκδόσεως επιστημονικού περιοδικού διά την διαφώτισιν της ιστορίας και του πολιτισμού της Κρήτης, περιοδικού ανταξίου εις εμφάνισιν και επιστημονικήν αρτιότητα του λαμπρού περελθόντος της Μεγαλονήσου.
Το σχέδιον του περιοδικού το έτος 1939 συνέλαβεν ομάς επιστημόνων, μεταξύ των οποίων ο αείμνηστος Τίτος Γεωργιάδης, και υπεστηρίχθη δι’ αποφάσεως του Δήμου Ηρακλείου περί σημαντικής επιχορηγήσεως εισηγουμένου του αειμνήστου Μηνά Γεωργιάδου, τότε δημάρχου. Μετά τον πόλεμον, εγένετο προσπάθεια να εκδοθή το περιοδικόν υπό της Εταιρείας Ιστορικών Κρητικών Ερευνών, αλλά η προσπάθεια παρέμεινεν άνευ αποτελέσματος, προσκρούσασα εις την πανταχόθεν αδιαφορίαν.
Η ιερά Σύνοδος της Κρήτης εισηγήθη εις ωρισμένους επιστήμονας την επανέκδοσιν της Χριστιανικής Κρήτης και τότε ανακινήθη πάλιν το ζήτημα της εκδόσεως ιστορικού περιοδικού με ευρύτερον πρόγραμμα. Η πραγματοποίησις εγένετο με την πρόθυμον αρρωγήν του Ανδρέου Καλοκαιρινού, ο οποίος επεμελήθη και ως εκδότης της εκδόσεως.
Εις το περιοδικόν συνεργάζονται οι γνωστότεροι επιστήμονες, οι μέχρι σήμερον ασχοληθέντες με την ιστορίαν και τον πολιτισμόν της Κρήτης και τούτο εξασφαλίζει την αρτίαν επιστημονικήν εμφάνισιν. Η συντακτική Επιτροπή των Κρητικών Χρονικών ευελπιστεί, ότι η Κρήτη θα αναγνωρίσει και θα υποστηρίξει την μεγάλην προσπάθειαν. Διά τον Δήμον Ηρακλείου, η ελπίς αυτή πρέπει να γίνεται βεβαιότης, αφού άλλοτε διά την έκδοσιν τούτην είχεν ακριβώς ο Δήμος την πρωτοπορείαν.
Η υποστήριξις νοείται δέον να είναι τόσον ηθική, όσον και η πραγματική διά της εκ μέρους του Δήμου αγοράς ωρισμένων σωμάτων (τευχών) του περιοδικού. Τούτο θα είναι και διά τον Δήμον επωφελές, διότι ο σχηματισμός σειράς τόμων θα αποτελέση μοναδικόν απόκτημα και άριστον δώρον ξενίας προς τας ξενιζομένας υπ’ αυτού προσωπικότητας».
Πράγματι, τα Κρητικά Χρονικά -το 1947- με το τεύχος 1 εξεδόθη και την Επιτροπή επί της συντάξεως αποτελούσαν: Ο Λάμπης και Σφακίων Ευμένιος Φανουράκης, ο Νικόλαος Πλάτων, έφορος αρχαιοτήτων, ο Μενέλαος Παρλαμάς, φιλόλογος, ο Νικόλαος Σταυρινίδης, διευθυντής του Τουρκικού Αρχείου Ηρακλείου και ο Βασίλειος Λαούρδας, φιλόλογος. Εκδότης ήταν ο Ανδρέας Γ. Καλοκαιρινός.
Ακολούθησαν τον ίδιο χρόνο (1947) και άλλα δύο τεύχη, το δεύτερο και το τρίτο, και συνολικά φιλοξένησαν άρθρα και εργασίες των: Ιωάννη Καλιτσουνάκη, Νικολάου Πλάτωνος, Μανόλη Χατζηδάκη, Μανούσου Μανουσάκη, Στέργιου Σπανάκη, Νικολάου Σταυρινίδη, Νικολάου Τωμαδάκη, Ευμενίου Φανουράκη, Μενελάου Παρλαμά, Εμμανουήλ Κριαρά, Βασιλείου Λαούρδα, Σπυρίδωνος Μαρινάτου και Ανδρέα Ξυγγόπουλου.
Θα κλείσω, όμως, την σημερινή μου παρουσίαση με ένα απόσπασμα, στο οποίο αναφέρεται ποιος είναι ο σκοπός και το σκέφτονται οι υπεύθυνοι συνεργάτες για την πορεία αυτού του περιοδικού, θέσεις που μας παρουσιάζει η συντακτική Επιτροπή του περιοδικού.
«Εμφανίζονται σήμερον τα Κρητικά Χρονικά με τον σκοπόν να ενισχύσουν την έρευναν και να τονώσουν το ενδιαφέρον διά την Ιστορίαν της Κρήτης. Τα εδημιούργησε βαθεία συναίσθησίς του προς την Κρήτην και την Επιστήμην χρέους. Από τας στήλας των θέλουν να εμφανίσουν το οσημέραι φθειρόμενον αρχειακόν υλικόν.
Την ζώσαν ιστορικήν παράδοσιν. Τα ολοένα εξαφανιζόμενα λαογραφικά και γλωσσικά στοιχεία, που θα συνέβαλλον εις την διερεύνησιν ιστορικών προβλημάτων, γενικώς και κείμενον και πάσαν μελέτην, είτε υπό μορφήν μονογραφίας, είτε υπό μορφήν συνθετωτέραν, που θα ήσαν επιστημονικώς χρήσιμα».
Κρητικά Χρονικά! Το χρέος προς την Κρήτη παρεκίνησε όλους Εκείνους, και Μεγάλους του πνεύματος να τα δημιουργήσουν.