Σε ένα σταθερά επαναλαμβανόμενο κύκλο βροχερών και άνυδρων ετών, η Κρήτη βρίσκεται σε φάση λειψυδρίας. Οι ασθενικές βροχοπτώσεις του χειμώνα που έληξε, δεν αναπλήρωσαν στα βόρεια του νησιού τις απώλειες φραγμάτων και υδροφορέων.
Ενώ στα νότια, δεν καλύπτουν τις ανάγκες άρδευσης των περιοχών Ιεράπετρας-Βιάννου και προπαντός της Μεσσαράς, που ο υδροφορέας της εξαντλείται επικίνδυνα.
Αντί οι θεσμικά υπεύθυνοι να εστιάζουν τώρα σε λύσεις για την εξασφάλιση υγιούς ισοζυγίου για το επόμενο διάστημα, επιστρατεύουν εμπνεύσεις της στιγμής, σαν να είναι μόλις τώρα που ο Ιωσήφ εξηγεί το όνειρο του Φαραώ για τις παχιές και τις ισχνές αγελάδες.
Φαιά ουσία σπαταλιέται ανορθολογικά, αντί να μελετηθούν επιστημονικά και υπεύθυνα οι όροι και προϋποθέσεις, που μπορεί να καλύψουν τις προσδοκώμενες ανάγκες της νέας χρονιάς.
Εξάλλου οι θεσμικά αρμοδιότεροι παράγοντες κρύβονται εκτός προσκηνίου. Στο βάθος όλων αυτών καιροφυλακτεί μια γνώριμη εταιρεία, η ΤΕΡΝΑ, που δεν κρύβει το ενδιαφέρον της να εμπλακεί. Μάλιστα, έχει κιόλας αναλάβει έργο ΣΔΙΤ για νερά της Κρήτης, δαπάνης 72 εκ. ευρώ.
Ήδη μπήκε πρόσφατα με θυγατρική της και στην ΕΥΔΑΠ. Ενώ διέθεσε ποσό 1.1 εκατ. ευρώ στη HVA, μια ολλανδική εταιρεία για μελέτη του υδατικού δυναμικού της Κρήτης. Άρα, οι εξελίξεις τρέχουν.
Τέτοια χρηματοδότηση από μια κερδοσκοπική εταιρεία, δεν είναι ασφαλώς πράξη αγαθοεργίας. Ο υπουργός Γεωργίας είπε πρόσφατα στη Βουλή ότι δεν πρέπει να συζητούμε πάνω σε διαρροές της, πριν η μελέτη παραληφθεί από τις υπηρεσίες. Αλλά τα βασικά σημεία της έχουν ήδη δημοσιευθεί σε εκδηλώσεις και στον Τύπο, ενώ με τηλεδιάσκεψη στο Ηράκλειο έγινε αναλυτική της παρουσίαση, αφού η Κυβέρνηση ενεργεί σαν φτωχός συγγενής.
Άλλωστε το υποτιθέμενο Μάστερ Πλαν που παραδόθηκε, έχει προ πολλού γίνει από άλλους αξιόπιστους μελετητές στα πλαίσια της Οδηγίας2000/60ΕΕ, σε μια πανευρωπαϊκή προσπάθεια που αναθεωρήθηκε δυο φορές, τελευταία σε εμάς το 2018. Η ΤΕΡΝΑ θα έχει παραλάβει προφανώς άλλη μελέτη, κομμένη και ραμμένη στις δικές της στοχεύσεις.
Με την ιδιωτικοποίηση του κράτους και την είσοδο επιλεγμένων μεγάλων εταιρειών στη σφαίρα των δημόσιων ζωτικών αγαθών, ο πολίτης έπαψε από καιρό να βλέπει διακριτούς ρόλους.
Η Κρήτη δέχεται μεσοσταθμικά βροχές, που με καλή διαχείριση μπορούν να καλύπτουν τις υπάρχουσες ανάγκες. Διαπιστώθηκε αυτό από το 1981, σε Συνέδριο που οργάνωσε το ΤΕΕ στο Ηράκλειο και το 1987 σε ανάλογη διοργάνωση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου.
Επιβεβαιώθηκε μετά το 2000 και από τις μελέτες στα πλαίσια της πανευρωπαϊκής έρευνας για τα νερά σε κάθε χώρα της Ε.Ε. Τότε, οριοθετήθηκαν οι λεκάνες απορροής που απέδωσαν ότι η Κρήτη αποτελεί ενιαία υδρογεωλογική οντότητα.
Δημιουργεί απορίες το γεγονός ότι η ολλανδική HVA, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία της μελέτης της, υπονομεύει το απλό και εύληπτο συμπέρασμα ως προς την Κρήτη, για ενιαία διαχείριση των υδατικών της πόρων. Ο ΟΑΚ που προτείνει για τον ρόλο αυτό, είναι ένα τεχνικό όργανο περιορισμένης εμβέλειας, χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση, για να αναλάβει μια τέτοια, πρώτιστα πολιτική ευθύνη.
Αν η μελέτη που εκπόνησαν είναι Μάστερ Πλαν, περιμένουμε να δούμε κατά πόσο σχολιάζει την καταστροφή ενός από τους σημαντικότερους υδροφορείς της Κρήτης στο Καστέλλι, με αρτεσιανές πηγές και δέκα γεωτρήσεις ύδρευσης του Ηρακλείου, προκειμένου να μεταφερθεί αεροδρόμιο από υπάρχουσα πλεονεκτική χωροθέτηση.
Σήμερα ακόμη επεκτείνονται, όπως από εκατοντάδες χρόνια, πόλεις της Ολλανδίας στη θάλασσα, για να σωθεί καλλιεργήσιμη γη. Οι επιστημονικές αρχές της Ολλανδίας δεν έχουν εφαρμογή στην Ελλάδα;
Η Κρήτη αντιμετωπίζει ένα υδρολογικά ζοφερό καλοκαίρι και κανείς καθ’ ύλη αρμόδιος δεν φαίνεται διαθέσιμος να αναλάβει ευθύνη. Η Περιφέρεια Κρήτης από φύση και θέση, αρμόδιος διαχειριστής των υδατικών της πόρων παίρνει επιδεικτικά αποστάσεις από το θέμα.
Ούτε κατάλληλη Υπηρεσία δεν ενδιαφέρεται να συγκροτήσει. Ενώ, σωστά, παρεμβαίνει ακόμη και σε έργα εθνικής κλίμακας, αντίθετα για το νερό παραπέμπει στους δημάρχους. Αλλά κανείς Δήμος στην Κρήτη δεν ταυτίζεται ούτε καν με λεκάνη απορροής.
Η δε Κυβέρνηση που κρατεί την Αυτοδιοίκηση σε θέση φτωχού συγγενή, δεν ολοκληρώνει με επάρκεια υποχρεώσεις, που διατυμπανίζει πως διαχειρίζεται. Τα φράγματα Ασιτών και Δαφνών μελετούνται αέναα. Το φράγμα του Πλατύ Ποταμού, από δεκαετίες σε φάση μελέτης, αφήνει να τρέχουν στη θάλασσα τεράστιες ποσότητες νερού.
Θα μπορούσαν σε πρώτη φάση να εμπλουτίσουν τον υδροφορέα της Μεσσαράς, που δεν φαίνεται να τους ενδιαφέρει. Αποδείχτηκε ξεκάθαρα, όπως στη Φανερωμένη, στην Πλακιώτισσα και στις Αρχάνες, πως και με ολοκληρωμένα φράγματα το κράτος καλύπτει τους παράνομους υδρολήπτες ή αδιαφορεί τελείως για τα δίκτυα.
Βρίσκονται, άραγε ιδιώτες με πρωτοπόρα την ΤΕΡΝΑ πίσω από αυτή την εικόνα αδιαφορίας; Ή πρέπει να αποδοθεί αυτή σε ανικανότητα; Υπάρχει τρίτη εξήγηση;
Ο Νίκος Λεβεντάκης είναι πρ. πρόεδρος Τμήματος Ανατολικής Κρήτης ΤΕΕ