Τον περασμένο Δεκέμβριο, είχαμε γράψει σχόλιο με τον ίδιο τίτλο και είχαμε προαναγγείλει ότι η συζήτηση αυτή θα ξεκινούσε μέχρι το καλοκαίρι· και γι’ αυτό επιβεβαιωθήκαμε, αφού η Κυβέρνηση άνοιξε την ατζέντα από τον Φεβρουάριο, και εμείς επανερχόμαστε, σχολιάζοντας τα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την επικαιροποίησή της.
Ποια είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την αναθεώρηση του Συντάγματος ως απαραίτητη, σημαντική για τη δημόσια ζωή, την κοινωνία, την εξάλειψη των συνθηκών συντήρησης του βαθύ κράτους και ποιες είναι οι δυνάμεις που αντιδρούν επιζητώντας τη διατήρησή του;
Η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος θα ξεκινήσει τελικά τον Μάρτιο 2026, μετά την κατάθεση των προτάσεων των κομμάτων, προκειμένου να αποφασισθεί ποια άρθρα του πρέπει να αναθεωρηθούν από την Βουλή, που θα προκύψει από τις εκλογές του έτους 2027, η οποία θα αποφασίσει για το περιεχόμενο των άρθρων.
Δεν θα είναι μια εύκολη συζήτηση, όπως δείχνουν τα πράγματα, δεδομένου του μεγάλου πολιτικού ανταγωνισμού, κυρίως για τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ποιος θα καταλάβει τη δεύτερη ή τρίτη θέση.
Στον δημόσιο διάλογο που θα ανοίξει σύντομα, τα κόμματα πρέπει να ανοίξουν τα χαρτιά τους και να τοποθετηθούν, ορίζοντας τα υπό αναθεώρηση άρθρα.
Ανάμεσα σε αυτά είναι ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, η αξιολόγηση και η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, η εκλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η προστασία του περιβάλλοντος, η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας και η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Η πολιτική ιστορία έγραψε ότι η μοναδική φορά που έγινε σοβαρή συνταγματική αναθεώρηση ήταν το 2001, όταν η Νέα Δημοκρατία -που ήταν αντιπολίτευση- συναίνεσε στην αλλαγή του ενός τρίτου τον άρθρων, ενώ στη μικρή αναθεώρηση, που έγινε το 2019 επί ΣΥΡΙΖΑ, η αντιπολίτευση της Νέας Δημοκρατίας συναίνεσε στην αλλαγή εννέα άρθρων.
Σύμφωνα με τον νόμο, η παρούσα Βουλή θα προτείνει τα άρθρα που θα τεθούν προς αναθεώρηση και η επόμενη θα καθορίσει το περιεχόμενό τους. Όσα άρθρα θα συγκεντρώσουν τώρα πλειοψηφία 180 «Ναι», μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή, ακόμα και με 151 θετικές ψήφους.
Είναι κατανοητό ότι έχει μεγάλη σημασία η σύνθεση της επόμενης Βουλής, γιατί είναι εκείνη που θα αποφασίσει το περιεχόμενο των υπό αναθεώρηση άρθρων.
Τα κόμματα της σημερινής αντιπολίτευσης δεν δείχνουν καμιά διάθεση να καθίσουν να συζητήσουν και να συμφωνήσουν για τις αλλαγές, που πρέπει να γίνουν στο Σύνταγμα της Ελλάδας. Μαζί τους είναι και η συμπαράταξη των πρώην πρωθυπουργών Καραμανλή και Σαμαρά. Τώρα, βέβαια, προστέθηκε μαζί τους και ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
Οι προτάσεις για την αναθεώρηση του Συντάγματος θα παίξουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση λειτουργίας του κράτους, ένα από τα κυριότερα προβλήματα της χώρας και αυτό είναι που δεν την αφήνει να προχωρήσει με μεγαλύτερη ταχύτητα προς το μέλλον.
Για πολλά χρόνια, οι Έλληνες πίστευαν ότι οι πολιτικοί πρέπει να αγωνίζονται για τα προβλήματα του συνόλου των πολιτών και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
Τα χρόνια περνούσαν και κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’80, τα πράγματα σταδιακά άρχισαν να αλλάζουν. Ο δημόσιος τομέας διογκώθηκε, ο δανεισμός εκτροχιάστηκε, η διαφθορά και η σπατάλη έγινε τρόπος ζωής για τους Έλληνες.
Φυσικά, θα ήταν άδικο εάν καταλογίζαμε τη συμπεριφορά και τα λάθη που έγιναν σε όλο το πολιτικό και υπηρεσιακό προσωπικό της χώρας. Κατά διαστήματα, υπήρξαν κάποιοι που προσπάθησαν να ρίξουν φως, να βάλουν τάξη, αλλά ανετράπησαν από τους επόμενους, το χάος συνεχιζόταν μαζί με την πελατειακή σχέση και η κομματοκρατία επικρατούσε εναλλακτικά των κομμάτων εξουσίας.
Οι προσπάθειες που είχαν γίνει μέχρι σήμερα δεν είναι αρκετές, πρέπει να γίνουν περισσότερα βήματα, για το γκρέμισμα των παθογενειών στη χώρα. Η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας στον μέγιστο βαθμό και η ανάληψη ευθυνών από τους ανευθυνοϋπεύθυνους του κρατικού μηχανισμού.
Από την αναθεώρηση του Συντάγματος αναμένονται πολλά, όπως μια δίκαιη και αυστηρή αξιολόγηση για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους στη Δημόσια Διοίκηση και οι αλλαγές στον κώδικα λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η Κυβέρνηση έχει χρέος να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις και στις προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση. Η ελληνική κοινωνία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, καταγράφει υψηλά ποσοστά αποδοχής όλων των εμβληματικών μεταρρυθμίσεων και προτάσεων για την αναθεώρηση του Συντάγματος της χώρας.
Όμως, με την σημερινή εικόνα της αντιπολίτευσης, φαντάζει απίθανο να προχωρήσει ούτε τώρα, ούτε στην επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο.