Τα δεινά που προκάλεσε η εφαρμογή των σκληρών μέτρων των Μνημονίων (μεγάλη περικοπή μισθών και συντάξεων, κοινωνικών παροχών κ.λπ.) είχαν ως συνέπεια την πολύ μεγάλη μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) σε σταθερές τιμές του 2020 των περιφερειών και του Συνόλου Χώρας.
Η μείωση αυτή, μετά τη «λήξη» των Μνημονίων το 2019 και παρά την πάροδο τεσσάρων ετών, εξακολουθούσε να είναι μεγάλη το 2023 σε σχέση με το 2009 (έτος πριν από την επιβολή των Μνημονίων), με μεγάλες όμως διαφορές ανάμεσα στις περιφέρειες και στους νομούς της χώρας.
Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε τη μείωση του συνολικού και του κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σταθερές τιμές του 2020 της Κρήτης και των νομών της σε σύγκριση με εκείνη των άλλων περιφερειών και των άλλων νομών της χώρας το 2023 σε σχέση με το 2009. Τα στοιχεία που χρησιμοποιούμε είναι από τη βάση δεδομένων της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε. (της Eurostat).
Ι. Συνολικό ΑΕΠ σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές
Στην 1η στήλη του Πίνακα 1 δίνεται το συνολικό ΑΕΠ σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 2020 της Κρήτης και των νομών της και του Συνόλου Χώρας το 2009, στη 2η το 2023 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή του το 2023 σε σχέση με το 2009.
Από την 3η στήλη της τελευταίας γραμμής του Πίνακα 1, φαίνεται ότι η μείωση του συνολικού ΑΕΠ σε εκατομμύρια ευρώ σε σταθερές τιμές του 2020 της Κρήτης και των νομών της το 2023 σε σχέση με το 2009 ήταν μικρότερη από εκείνη του Συνόλου Χώρας. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στον νομό Ηρακλείου και η μικρότερη στον νομό Λασιθίου.
Ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας, η μείωση στην Κρήτη ήταν η μικρότερη, ενώ η μεγαλύτερη ήταν στη Δυτική Μακεδονία (29,4%). Ανάμεσα στους 46* νομούς, η μείωση στον νομό Ηρακλείου ήταν η 29η υψηλότερη, του νομού Χανίων η 37η, του νομού Ρεθύμνης η 41η και του νομού Λασιθίου η 42η.
ΙΙ. Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ευρώ σε σταθερές τιμές
Στην 1η στήλη του Πίνακα 2, δίνεται το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ευρώ σε σταθερές τιμές του 2020 της Κρήτης και των νομών και του Συνόλου Χώρας το 2009, στη 2η το 2023 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή του το 2023 σε σχέση με το 2009.
Από την 3η στήλη της τελευταίας γραμμής του Πίνακα 2, φαίνεται ότι η μείωση του κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ευρώ σε σταθερές τιμές του 2020 της Κρήτης και των νομών Ηρακλείου και Χανίων το 2023, σε σύγκριση με το 2009, ήταν μεγαλύτερη από εκείνη του Συνόλου Χώρας, ενώ των νομών Λασιθίου και Ρεθύμνης μικρότερη. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στον νομό Ηρακλείου και η μικρότερη στον νομό Λασιθίου. Από τη σύγκριση της 3ης στήλης του Πίνακα με εκείνη του Πίνακα 2 φαίνεται ότι τα ποσοστά μείωσής διαφέρουν. Η διαφορά οφείλεται στις διαφορές μείωσης του πληθυσμού των περιφερειών και των νομών της χώρας.
Ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας, η μείωση στην Κρήτη ήταν η 9η μεγαλύτερη. Η μεγαλύτερη μείωση ήταν στο Βόρειο Αιγαίο (29,6%) και η μικρότερη στην Πελοπόννησο (6,1%).
Ανάμεσα στους 46* νομούς της χώρας, στο ύψος τού κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σταθερές τιμές του 2020, ο νομός Λασιθίου το 2009 κατείχε τη 10η μεγαλύτερη, ενώ το 2023 την 5η, ο νομός Χανίων την 11η και 7η, ο νομός Ρεθύμνης την 20ή και 14η και ο νομός Ηρακλείου τη 14η και 17η. Ενώ, δηλαδή, η θέση των τριών νομών βελτιώθηκε, εκείνη του νομού Ηρακλείου χειροτέρευσε εξαιτίας της μεγαλύτερης μείωσης τού κατά κεφαλή ΑΕΠ.
*Σημείωση: Οι νομοί της χώρας είναι 51 (όταν θεωρήσουμε την Αττική νομό).
Στη βάση δεδομένων της Eurostat υπάρχουν στοιχεία για 46 νομούς, διότι η Υπηρεσία αυτή δίνει στοιχεία για 5 ζεύγη νομών και όχι χωριστά για τον καθένα. Τα ζεύγη αυτά είναι: Γρεβενά-Κοζάνη, Άρτα-Πρέβεζα, Τρίκαλα-Καρδίτσα, Αργολίδα-Αρκαδία και Μεσσηνία-Λακωνία.
Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ