Διακόσια πέντε χρόνια πέρασαν από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ύστερα από 400 χρόνια δουλείας των Ελλήνων, κάτω από τον οθωμανικό ζυγό, με φόβο, υπομονή και ελπίδα. Ήταν η στιγμή που η ελπίδα ωρίμασε μετά από αιώνες, που φώλιαζε μέσα στα σκλαβωμένα χωριά, στα κρυφά σχολεία και στα μοναστήρια, που φύλαγαν όχι μόνο την πίστη, αλλά και τη μνήμη.
Σε μία περίοδο που η Ευρώπη άλλαζε, μια «χούφτα» άνθρωποι πίστεψαν ότι η ιστορία γράφεται από ανθρώπους αποφασισμένους. Η μυστική οργάνωση, που έβαλε το πρώτο λιθαράκι για τον μεγάλο ξεσηκωμό, ήταν η Φιλική Εταιρεία! Ήταν λίγοι, αλλά είχαν μέσα τους την πίστη που άναψε τη φωτιά από τις Παραδουνάβιες περιοχές μέχρι την Πελοπόννησο.
Είχαν την ιδέα της ελευθερίας, που άρχισε να κυκλοφορεί σαν ψίθυρος, έγινε κραυγή και μεταδόθηκε σε ολόκληρη την Ελλάδα. Άνθρωποι, απλοί αγρότες, κλέφτες, ναυτικοί, καλόγεροι, έγιναν αγωνιστές, ξεσηκώθηκαν κατά του βάρβαρου κατακτητή. Δεν είχαν πολλά όπλα, είχαν κάτι που φοβούνται όλες οι αυτοκρατορίες. Είχαν διώξει τον φόβο από μέσα τους και ήταν άνθρωποι που δεν φοβόντουσαν να πεθάνουν.
Η επανάσταση γνώρισε νίκες που δυνάμωσαν την ελπίδα, αλλά και τραγωδίες που συγκίνησαν πολύ κόσμο. Η Ευρώπη άρχισε να βλέπει με συμπάθεια τους Έλληνες. Φιλέλληνες, ποιητές, διανοούμενοι συγκινήθηκαν, βλέποντας ένα μικρό λαό να ξεσηκώνεται απέναντι σε μια μεγάλη αυτοκρατορία.
Η ελληνική επανάσταση έγινε σύμβολο της ιδέας για την ελευθερία όλων των λαών της γης.
Αυθόρμητα και απρογραμμάτιστα ξεκίνησε η Επανάσταση του 1821, που κάθε χρόνο γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου. Στη συνέχεια, επακολούθησαν οι θυσίες των 25.000 σφαγιασθέντων στη Χίο το 1822, των 5.000 νεκρών από την ηρωική έξοδο του Μεσολογγίου το 1826, των χιλιάδων σφαγιασθέντων της Κωνσταντινουπόλεως και άλλων πολλών επαναστατικών δρώμενων σε ολόκληρη τη χώρα.
Αποτέλεσμα των αναφερομένων δραματικών γεγονότων ήταν οι Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία, να δείξουν ενδιαφέρον για το Ελληνικό Ζήτημα, με την υπογραφή της «Συνθήκης του Λονδίνου» το 1827, για τη ρύθμιση των εχθροπραξιών Ελλήνων και Τούρκων.
Η άρνηση της Τουρκίας να αποδεχθεί τους όρους της Συνθήκης οδήγησε στην εθνοσωτήρια ναυμαχία του Ναβαρίνου, την καταστροφή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου και την επίσημη αναγνώριση των Μεγάλων Δυνάμεων για την στήριξη της Ελληνικής Επανάστασης.
Αναγνωρίζουμε τον ηρωισμό και τις θυσίες του ελληνικού λαού στην Επανάσταση του 1821, όμως, υπάρχουν και άλλες πραγματικές, αθέατες, σκοτεινές πλευρές εκείνης της περιόδου. Δεν υπήρχαν μόνο ηρωικές πράξεις θάρρους, δόξας και εθνικής ανάτασης.
Υπήρξαν περίοδοι διχόνοιας, προδοσίας και ντροπής, που δεν είναι εθνικά ωφέλιμο να αποκρύβονται και να εξαφανίζονται από την εθνική ιστορική μνήμη.
- Ο σκληρός ενδοεπαναστατικός ανταγωνισμός μεταξύ των νησιών, κυρίως της Ύδρας, των Σπετσών και των Ψαρών, που οδήγησε στην καταστροφή των Ψαρών από τους Τούρκους, γιατί υπήρξε απροθυμία να ζητηθεί βοήθεια από τα άλλα ανταγωνιστικά νησιά.
- Ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος άρχισε το φθινόπωρο του 1823 μέχρι τον Μάιο του 1824, με αντιπάλους τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, από τη μια μεριά, και, από την άλλη, τους Κουντουριώτη, Κωλέττη, Ζαΐμη κ.ά.. Στον δεύτερο εμφύλιο πόλεμο, σκοτώθηκε ο γιος του Κολοκοτρώνη, ο Πάνος.
- Η παράδοση και φυλάκιση του Κολοκοτρώνη και, αργότερα, η δολοφονία τού Καποδίστρια, πρώτου Έλληνα κυβερνήτη.
- Στον κίνδυνο να τιναχτεί στον αέρα η επανάσταση, όταν ο ήρωας Μιαούλης κατέκαψε τον ελληνικό στόλο στον Πόρο και έπιασε αιχμάλωτο τον μπουρλοτιέρη Κανάρη.
- Οι εμφύλιοι σπαραγμοί για τα οφίτσια και τα φεουδαρχικά τιμάρια που μοίραζαν οι Τούρκοι κατακτητές, που οδήγησαν σε αδελφοκτόνες αιματοχυσίες τους Έλληνες.
Αναλογιζόμενοι όλα τα παραπάνω που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, γεννώνται πολλά μεγάλα ερωτήματα όπως:
- Ήταν δύσκολο οι Έλληνες να αντιληφθούν τις καταστροφικές συνέπειες του εμφυλίου και να επιλύσουν τις διαφορές που υπήρξαν πριν από αυτόν;
- Ήταν δύσκολο για την τότε Κυβέρνηση να εκτιμήσει την προσφορά του κορυφαίου Έλληνα αγωνιστή της Επανάστασης, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, και να αποφευχθεί η εμφύλια σύρραξη;
Δυστυχώς, η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα.
Σήμερα, αυτό που έχει σημασία είναι οι Έλληνες να ξεπεράσουν όλες όσες πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές τους χωρίζουν, για να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις που διαδραματίζονται από τις γεωπολιτικές αναταράξεις της τελευταίας περιόδου και να παραμένουν ενωμένοι, διδασκόμενοι από τα ιστορικά γεγονότα της παλιγγενεσίας του έθνους, με την επέτειο της Επανάστασης του 1821.