Η Κυβέρνηση στις ΗΠΑ ήδη μπήκε στον δεύτερο χρόνο της -και σε αυτό μικρό χρονικό διάστημα- ήδη έγιναν και δρομολογήθηκαν πολλά και για διάφορα μέρη του πλανήτη μας από τον απρόβλεπτο πρόεδρό της, Ντόναλντ Τραμπ.
Ακούσαμε για τις απαιτήσεις της στη διαχείριση της διώρυγας του Παναμά, την πρότασή του για κάποιες διαδικασίες με τον Καναδά, την αγορά και προσάρτηση της Γροιλανδίας, την επιδρομή στη Βενεζουέλα και την αρπαγή πολιτικών προσώπων απ’ εκεί, ενεπλάκη με τον τρόπο που γνωρίζουμε στη διευθέτηση της Συρίας, στην περιοχή της Γάζας και τόσα άλλα περίεργα και πρωτάκουστα.
Για εμάς, βεβαίως, σημασία έχει ο τρόπος που θα διαμορφωθούν οι μεταξύ μας σχέσεις με την πέραν του Ατλαντικού υπερδύναμη, με επίκεντρο πάντοτε την περιοχή του Αιγαίου και της νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Αυτό που θα μπορούσαμε να σημειώσουμε γρήγορα είναι η αξιοποίηση της Ελλάδας από τις ΗΠΑ, καθιστώντας τη χώρα μας και κυρίως την πόλη της Αλεξανδρούπολης, για την ώρα, καθοριστικής σημασίας διαμετακομιστικό κόμβο του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς την Ανατολική αρχικά, και ύστερα στην Κεντρική Ευρώπη, γεγονός ότι ενισχύει, κατά κάποιο τρόπο, τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας μας.
Όμως, για να είμαστε ειλικρινείς, το σχέδιο ετούτο της εκμετάλλευσης του LNG δεν αποτελεί έργο της νυν Κυβέρνησης των ΗΠΑ, αλλά παλιότερο σχέδιο του Αμερικανού πρέσβη στην Ελλάδα το διάστημα 2016-2022, Τζέφρι Πάιατ, με βασικό πάντα στόχο την απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο και την είσοδο σε αυτή του αμερικανικού.
Γνωρίζουμε, άλλωστε, τη χρήση του φτηνού ρωσικού αερίου από τη Γερμανία και τη βιομηχανική της ανάπτυξη, λόγω των καλών σχέσεων που υπήρχαν μεταξύ Μέρκελ και Πούτιν. Παράλληλα, δεν διαφεύγει της προσοχής ότι ο προαναφερόμενος πρέσβης πριν από εδώ είχε χρηματίσει πρέσβης και στην πολύπαθη Ουκρανία και ήξερε καλά τι διαμειβόταν σε ενεργειακό επίπεδο στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή.
Έτσι, η χώρα μας βρέθηκε σε μια περίοπτη θέση, την οποία και θα εκμεταλλευτεί σε έναν μερικό βαθμό. Για τα όποια κέρδη (υποδομές, εγκαταστάσεις, μεταφορά, αποθήκευση, κ.λπ.) που θα αποκομίσει λέγονται πολλά, αλλά αναμφίβολα η παράκαμψη των Στενών των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου, αποτελεί μια θετική εξέλιξη, η οποία θα προσδώσει κάποια οφέλη και δύναμη στα φτερά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Όμως, δεν είναι αυτό το κρίσιμο σημείο των σχέσεών μας με την Αμερική του Τραμπ, αλλά οι όποιες συμφωνίες μας υπογραφούν σχετικά με περιώνυμες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες για έρευνες υδρογονανθράκων στις θάλασσές μας, και κυρίως στο Ιόνιο και κάτω από την Κρήτη.
Φυσικά, όσα συμφωνηθούν τώρα θα δώσουν απτά αποτελέσματα σε βάθος πολλών ετών, αλλά αυτή είναι η πολιτική των ΗΠΑ. Όσον αφορά τον χώρο της ανατολικής Μεσογείου, λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών συνθηκών, πολλά πράγματα θα αλλάξουν ή θα τροποποιηθούν από την υπερδύναμη κάποιες σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών.
Και είναι πολλές οι ενδιαφερόμενες, μεταξύ των οποίων η Τουρκία και το Ισραήλ. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αφήσουν εκτός νυμφώνος και να απομονώσουν την Τουρκία, προφανώς γιατί δεν επιθυμούν να τη δουν να απομακρύνεται από το δυτικό στρατόπεδο.
Έτσι θα έχει σημαίνοντα ρόλο στην περιοχή, όπως έχει δείξει άλλωστε η μέχρι τούδε πείρα, κάτι το οποίο θα απαιτήσει ελληνοτουρκικό διάλογο εις βάθος, ίσως με την προτροπή και παρέμβαση των ΗΠΑ, όχι μόνο για τις θαλάσσιες ζώνες, αλλά και για το χρονίζον Κυπριακό ζήτημα.
Το δύσκολο και δύστροπο ζήτημα της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στο θαλάσσιο τμήμα μεταξύ Κρήτης και Λιβύης, όπου πιθανολογούνται σημαντικά κοιτάσματα, θα δρομολογήσει σίγουρα συζητήσεις και ανάλογες συμφωνίες μεταξύ των ενδιαφερόμενων χωρών και η Ελλάδα θα κληθεί αναπόφευκτα να λάβει σοβαρές αποφάσεις, με δεδομένο την ερμαφρόδιτη και διχασμένη κατάσταση της Λιβύης.
Πλην αυτού, θα εμπλακεί αναγκαστικά στην υπόθεση της μεταφοράς ενέργειας, δηλαδή φυσικού αερίου, πετρελαίου, ηλεκτρικής ενέργειας, κ.λπ., από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής προς την Ευρώπη, λόγω της διακοπής τροφοδοσίας από τη Ρωσία, και ξανά αναγκαστικά να διαπραγματευτεί με τις γνωστές χώρες για όλα αυτά, γιατί είδαμε για παράδειγμα, προ καιρού, τι διημείφθη στην περιοχή της Κάσου.
Έτσι, θα απαιτηθεί ψύχραιμος σχεδιασμός της όλης εξωτερικής πολιτικής, και ει δυνατόν με συναίνεση κάποιων άλλων πολιτικών κομμάτων, που να λαμβάνει υπ’ όψιν του όλους τους προαναφερόμενους παράγοντες. Εδώ, κρίσιμο ρόλο φαίνεται πως θα παίξει και η θρυλούμενη εδώ και καιρό συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο Ελλάδας-Τουρκίας, στην Άγκυρα αυτή τη φορά.
Σε παράλληλο επίπεδο με αυτή, βαίνει και η σύγκληση διάσκεψης των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία μάλλον θα λάβει χώρα κάποια στιγμή, πιθανόν με αμερικανική διαμεσολάβηση.
Ωστόσο, δεν πρέπει επ’ ουδενί να τρέφουμε αυταπάτες για το αποτέλεσμα όλων αυτών, γνωστού όντος του εκρηκτικού και απρόβλεπτου χαρακτήρα του Τραμπ, ο οποίος, όπως έχει δείξει, αδιαφορεί προκλητικά για κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου. Και δυστυχώς, ολόκληρη η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου περιβάλλεται από πληθώρα χωρών με έντονες απαιτήσεις, οι οποίες θα απαιτήσουν πολλαπλές διαπραγματεύσεις και γενναίες δόσεις συμβιβασμού.
Ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης είναι τέως διευθυντής Χειρουργικής και συγγραφέας