Πράγματι ιδιαίτερα σκληρός εκείνος ο Μάρτης του 1998.
Πέρασαν από τότε είκοσι οκτώ χρόνια, όταν ξημέρωνε η παραμονή του Ευαγγελισμού… Τότε που ο Νίκος αποφάσισε να πάει να συναπαντήσει στον «ασφοδελό λειμώνα», όπως θα έλεγε και ο καθηγητής Μιχάλης Κοπιδάκης, φίλος του Νίκου, τους πρεσβύτερους εταίρους-φίλους του, Μενέλαο και Νικόλαο.
Πρόκειται για τον κύριο Μενέλαο Παρλαμά και τον καθηγητή Νίκο Παναγιωτάκη. Τους θυμάμαι όλους μαζί, παραθέτοντας τον απεριόριστο σεβασμό μου στη μνήμη τους, όταν συχνά συναντιόντουσαν στον δεύτερο όροφο, του προ τη δομική ανακαίνιση μεγάρου «Αχτάρικα», στη Βικελαία Βιβλιοθήκη. Ο Νίκος «έφυγε» νέος, θαρραλέος και εύελπις.
Αντιστάθηκε μέσα από το πατριωτικό Απελευθερωτικό Μέτωπο και τον Ρήγα Φεραίο. Συνελήφθη τον Απρίλη του 1968, για να αποφυλακισθεί τον Αύγουστο του 1973, τότε που η επτάχρονη τυραννίδα έδωσε αμνηστία, σ’ όλους τους πολιτικούς κρατούμενους.
Ήδη, όμως, ο Νίκος είχε επιλέξει συνειδητά τη δύσβατη οδό προς την ελευθερία. Έχοντας βάσεις στέρεες πάνω στα ριζιμιά αγκωνάρια της οικογένειάς του, αντλώντας την αρετή και την υπέρμετρη καλοσύνη της μητέρας του, Σοφίας, την ασυγκράτητη τόλμη του πατέρα του, καπετάν Χαραλάμπη, την μοναδική ευγένεια των αδελφών του και την αγάπη του όλου οικογενειακού του περιβάλλοντος υπέμεινε, άντεξε, στάθηκε όρθιος, πέτυχε πολλά!
Η πόλη μας τον ευγνωμονεί, εμείς τον ευχαριστούμε ως εργαζόμενοι στη Βικελαία Βιβλιοθήκη, την οποία τόσο αναβάθμισε και ανέδειξε σ’ ένα από τα κορυφαία πνευματικά ιδρύματα του νησιού μας, και όχι μόνο. Ο Νίκος Χ. Γιανναδάκης μάς έδωσε τα εφόδια ν’ αγαπάμε και να σεβόμαστε αυτό που υπηρετούμε και τον χώρο που εργαζόμαστε.
Τέτοιες μέρες… παραμονή του Ευαγγελισμού «δι’ άλλης οδού», ξεκίνησε να πορεύεται προς την ελευθερία, εκεί που πρέπει να έχουμε «παντ’ ανοιχτά, πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μας».
Τέτοιες μέρες… Πάντοτε έρχεται στο μυαλό μου ο επίλογος του τελευταίου του, του τόσο προφητικού του κειμένου, που μας άφησε με τίτλο: «Εν τω μηνί Αθύρ… ίσως λίγο πιο πριν», επίλογο τον οποίο και σας αναφέρω, κλείνοντας το αντί μνημοσύνου πόνημά μου στον Νίκο Χ. Γιανναδάκη!
«Σήμερα εδώ, στη ζεστή ατμόσφαιρα του απομονωμένου μου δωματίου, κάθομαι μόνος και τα σκέφτομαι όλα αυτά. Και πολλά άλλα. Ζω μια μοναξιά παράξενη. Γεμάτη αμφιβολίες, γεμάτη στιγμές αγάπης, από δικούς και φίλους, γεμάτη μικρά γαλάζια φώτα και αδιόρατες σκιές, που όλο απειλούν ότι θα γυρίσουν σε βαθύ σκοτάδι και θα καταπιούν τα πάντα.
Εν τούτοις, κάτι έρχεται συνεχώς και μου λέει ψιθυριστά ότι καλά έκανα και ότι όλα τελικώς θα πάνε καλά. Και με αυτά που συνδέουν τη ζωή μου με τούτο τον κόσμο και τη στιγμή, κατά την οποία θα γίνει η «συνεπαφή» με όλα εκείνα τα παντοτινά απλησίαστα, με τα οποία αργά ή γρήγορα όλοι θα συναντηθούμε και που είναι ο «άλλος»…
Ωστόσο, σε τέτοιες λογής επαφές, αυτού που είναι «κρυμμένο» και που έχει αποκτήσει, κάποτε, αυτή ή την άλλη «έκφραση», με ό,τι σήμερα σκαρώνουμε ή αναζητούμε εμείς οι ζωντανοί, σε αυτό πρέπει να έχουμε «παντ’ ανοιχτά, πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μας».
Ο Δημήτρης Χ. Σάββας είναι συνταξιούχος δημοτικός υπάλληλος του Δήμου Ηρακλείου