Σε πρόσφατο άρθρο μου, με τίτλο: «Ανάγκη ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (Εικ. 1), αναφέρονται κατ’ επανάληψη οι όροι ομοσπονδία και συνομοσπονδία κρατών (Αγγελάκης, 2026). Οι κύριες διαφορές μεταξύ ομοσπονδίας από συνομοσπονδίας κρατών συνοψίζονται στις παρακάτω 11.
- Το ομοσπονδιακό κράτος αποτελεί κράτος, ενώ το συνομοσπονδιακό όχι.
- Η ιδρυτική πράξη του ομοσπονδιακού κράτους είναι το Σύνταγμά του, ενώ η συνομοσπονδία ιδρύεται με διεθνή συνθήκη.
- Το ομοσπονδιακό κράτος έχει μια ιθαγένεια για όλο τον λαό του και μια επικράτεια, ενώ στη συνομοσπονδία δεν υπάρχει κοινή ιθαγένεια, ούτε κοινή επικράτεια, αλλά μόνον οι ιθαγένειες και επικράτειες των κρατών-μελών.
- Το ομοσπονδιακό κράτος έχει διεθνή προσωπικότητα, ενώ το συνομοσπονδιακό κράτος όχι.
- Το ομοσπονδιακό κράτος έχει κοινά όργανα και των τριών εξουσιών (νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής), τα οποία αποφασίζουν με πλειοψηφία, ενώ το συνομοσπονδιακό κράτος έχει μια συνέλευση εκπροσώπων των κρατών μελών, η οποία αποφασίζει με ομοφωνία (veto).
- Το ομοσπονδιακό κράτος έχει πάντοτε δύο βουλές (η μια αντιπροσωπεύει τον πληθυσμό του ως ενιαίο σύνολο και η άλλη τα κράτη μέλη), ενώ το συνομοσπονδιακό κράτος έχει μόνο μια συνέλευση εκπροσώπων των κρατών μελών, η οποία ουσιαστικά είναι διεθνής διάσκεψη.
- Οι αποφάσεις των κοινών οργάνων του ομοσπονδιακού κράτους έχουν άμεση εφαρμογή, ενώ στο συνομοσπονδιακό κράτος πρέπει να μετατραπούν σε εσωτερικό δίκαιο από τα αρμόδια όργανα του κράτους-μέλους.
- Στο ομοσπονδιακό κράτος το τεκμήριο της αρμοδιότητας (κατάλοιπο εξουσίας) ανήκει στην κεντρική εξουσία, ενώ στο συνομοσπονδιακό κράτος στα κράτη-μέλη.
- Οι σχέσεις των κρατών-μελών στο ομοσπονδιακό κράτος διέπονται από το εσωτερικό δίκαιο, ενώ στο συνομοσπονδιακό κράτος από το διεθνές δίκαιο.
- Οι διαφορές των κρατών στο ομοσπονδιακό κράτος λύνονται δικαστικώς, ενώ στο συνομοσπονδιακό κράτος διά της διπλωματικής οδού.
- Στα ομοσπονδιακά κράτη, τα κράτη-μέλη δεν έχουν δικαίωμα να αποχωρήσουν, ενώ στα συνομοσπονδιακά κράτη έχουν.
Βιβλιογραφία
Αγγελάκης, Α. Ν. (2026). Ανάγκη Ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πατρίς Ηρακλείου, 17/03/2026,
https://www.patris.gr/stiles/proektaseis/anagki-oloklirosis-tisevropaikis-
enosis/
O Ανδρέας Ν. Αγγελάκης είναι επίτιμο μέλος και διακεκριμένος fellow της Παγκόσμιας Εταιρείας Υδατικών Πόρων