-Δεκαετίες τώρα, ένα πολύ σημαντικό θέμα της περιοχής μας, τουτέστιν της αξιοποίησης των υφάλμυρων νερών της λίμνης και του ποταμού Αλμυρού, παραμένει δυστυχώς μέχρι σήμερα άλυτο, παρά τις όποιες προσπάθειες του παρελθόντος.
-Για το θέμα αυτό, όσο γνωρίζω, έχουν ασχοληθεί δεκάδες ειδικοί επιστήμονες, μηχανικοί, χημικοί, τεχνολόγοι, δύτες και όχι μόνο… για να καταφέρουν τον πολυπόθητο διαχωρισμό του γλυκού νερού, ή έστω τη μείωση της περιεκτικότητάς του σε αλάτι… (για την οικονομικότερη -ως είναι φυσικό- αφαλάτωσή του).
-Και επειδή, όπως είπαμε, το θέμα είναι χρονίζον, κάποτε κατασκεύασαν φράγμα κάποιου ύψους (αυτό που μέχρι σήμερα υφίσταται – ως βλέπετε στην εικόνα μας), χωρίς όμως κανένα απολύτως αποτέλεσμα, όσον αφορά τον διαχωρισμό, ή τη βελτίωση αν θέλετε του νερού (από υφάλμυρο σε πόσιμο ή ακόμη και για άρδευση).
-Η ανύψωση της στάθμης του νερού, με σκοπό την αύξηση της υδροστατικής πίεσης, (που πιθανώς σ’ αυτό να στηρίχτηκαν)… ως ήταν αναμενόμενο, δεν έφερε κανένα απολύτως αποτέλεσμα! Το υφάλμυρο νερό δεν είναι βαρύτερο από το γλυκό… για να πάει στον πάτο!
-Το υφάλμυρο νερό… και το καθαρό νερό!… είναι τα ίδια απολύτως υγρά, απλά με διαφορετική ποσότητα αλάτων στη σύστασή των, όπως εν προκειμένω… το χλωριούχο νάτριο (αλάτι), ή ακόμα και πολλά άλλα άλατα… όπως, μαγνήσιο, ασβέστιο, κλπ. κλπ. που εν πολλοίς είναι και απαραίτητα να υπάρχουν.
-Δεν είναι λοιπόν λάδι και ξύδι!… για να διαχωρισθούν δια βαρύτητος… θα έλεγα, μάλιστα, ότι σχεδόν αυτόματα αναμιγνύονται και αποτελούν ένα ενιαίο και ομοιογενές υγρό.
-Έτσι όπως αποδείχτηκε, το αποτέλεσμα ήταν απολύτως αρνητικό, με το φράγμα να στέκεται και σήμερα ακόμη αγέρωχο κατάντι…
(ως φαίνεται και στη φωτογραφία μας… με σχεδόν Κενή Λίμνη!…)
-Παρά ταύτα, θα έλεγα… και είναι απόλυτα προφανές, ότι σκοπός του φράγματος ήταν η δημιουργία μεγάλης λιμνοδεξαμενής, (συνεχώς γεμάτης) με νερό καλύτερο και λιγότερο περιεκτικό σε αλάτι… κυρίως τους χειμερινούς μήνες, που οι εισροές γλυκού νερού είναι πάντα απείρως περισσότερες από αυτές του θαλάσσιου.
-Σ’ αυτήν ακριβώς τη «φιλοσοφία»… στηρίζεται και η σημερινή δική μας πρόταση… μα θα έλεγα με πολλές σημαντικές διαφοροποιήσεις και παρεμβάσεις, σε συμπληρωματικά έργα κλπ.
Και εξηγούμαι:
-Με την παρούσα προτείνομε:
- Tη δημιουργία, κατάντι της Εθνικής Οδού, μεγάλου Ταμιευτήρα περίπου 2,5 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων (χειμωνιάτικου νερού, με γεμάτη τη υπάρχουσα λίμνη), σε μια έκταση επίπεδη και αποκλειστικά αγροτική, που κατά την άποψή μας προσφέρεται απόλυτα, λόγω και του χαμηλότερου υψομέτρου της από την πηγή μας.
-Βεβαίως, το μέγεθος και το σχήμα της είναι ενδεικτικό (στο σχέδιό μας)… και ασφαλώς θα εκτιμηθεί και θα προσδιορισθεί ακριβώς, με βάση τις απόλυτες τοπογραφικές μετρήσεις κλπ.
-Η λύση αυτή είναι μονόδρομος θα έλεγα, ως πλέον εφικτή και οικονομική (χωρίς αντλήσεις κλπ. κλπ.), προφανώς και για την περαιτέρω διαδικασία αφαλάτωσης, με «γλυκύτερο» νερό κλπ.
-Ο υπόψη Ταμιευτήρας, μετά την υπερχείλιση της υπάρχουσας λίμνης, (και με «καθαρότερο» νερό) θα μπορεί να τροφοδοτείται συνεχώς, κατά την περίοδο του χειμώνα και βεβαίως να παραμένει γεμάτος την περίοδο του καλοκαιριού (ως επικουρική λύση), αρκετή νομίζω με 2,5 εκατ. κυβικά.
-Είναι προφανές ότι με το συνεχές αυτό απόθεμα, (σε καθαρότερο νερό), το πρόβλημα της λειψυδρίας μπορεί να αντιμετωπισθεί με τον καλύτερο τρόπο και τον χειμώνα, μα κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες με την τεράστια ζήτηση.
Β. Πέραν των ανωτέρω, είναι προφανώς αναγκαίο, για την τροφοδοσία του υπόψη Ταμιευτήρα, να κατασκευασθεί προσαγωγός οχετός (ίσως και ανοιχτός), ορθογωνικής διατομής, που με την κατάλληλη κλίση θα οδηγεί τα νερά των χειμερινών μηνών (Ιανουαρίου έως και Μαρτίου) στον κατάντι Ταμιευτήρα, χωρίς δαπάνες για αντλιοστάσια κλπ.
-Είναι επίσης προφανές ότι θα υπάρχουν παράλληλα, σύγχρονες και αυτόματες εγκαταστάσεις μετρήσεων (για την περιεκτικότητα σε αλάτι), ώστε ανάλογα να παρατείνεται ή και να συντομεύεται η παραπάνω χρονική περίοδος… εισροής (ειδικά σε περιπτώσεις μειωμένων βροχοπτώσεων).
-Ο υπόψη αγωγός, έχομε την άποψη, ότι δεν πρέπει να ξεκινήσει από τη στέψη του υπάρχοντος φράγματος (από το σημείο δηλ. της υπερχείλισης), αλλά από την αρχή της λίμνης Αλμυρού (ή ακόμη και βαθύτερα), με το σκεπτικό ότι τα νερά εκεί (στο σημείο εκτόνωσής των) είναι σίγουρα… «γλυκύτερα»!… (και λέω: πώς θα τα έχομε προλάβει πριν την ανάμειξή των!… που σε λίγο θα γίνει).
-Με όλα αυτά υπόψη, έχομε τη βεβαιότητα ότι τα ανωτέρω έργα είναι τα πλέον κατάλληλα και εφικτά, στην περίπτωσή μας, για την εξασφάλιση σημαντικών ποσοτήτων νερού (ασφαλώς ηπιότερου), για την οικονομικότερη αφαλάτωσή του σε καλοκαιρινές, μα και χειμερινές περιόδους.
-Βεβαίως, απαιτούν κάποιο χρόνο και χρήματα για την υλοποίησή των, αλλά τα βλέπω ίσως μονόδρομο στην περίπτωσή μας.
-Εδώ δράττομαι της ευκαιρίας να προσθέσω, ότι πριν 4-5 χρόνια πρότεινα, δημοσιεύοντας και μια άλλη μας λύση… θα έλεγα πιο οικονομική.
-Πρότεινα συγκεκριμένα την κατασκευή κάποιων ερευνητικών γεωτρήσεων ανάντι της λίμνης (σε διάφορες αποστάσεις, μέσα στον γωνιακό τομέα, με κατεύθυνση προς Ψηλορείτη), προφανώς σε βάθος λίγο πριν τη στάθμη της θάλασσας, (μήπως προλάβομε το απολύτως καθαρό νερό, πριν αναμειχθεί… με το θαλάσσιο).
-Ίσως αυτή να ήταν μια πιο παρακινδυνευμένη λύση, (με απόλυτα καθαρό νερό!), όμως παράλληλα ήταν πολύ οικονομικότερη και συντομότερη… και που θα έλεγα ότι ακόμη και σήμερα μπορεί να υιοθετηθεί και να εφαρμοσθεί… με ίσως πιο γρήγορα αποτελέσματα..
-Η τωρινή λύση που προτείνουμε… και συγκεκριμένα του Ταμιευτήρα κατάντι, είναι σίγουρα πιο δαπανηρή και πιο χρονοβόρα, όμως είναι -κατά την άποψή μας- η μοναδική και η πλέον ενδεδειγμένη, για την ίσως οριστική λύση του χρόνιου προβλήματος της λειψυδρίας. Ο Αλμυρός ποταμός μπορεί να έχει εποχικές διακυμάνσεις στη ροή του, αλλά ποτέ δε θα σταματήσει να μας τροφοδοτεί.
-Οι παραπάνω προτάσεις μας τίθενται υπόψη τόσον του Δήμου, όσο και της Περιφέρειας, για την προώθησή των περαιτέρω.
-Η αφαλάτωση θαλασσινού νερού, κατά την άποψή μας, είναι η τελευταία που θα μπορούσαμε να σκεφθούμε… σε ένα νησί με κάποια χιόνια και αρκετά ασκόπως ρέοντα νερά, τόσο επιφανειακά όσο και υπόγεια.
Ο Δημήτρης Τριχάς είναι τοπογράφος μηχανικός Ε.Μ.Π.