Φλεβάρης του 2019 και συγκεκριμένα 28η του μήνα, Τσικνοπέμπτη. Το Λύκειο Ελληνίδων Ηρακλείου με κάλεσε, για να κάνω μία ομιλία με θέμα φυσικά τις Απόκριες στο παλιό Ηράκλειο. Ήταν συγκεκριμένα απόγευμα της Τσικνοπέμπτης. Αφού αναφέρθηκα στις Απόκριες εκείνου του παλιού καιρού, στη συμμετοχή των Καστρινών, στα κέντρα διασκέδασης, στα μουσικά σχήματα που ερχόντουσαν από την Αθήνα, στο κέφι και στη χαρά μόλις άνοιγε το Τριώδιο, τελειώνοντας την ομιλία μου, με πλησίασε μία ευγενέστατη κυρία πολλών-πολλών Μαΐων, δίνοντάς μου έναν φάκελο που περιείχε τρεις σελίδες, μία χειρόγραφη μ’ ένα ποίημα που είχε τίτλο: «Τα ντόμινα», και δύο σελίδες δακτυλογραφημένες με τίτλο: «όμως η Τσικνοπέμπτη, χωρίς γαϊτανάκι! 1952».
Την ευχαρίστησα και τα έβαλα στο αρχείο μου και ως συνταξιούχος τώρα πια, τακτοποιώντας το, τα ανέσυρα και σας τα παρουσιάζω, αρχίζοντας πρώτα με το τραγούδι που έχει τίτλο: «Τα ντόμινα».
Βγαλ’ απ’ τη ντουλάπα σου τα ντόμινα
του πιερότου και της κολομπίνας
να μην πεις και φέτος, έξω απόμενα
απ’ τα γλέντια της παληάς Αθήνας.
ρεφραίν
Έλα να ντυθούμε μασκαράδες, σαν εκείνους τους παλιούς καιρούς,
ν’ ανακατευτούμε με καντάδες, και με νεαρές και νεαρούς.
Κι αν τυχόν μας πάρουνε χαμπάρι,
πως είμαστε ασπρόμαλλο ζευγάρι
μη σε νοιάζει αγάπη μου, σ’ όλους θα το πω,
πως όσο γερνάς θα σ’ αγαπώ!
Πάμε σε δρομάκια μισοσκότεινα,
η νυκτιά τις ζάρες ν’ απαλύνει,
βγάλ’ τα ντόμινά μας που σου πρότεινα,
κι ας μυρίζουν λίγο ναφθαλίνη.
Δεν με νοιάζει φως μου κι να γκριζάρισες,
εγώ πάντα θάμαι στο πλευρό σου,
όμορφα τα νειάτα που μου χάρισες,
όμορφο και το φθινόπωρό σου.
Ουδέν σχόλιον! Έτσι απλά για να θυμούνται οι παλιότεροι και να διδασκόμαστε εμείς… οι τάχα πιο νέοι.
Σας παρουσιάζω όμως και το δισέλιδο με τις αποκριάτικες αναμνήσεις, που έχει τίτλο:
Όμως η Τσικνοπέμπτη, χωρίς γαϊτανάκι! 1952.
Για την πρώτη εμφάνισή μας, επιλέχθηκε η Τσικνοπέμπτη. Μαζεμένες από νωρίς στην αίθουσα της Λέσχης των Επιστημόνων, αστράφταμε από χαρά, ντυμένες με τις όμορφες στολές μας. Η μία καμάρωνε την άλλη και επιφωνήματα θαυμασμού, εκφράζονταν αφειδώς.
Ο Τόλης, με την ολοκαίνουργια και απαστράπτουσα στολή της φιλαρμονικής μπάντας του Δήμου, που εγκαινιάστηκε εκείνη τη μέρα, έλαμπε ολόκληρος! Ένα μασκαρεμένο αγόρι τραβούσε πλάι μας, πάνω σ’ ένα μικρό καροτσάκι, το στύλο με τις κορδέλες. Θα ακολουθούσαμε τον καρνάβαλο και θα ξεκινούσαμε τον χορό από τη Χανιώπορτα. Εν συνεχεία θα χορεύαμε στο Μεϊντάνι. Θα προχωρούσαμε προς τη Νομαρχία και θα χορεύαμε και στην πλατεία. Τελευταίος σταθμός, θα ήταν στα «Ολύμπια»! Ευσεβείς πόθοι! Και λέω ευσεβείς πόθοι, γιατί ο κόσμος, πληροφορημένος από τις εφημερίδες για το γεγονός, από νωρίς είχε πλημμυρίσει ασφυκτικά δρόμους και πλατείες.
Περάσαμε με χίλιες δυσκολίες εφ’ ενός ζυγού, ανάμεσα στο πλήθος και παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες της Αστυνομίας, στάθηκε αδύνατο να μας ανοίξουν για να χορέψουμε. Ο μόνος που παραχώρησε τη θέση του και μάλιστα πήρε και το βαρέλι του, ήταν ο χωροφύλακας στο Μεϊντάνι! Καθόλου παράξενο να του πήραν και αυτουνού τη θέση! Όλοι οι άλλοι αρνούνταν πεισματικά να σταθούν μισό μέτρο πιο εδώ ή πιο εκεί, για να γίνει χώρος να απλωθούμε για τον χορό.
Έγινε προσπάθεια να χορέψουμε έστω στην Πλατεία των Τριών Καμαρών, αλλά μπροστά στη Νομαρχία παρ’ ολίγο να μας συνθλίψουν από το στρίμωγμα! Ευτυχώς, ήταν μαζί μας η κυρία Τσαγκαράκη, γυναίκα με τόλμη και θάρρος, που μας ξεμπέρδεψε με τη βοήθεια της Αστυνομίας. Οπισθοχωρήσαμε με τις ίδιες δυσκολίες αναγκαστικά στην αφετηρία μας, την Λέσχη Επιστημόνων.
Συν τοις άλλοις, έπιασε και μία δυνατούτσικη μπόρα! Περιμέναμε με τις ώρες να διαλύσει ο κόσμος και να πάμε ξανά στον χορό.
Όμως, εις μάτην περιμέναμε. Κανείς δεν το είχε κουνήσει από τη θέση του! Νύχτα πια ανακοινώθηκε επισήμως από τα μεγάφωνα της Νομαρχίας, ότι ακυρώνεται το πρόγραμμα και ότι το Γαϊτανάκι τελικά, δεν πρόκειται να εμφανιστεί. Ο κόσμος άρχισε να διαλύεται και εμείς, άπρακτες και στενοχωρημένες, που τόσο άδοξα έληξε η πρώτη μέρα, γυρίσαμε αργά στα σπίτια μας.
Έτσι, πέρασε εκείνη η Τσικνοπέμπτη του 1952 χωρίς Γαϊτανάκι… Και για καλύτερη ενημέρωση των αναγνωστών μας, ο Τόλης με την απαστράπτουσα στολή της Φιλαρμονικής, ήταν ο αδελφός του αείμνηστου διευθυντή της Φιλαρμονικής, Γιάννη Τζωρτζάκη, θείος του Λεωνίδα, του σημερινού διευθυντή της Φιλαρμονικής του Δήμου μας. Μουσική οικογένεια οι Τζωρτζάκηδες, τρίτη γενιά μουσικών. Όσο για τη Λέσχη Επιστημόνων, ήταν ο χώρος που στεγαζόταν στο μέγαρο «Αχτάρικα» στον δεύτερο όροφο, στο κτήριο που σήμερα στεγάζεται η Βικελαία Βιβλιοθήκη.
Από τη στήλη μας, σας ευχόμαστε Καλές Αποκριές!