Μεσσαρά: Από τα χνάρια του Μίνωα στα απομεινάρια του Γ΄ Ράιχ
Συνάντηση εργασίας με εκπροσώπους της Κοινωνίας των Πολιτών, επιστημονικούς φορείς και εξέχουσες ακαδημαϊκές προσωπικότητες, όπως ιδίως με τον Νίκο Ξηροτύρη, καθηγητή Ανθρωπολογίας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και τον Μιχάλη Σπυριδάκη, χαρτογράφο-περιβαλλοντολόγο Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου, πρόεδρο του Δικτύου Μεσσαράς και του Αναπτυξιακού Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Μύθος της αρπαγής της Ευρώπης», και άλλους φορείς, είχαν ο Νίκος Αντωνακάκης και η Κυριακή Αρχοντάκη, διευθυντής και συνεργάτης αντίστοιχα, του πολιτικού γραφείου του βουλευτή Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Κεφαλογιάννη.
Σκοπός της συνάντησης ήταν η προετοιμασία, ο συντονισμός ενεργειών και η συναντίληψη του από κοινού σχεδιασμού πρωτοβουλιών για την ανάδειξη και αξιοποίηση της ιδιαίτερης πολιτιστικής και περιβαλλοντικής ταυτότητας της Μεσσαράς.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, έγινε μία εκτενής παρουσίαση της ιστορικής και αρχαιολογικής χαρτογράφησης της περιοχής από το δαχτυλίδι του Μίνωα έως τις απαρχές του μύθου της αρπαγής της Ευρώπης, καθώς και οι ανάλογοι συμβολισμοί και συσχετισμοί, που περιβάλλουν τους μύθους και τα πραγματικά δεδομένα.
Επίσης, παρουσιάστηκαν επιτόπου στοιχεία που συνδέονται με την παροιμιώδη ηρωική αντίσταση των κατοίκων της Μεσσαράς στους Γερμανούς κατακτητές και την καταλυτική συμβολή της περιοχής στην έκβαση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Όλα τα παραπάνω σημεία και σύμβολα, καθώς και η πορεία της Μεσσαράς αλλά και της ευρύτερης περιοχής των Αστερουσίων στην αειφόρο ανάπτυξη, προς όφελος της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας, της κοινωνικής συνοχής και της οικονομικής ανάπτυξης, στο πλαίσιο της προστασίας από την UNESCO, θα μπουν στο αμέσως επόμενο διάστημα στην ατζέντα για γόνιμο διάλογο και εποικοδομητική συνεργασία με την τοπική κοινωνία.
Εξάλλου, στους στόχους της UNESCO συμπεριλαμβάνεται η προσδοκία της «έλευσης μιας εποχής ίσων ευκαιριών και ισότιμου οφέλους για όλους» και η εδραίωση μιας παγκόσμιας ειρηνικής και δίκαιης κοινωνίας θεμελιωμένη στην ηθική, τη δικαιοσύνη, την ελευθερία και την πνευματική αλληλεγγύη, στη διαμόρφωση ελεύθερων συνειδήσεων και κριτικά σκεπτόμενων πολιτών -και προάγοντας το πνεύμα του ανθρωπισμού σε μια εποχή που διακρίνεται για την εμπορευματοποίηση των ουμανιστικών κατακτήσεων του Διαφωτισμού, τον ευτελισμό των αξιών, το δημοκρατικό έλλειμμα και την πριμοδότηση του ανταγωνισμού και του εγωισμού σε βάρος του «καλού» του κοινωνικού συνόλου.
Μαδρίτη-Αθήνα, μια… γκαρσονιέρα δρόμος
Γράφει ο ΔΙΓΕΝΗΣ
Το δικαίωμα στη στέγαση αποτελεί πλέον τη θρυαλλίδα της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη. Το ισπανικό κίνημα αποτελεί προειδοποίηση ότι η ανεξέλεγκτη δράση των κερδοσκοπικών κεφαλαίων, η ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb) και η έλλειψη προσιτής κατοικίας δημιουργούν μια νέα γενιά «νεόπτωχων».
Η στεγαστική πίεση δεν είναι πια απλώς ένα οικονομικό πρόβλημα, αλλά ένας μοχλός πολιτικής αποσταθεροποίησης, ικανός να λυγίσει Κυβερνήσεις, όπως αυτή του Πέδρο Σάντσεθ που οδήγησε τη χώρα σε πρόωρες κάλπες.
Στην Ελλάδα, όπου το κόστος στέγασης απορροφά δυσανάλογο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος, οι εξελίξεις αυτές λειτουργούν ως καθρέφτης του άμεσου μέλλοντος.
Το στεγαστικό θα βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας και αντιπαράθεσης, στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.
Η Κυβέρνηση εκ των πραγμάτων και εξαιτίας της… ισπανικής πίεσης, θα πιεστεί να πάρει μέτρα για να τη λαϊκή δυσαρέσκεια, αν όχι, ίσως ο Μητσοτάκης να υποχρεωθεί να ακολουθήσει το Σάντσεθ, στον δρόμο των πρόωρων…
Το παράδειγμα της Ισπανίας δείχνει ότι όποιος υποτιμήσει το στεγαστικό, κινδυνεύει με σκληρή πολιτική τιμωρία στην κάλπη.
Πάμε στο 2030!
Το έστειλε το μήνυμα ο πρόεδρος της ΝΔ, Κυριάκος Μητσοτάκης, στους εσωκομματικούς επικριτές του, αλλά και στην κοινωνία μέσα από το προκαταρκτικό βίντεο, που με τη βοήθεια της ΑΙ είχαν ζωντανέψει όλοι οι πρόεδροι! Αναφερόμαστε στην εκδήλωση των γενεθλίων της ΝΔ χθες στο αμαξοστάσιο του ΟΣΥ. Ως τώρα, ο Μητσοτάκης είναι 10 χρόνια και 9 μήνες πρόεδρος. Μακροβιότερος ήταν ο Κώστας Καραμανλής από το 1997 ως το 2009. Πάντως χθες έλειπαν, όπως κι ο Σαμαράς, και ο Μεϊμαράκης, που ήταν πρόεδρος και αυτός μετά το δημοψήφισμα του 2015 αν θυμάστε. Απών κι ο Δένδιας που ήταν σε σύνοδο στη Βενετία, που είχε συγκαλέσει πανευρωπαϊκό ο Ιταλός ομόλογός του. Πάντως, η χθεσινή εκδήλωση έπαιξε πολύ με τη νέα τεχνολογία, απευθύνθηκε στη νέα γενιά και φυσικά εξ αρχής μάς είπε τον στόχο του…. Το 2030! Πάντως, δεν είναι καθόλου τυχαίο που έγινε φιέστα στα 52 χρόνια, προεκλογικά γενέθλια γαρ! Και για να πούμε και τα εκλογικά, ο Μητσοτάκης στην εκδήλωση της ΝΔ έθεσε τον πήχη ψηλά. Είπε, πάνω από 40% το 2027, βάζοντας τις επερχόμενες εκλογές στο επίκεντρο του εορτασμού με στόχο αυτοδυναμίας!
Η περιπέτεια ενός αιμοδότη
Την καταγγελία ενός συνανθρώπου μας -που επί 30 χρόνια είναι εθελοντής αιμοδότης δύο φορές τον χρόνο- δέχτηκε η εφημερίδα «Πατρίς» για μια περιπέτεια που έζησε το πρωί στο ΠΑΓΝΗ. Όπως μας μετέφερε, πήγε στο Νοσοκομείο τη Δευτέρα το πρωί, και ενώ είχε μαζί του την κάρτα αιμοδότη, δεν του επετράπη η είσοδος με το αυτοκίνητο μέσα στον αύλειο χώρο γιατί δεν υπήρχε θέση πάρκινγκ. Ο ίδιος απόρησε πώς είναι δυνατόν να μην υπάρχει πρόβλεψη για στάση οχήματος ενός εθελοντή αιμοδότη που πηγαίνει για μια ώρα και φεύγει, επιτελώντας ένα θεάρεστο έργο χωρίς ανταλλάγματα προς τους συνανθρώπους του. Στη συνέχεια, όπως ανέφερε μιλώντας στην «Π», έκανε στροφή και βγήκε στον δρόμο αναζητώντας μια θέση στάθμευσης. Με τα πολλά βρήκε μια και περπάτησε μια μεγάλη διαδρομή μέχρι να φτάσει στο Νοσοκομείο. Μπήκε στο Τμήμα Αιμοδοσίας και είπε στο προσωπικό τι του συνέβη για να εισπράξει την απάντηση: «Εδώ δεν έχουμε εμείς θέση στάθμευσης, θα έχετε εσείς;», μία απάντηση που ακούστηκε αρχικώς εκνευριστική, αλλά κρύβει μια μεγάλη αλήθεια για την πρόνοια, ακόμη και των υγειονομικών που για να φτάσουν έγκαιρα ψάχνουν να βρουν πάρκινγκ! Ο καταγγέλλων, όπως μας περιέγραψε με μεγάλη συγκίνηση, είναι αιμοδότης εθελοντικά εδώ και 30 χρόνια εκπληρώνοντας ένα δικό του τάμα και αναγκάστηκε να πει: «Δεν ξανάρχομαι». Ο άνθρωπος χρειάστηκε να περπατήσει ξανά μετά την αιμοδοσία την απόσταση, ενώ -όπως σημείωσε- το αίμα έβγαινε πολύ γρήγορα αυτή τη φορά… γιατί είχε περπατήσει πολύ για να φτάσει στην Αιμοδοσία! Μήπως για ορισμένες κατηγορίες επισκεπτών του Νοσοκομείου να υπάρξει μια ξεχωριστή πρόνοια; Εξάλλου, μετά την αιμοληψία δεν ενδείκνυται το πολύ περπάτημα, σωστά;
To νερό όλης της χρονιάς!
Το νερό ολόκληρης της χρονιάς έπεσε στην Κρήτη -και ειδικά στον Μυλοπόταμο- τις προηγούμενες ημέρες, γι’ αυτό παρουσιάστηκαν βιβλικές εικόνες στην περιοχή που ούτως ή άλλως, όπως κάθε περιοχή στο νησί, έχει και τις αυθαιρεσίες της σε βάρος ρεμάτων και ποταμών. Όπως είπε στην «Π» ο ερευνητής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και πρόεδρος του Γεωπάρκου Ψηλορείτη, τα 900 χιλιοστά στα 1.000 μέτρα είναι κατάτι υψηλότερο από αυτά τα χιλιοστά βροχής που πέφτουν στο ίδιο υψόμετρο, στην ίδια περιοχή σε όλη τη διάρκεια ενός κανονικού υδρολογικού έτους δηλαδή από Σεπτέμβρη μέχρι Μάρτιο-Απρίλιο. Αυτό τελικά ήταν το κρίσιμο στοιχείο, γιατί παρεμβάσεις -που να προκάλεσαν αλλαγή στην περιοχή και να ευθύνονται τα πλημμυρικά φαινόμενα- δεν υπήρξαν.
Πρώτη της ΕΛ.Α.Σ. Ηρακλείου για την κακοκαιρία
Στην πρώτη ουσιαστικά παρέμβασή του στη δημόσια σφαίρα προχώρησε το Συντονιστικό Ηρακλείου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ) με αφορμή τις ζημιές από την κακοκαιρία των προηγούμενων ημερών.
Το κόμμα τοπικά αναφέρει ότι θα πρέπει να υπάρξει άμεση αποζημίωση των πληγέντων, άμεση αποκατάσταση των ζημιών -όχι όπως στη Θεσσαλία που ακόμα περιμένουν τρία χρόνια μετά τον “Daniel”-, να υπάρξει αλλαγή αντίληψης αναφορικά με τα μεγάλα έργα υποδομών και το μοντέλο ανάπτυξης και επιστροφή των «κλεμμένων» της πρωτοφανούς διαφθοράς στην κοινωνία.
Οι πρόσφατες καταστροφικές πλημμύρες αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για άμεση αποζημίωση των πληγέντων και ταχεία αποκατάσταση των ζημιών σε περιουσίες, καλλιέργειες, ζωικό κεφάλαιο και υποδομές. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη να αποφευχθούν οι πολυετείς καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν σε προηγούμενες καταστροφές (όπως στη Θεσσαλία).
Το Συντονιστικό Ηρακλείου της ΕΛ.Α.Σ επιρρίπτει σοβαρές ευθύνες στα κόμματα διακυβέρνησης, αλλά και στην Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση για το άναρχο αναπτυξιακό μοντέλο, την πελατειακή διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων και την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Για την επόμενη ημέρα, προτείνεται ο επανασχεδιασμός του παραγωγικού μοντέλου με επίκεντρο τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Απαιτείται η άμεση υλοποίηση σοβαρών έργων υποδομής, όπως αντιδιαβρωτικά έργα, φράγματα ανάσχεσης, σύγχρονη αντιπλημμυρική θωράκιση, καθώς και ορθός πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός. Επιπλέον, κρίνεται απαραίτητος ο επαναπροσδιορισμός του τουριστικού μοντέλου προς μια ήπια, βιώσιμη κατεύθυνση σε σύνδεση με την τοπική παραγωγή, παράλληλα με την αντίσταση στα κερδοσκοπικά συμφέροντα.
Συμπερασματικά, η άμεση στήριξη των πληγέντων πρέπει να συνοδευτεί από έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η επιστροφή των πόρων στην κοινωνία για τη δημιουργία ανθεκτικών υποδομών και την αναγέννηση της υπαίθρου αποτελεί τη μόνη διέξοδο για το μέλλον.
Αισθητήρες σε πέντε γέφυρες
Ένα νέο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για πλημμυρικά φαινόμενα πρόκειται να εγκατασταθεί σε πέντε γέφυρες χειμάρρων στον Δήμο Πλατανιά, με στόχο την άμεση ενημέρωση όταν η στάθμη των νερών ανεβαίνει επικίνδυνα.
Το σύστημα θα εγκατασταθεί σε πέντε γέφυρες χειμάρρων και θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τόσο τη στάθμη του νερού όσο και την ταχύτητα με την οποία αυτή ανεβαίνει.
Η μέτρηση θα γίνεται χωρίς επαφή με το νερό, ενώ ο εξοπλισμός θα διαθέτει αυτόνομη ηλεκτροδότηση μέσω φωτοβολταϊκών και συσσωρευτών.
Όταν η στάθμη ξεπερνά τα προκαθορισμένα όρια ή καταγράφεται απότομη άνοδος του νερού, θα ενεργοποιείται σχετική προειδοποίηση.
Τα δεδομένα από τις πέντε γέφυρες θα αποτυπώνονται σε ψηφιακό χάρτη και θα είναι διαθέσιμα μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή και κινητού τηλεφώνου.
Σε περίπτωση συναγερμού θα υπάρχει επίσης δυνατότητα αποστολής SMS και email στους οδηγούς δημοτικών οχημάτων και μηχανημάτων έργου, προκειμένου να κατευθύνονται άμεσα στο σημείο όπου απαιτείται επέμβαση.
Επισήμανση για τη λέξη «Καστέλλι»!
Σε μια επισήμανση προχώρησε αναγνώστης μας με επιστολή του στην εφημερίδα «Πατρίς», αποκαθιστώντας την ορθογραφία μιας λέξης που πολλές φορές παρουσιάζεται με απλοποίηση σε σύγχρονα ρεπορτάζ και άρθρα. Πρόκειται για τη λέξη «Καστέλλι», επισημαίνοντας γιατί λαμβάνει δύο -λ και όχι ένα. Ο Βονιφάτιος Μάιερ γράφει στην επιστολή του προς την εφημερίδα: «Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι της «Π»,
ως αναγνώστης της εφημερίδας σας, παρατήρησα ότι η κωμόπολη του Καστελλίου Πεδιάδος μερικές φορές εμφανίζεται γραμμένη λανθασμένα ως «Καστέλι» (δηλαδή με ένα μόνο λάμδα), κάτι που, ως γλωσσολόγος, δεν θα ήθελα να αφήσω χωρίς σχόλιο.
Ετυμολογικά, το τοπωνύμιο αυτό δεν είναι ιδιαίτερα περίπλοκο, καθώς προέρχεται από την ιταλική λέξη «castello» («καστέλλο»), δηλαδή κάστρο, και σε πολλά από αυτά τα μέρη υπάρχουν πράγματι ερείπια οχυρών. Και αυτό είναι γραμμένο με δύο λάμδα, και έτσι θα έπρεπε να γράφεται και το «Καστέλλι». Η «Ελλάδα» γράφεται επίσης με δύο λάμδα και μάλλον κανείς δεν θα σκέφτοταν να την γράψει με ένα μόνο.
Στην Κρήτη υπάρχουν αρκετοί οικισμοί με αυτό το όνομα, του οποίου η επίσημη γραφή είναι «Καστέλλιον, το»: Στον Νομό Ηρακλείου το ήδη αναφερθέν Καστέλλι Πεδιάδος, αλλά και στη Μεσσαρά το Καστέλλι Καινουργίου, καθώς και το Καστέλλι Μονοφατσίου (γλωστό και ως Τσιφούτ Καστέλλι) της Κοινότητας Άνω Ακρίων. Επιπλέον, ο Προφήτης Ηλίας τεμένους ονομαζόταν κάποτε «Κανλικαστέλλι». Στον Νομό Λασιθίου υπάρχει στον λεγωμένο Άνω Μιραμπέλλο το Καστέλλι Φουρνής, ένω στην δυτική άκρη της Κρήτης έχουμε το Καστέλλι Κισάμου (ή «η Κίσαμος»).
Με εκτίμηση
Βονιφάτιος Μάιερ
(Bonifatius Maier, M.A.)