«ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΣΤΑΛΑΓΜΑ» είναι το θέμα της έκθεσης του φωτογράφου και εκπαιδευτικού Νίκου Μπασιά, η οποία εγκαινιάστηκε χθες το βράδυ στη Σούγια Χανίων και θα διαρκέσει έως τις 13 Σεπτεμβρίου. Η φωτογραφική έκθεση, όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καλλιτέχνης, δίνει την ευκαιρία σε επισκέπτες «να λάβουν απαντήσεις και να εισπράξουν αισθήσεις σχετικά με τη διαδικασία απόσταξης της τσικουδιάς». Για παράδειγμα, «αν φτιάχνει η τέχνη τσικουδιά ή η τσικουδιά την τέχνη;». Σύμφωνα με τον ίδιο, πάντα υπάρχει μία ερώτηση στο πίσω μέρος των Κρητικών που ασχολούνται με τις τέχνες, «…σαν φωνή που ακούγεται να ρωτά, γιάντα τσικουδονόθευσα τον νου του καλλιτέχνη;».
Η σειρά των φωτογραφιών στην έκθεση είναι αποτέλεσμα πολυετούς περιπλάνησης στα χωριά της Κρήτης, αναζητώντας εκείνες τις στιγμές όπου ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Είναι ένας ύμνος στην παράδοση της Κρήτης και στην τελετουργία της απόσταξης της τσικουδιάς, μίας πράξης, κατά τον φωτογράφο, που ξεπερνά τη γεύση και αγγίζει τα όρια του ιερού. «Στα καζάνια του νησιού, μέσα στο φως του φθινοπώρου και στη μυρωδιά του σταφυλιού που βράζει, συντελείται κάθε χρόνο μια μικρή αναγέννηση, εκεί συναντιέται η μνήμη, ο μόχθος και η χαρά της κοινότητας. Η φλόγα του καζανιού, ο χαλκός που γυαλίζει, το πρόσωπο του καζανάρη που καθρεφτίζει δεκαετίες εμπειρίας, όλα γίνονται φορείς μνήμης, μαρτυρίες ενός τρόπου ζωής που αντιστέκεται στη λήθη», τονίζει ο κ. Μπασιάς.
Όπως εξήγησε στους επισκέπτες της έκθεσης, «η τσικουδιά δεν είναι απλώς ένα ποτό. Είναι το απόσταγμα της γης και της ψυχής. Με μια τσικουδιά οι Κρητικοί εύχονται, αλλά και υποδέχονται τους επισκέπτες τους, μ’ αυτήν συζητούν και χωρατεύουν στα καφενεία, μ’ αυτήν ξεπερνούν τις λύπες τους. Κάθε φωτογραφία είναι ένας φόρος τιμής σ’ αυτήν τη συλλογική εμπειρία, που κρατά ζωντανό το νήμα της παράδοσης».
Η τσικουδιά πήρε το όνομά της από τα «τσίκουδα», δηλαδή τα υπολείμματα των σταφυλιών μετά το πάτημα για την παραγωγή κρασιού, από τα οποία παράγεται με απόσταξη. «Εκεί που το καζάνι σαν δράκος ανασαίνει φωτιά και αχνούς μέσα στη νύχτα, όπου ο ατμός σμίγει με το φως, όπου το παλιό συναντά το νέο, και όπου το αυθεντικό παραμένει επίμονα παρόν. «Οι εικόνες αυτές δεν αναζητούν τη νοσταλγία, αλλά τη συνέχεια, τη γέφυρα ανάμεσα στις γενιές, στο χώμα και στον άνθρωπο που εξακολουθεί να κρατά τη φλόγα αναμμένη. Η φωτογραφία, για μένα, είναι κι αυτή μια μορφή απόσταξης. Απόσταξη στιγμών, ήχων, βλέμματος και συναισθήματος. Στα καζάνια της Κρήτης βρήκα τη δική μου μεταφορά για τη δημιουργία, μια αργή διαδικασία που απαιτεί υπομονή, σεβασμό και αγάπη. Έτσι, κάθε κάδρο είναι μια αναπνοή του τόπου, μια υπενθύμιση ότι η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό, αλλά κάτι που συνεχώς ξαναγεννιέται, όπως ο ατμός που ανεβαίνει μέσα από τη φωτιά και γίνεται φως», επισημαίνει ο φωτογράφος.
Ο Νίκος Μπασιάς γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στο Φυσικό Τμήμα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει παρακολουθήσει διεθνή σεμινάρια φωτογραφίας, έχει βραβευτεί σε διεθνείς διαγωνισμούς και έχει συμμετάσχει ως κριτής. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε έξι ατομικές και 78 ομαδικές εκθέσεις σε πολλές χώρες. Ζει και δημιουργεί στα Χανιά.