Το πορτρέτο του Νάνου Βαλαωρίτη

Ο Νάνος Βαλαωρίτης, γιος του Κωνσταντίνου και  δισέγγονος του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη γεννήθηκε στη Λοζάνη της Ελβετίας το 1921. Πραγματοποίησε λαμπρές σπουδές στα πανεπιστήμια της Αθήνας, του Λονδίνου και των Παρισιων, απέκτησε άριστη γνώση της αγγλόφωνης και της γαλλόφωνης λογοτεχνίας και συναναστράφηκε με ορισμένους από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της λογοτεχνικής πρωτοπορίας του 20ου  αιώνα: από τον Ελιοτ, τον Οντεν, τον Μακνις και τον Ντίλαν Τόμας, ως τον Σεφέρη, τον Εμπειρίκο, τον Ελύτη και πολλούς άλλους.

Ο Νάνος Βαλαωρίτης είναι μια από τις πιο  αυθεντικές φωνές και ένας από τους πιο πρωτότυπους ποιητές της σύγχρονης Ελλάδας. Γράφει ο φιλόλογος και ιστορικός Δημήτρης Σκλαβενίτης στο βιβλίο του αναφορά στον ποιητή. Στη διαμόρφωση της ποιητικής και της ποίησης του, προσθέτει, σημαντικό ρόλο έπαιξε η ποιητική μας παράδοση και βέβαια οι ποιητές της πατρίδας του, Αριστοτέλης Βαλαωρίτης και Άγγελος Σικελιανός. Ακόμη ο Κωνσταντίνος Καβάφης, οι ποιητές της Γενιάς του ’30 και κυρίως ο Σεφέρης με του Μυθιστόρημα. Η γνωριμία του με τον Ανδρέα Εμπειρίκο, που ήταν ο κύριος εκπρόσωπος του υπερρεαλισμού  στην Ελλάδα, στάθηκε καθοριστικη για την προσχώρηση του στο κίνημα του υπερρεαλισμού. Από τους ευρωπαίους ποιητές εκείνος που κυριολεκτικά καθόρισε τον τρόπο σκέψης και έκφρασης στο έργο του Βαλαωρίτη, είναι ο Αντρέ Μπρετον, που τον γνώρισε το Παρίσι το 1954.

Ο Νάνος Βαλαωρίτης χαρακτηρίστηκε ως «επαναστάτης», «αντάρτης» και «υπονομευτής» των Ελληνικών Γραμμάτων, επειδή δεν συμβιβάστηκε με τις συμπεριφορές και νοοτροπίες, που επικρατούσαν στο τόπο του.

Έχω γράψει σε ώρα τροπικής θύελλας, τις παραμονές του θανάτου, κι όταν το πλοίο βυθιζόταν τραγούδησα  στο κατάστρωμα, κι όταν γκρεμίζονταν οι κολόνες του ναού, έκρουσα τις φωνητικές μου χορδές με την τελευταία μου πνοή. Σημειώνει ο Νάνος Βαλαωρίτης στο βιβλίο του « Η ζωη μου μετα θάνατον εγγυημένη» Έγραψα σε ώρες διακοπής ρεύματος μες στο σκοτάδι σε ώρα ψυχικού κλονισμού, παγιδευμένος κάτω από χαλάσματα , χωρίς αέρα, κι αντικρίζοντας εκτελεστικά αποσπάσματα δικτατοριών. Έγραψα σ ΄εκκωφαντικές συναυλίες σκληρού ροκ και στο κρεββάτι μου όταν κοιμόμουνα: Τώρα χρειάζομαι μόνο χαρτί και καλαμάρι να συνεχίσω να γράφω στον αιώνα τον άπαντα. ..

Το έργο του Νάνου  Βαλαωρίτη, επισημαίνει ο Μάρκος Δραγούμης στο τεύχος 17 του Περιοδικού Η Λέξη, δεν ήταν αρκετά σοβαροφανές για τα γούστα των μεταπολεμικών μας αναγνωστών. Έπειτα επειδή τύχαινε να είναι δισέγγονος του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, μερικοί αντιμετώπιζαν με υποψία τα γραπτά του, παρατηρώντας πως αν αξίζει να ασχοληθεί κανένας με τον Βαλαωρίτη, γιατί να διαβάσει το Νανο , κι όχι τον πιο σίγουρο Αριστοτέλη. Ποιο σημαντικό; Ναι, πολλοί είναι εκείνοι, που δε θα ήθελαν να παραδεχτούν ποτέ, ότι ο δισέγγονος ενός μεγάλου ποιητή, θα μπορούσε να είναι κι αυτός αξιόλογος, κι αυτό  χωρίς να αισθάνονται υποχρεωμένοι να διαβάσουν έστω και ένα στίχο του. Ευτυχώς που τα σκουριασμένα αυτά μυαλά, ολο και λιγοστεύουν. Παρατηρεί ο Μάρκος Δραγούμης. Και αποδεικνύεται αυτό, από το ότι, μετα την πτώση της δικτατορίας, δεν αποφεύγει πια να ασχοληθεί με αυτόν, όπως άλλοτε , ο καθημερινός κα  ημερήσιος τύπος.

Μια από τις μεγάλες αρετές του Νάνου, είναι ότι δεν έχει σπουδαιοφανές ύφος, μιλάει με τον ίδιο καλοσυνάτο τόνο φωνής σε όλους, σημαντικούς και ασήμαντους, και ενθαρρύνει τους νέους λογοτέχνες μας σε κάθε τους προσπάθεια , πράγμα σπάνιο για κάποιον που έχει το δικό του ανάστημα. Κι ενώ δε του λείπουν οι σιωπηλές και συνοφρυωμένες φωνές, η ακόμα και οι θυμοί, είναι συνήθως ανοιχτόκαρδος και προσιτός.