Φωνή ανυποχώρητή και τολμηρή, η Λιλη Ζωγράφου συνδύασε στο έργο της την προσωπική εμπειρία και την κοινωνική κριτική, αμφισβητώντας την υποκρισία και τα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής της. Με ιδιαίτερο στοχασμό στις λογοτεχνικές αφηγήσεις της, η Ζωγράφου, εστίασε όλο το έργο της , πάνω στην ελευθερία, την αυτεξουσιότητα, την ευθύνη και την αυτογνωσία.
Η Λιλη Ζωγράφου, γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης το 1922. Ο πατέρας της ήταν εκδότης εφημερίδας με τίτλο “Ανόρθωση” με ιδιαίτερα φιλελεύθερες ιδέες για την εποχή του και πάθος για τη δημοσιογραφία. Φοίτησε στο «Λύκειο Κοραής» και το «Καθολικό Γυμνάσιο Ουρσουλινών» της Νάξου. Σπούδασε φιλολογία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής και ενώ ήταν έγκυος, φυλακίστηκε για αντιστασιακή δράση και γέννησε στην φυλακή την θυγατέρα της, μετέπειτα ποιήτρια Ρένα Χατζηδάκη. Μετά την απελευθέρωση, εργάσθηκε ως δημοσιογράφος σε γνωστά περιοδικά και εφημερίδες, ταξιδεύοντας παράλληλα πολύ στην Ευρώπη και στις Ανατολικές χώρες.
«Η σκοτεινή θεά Εκάτη της ελληνικής λογοτεχνίας» όπως έχει χαρακτηρίσει τη Λιλή Ζωγράφου ο κριτικός λογοτεχνίας Δημοσθένης Κούρτοβικ, «έβλεπε τη λογοτεχνική ζωή της, ως ένα μεγάλο μαρτύριο, που μόνο όταν μπαίνεις μέσα του, όταν χώνεσαι ολόκληρος μέσα στο έργο σου, τότε ξεχνάς ότι είναι μαρτύριο και τότε γίνεται μια δυνατή αίσθηση, κάτι σαν ψευδαίσθηση, μοιάζει να κλέβεις μερτικά ζωής από άλλους ανθρώπους».
Η Λίλη Ζωγράφου αναγνωρίζεται ως μια ασυμβίβαστη μορφή, που μετέτρεψε τη λογοτεχνία σε πράξη ελευθερίας και σύγκρουσης με τα κοινωνικά στερεότυπα. «Η Λιλη Ζωγράφου» τονίζει ο Βασίλης Βασιλικός «ανήκει στους συγγραφείς που πλήρωσαν προσωπικά το τίμημα της ελευθερίας του λόγου. Είναι η φωνή που δεν φοβήθηκε να συγκρουστεί ούτε με την εξουσία, ούτε με το αναγνωστικό κοινό, γεγονός που κάνει το έργο της αυθεντικό αλλά και ενοχλητικό.»
Ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης, συγκαταλέγει τη Λιλη Ζωγράφου στις μορφές που κινούνται στα όρια λογοτεχνίας και πολιτικού λόγου, επισημαίνοντας, τον ανατρεπτικό και αντισυμβατικό χαρακτήρα της γραφής της, ενώ ο Μανώλης Αναγνωστάκης, την συμπεριέλαβε στους συγγραφείς που δεν υπέκυψαν σε ιδεολογικούς συμβιβασμούς, αναγνωρίζοντας την ηθική συνέπεια και την πνευματική της τόλμη.
Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου της «Επάγγελμα πόρνη» η Λιλη Ζωγραφου , συνοψίζει με εσωτερική συνέπεια, με δυνατές σκέψεις, σαν τελευταία μαρτυρία, την όλη της διαδρομή.
«ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Δεν πουλώ ύφος, στυλ, λογοτεχνία. Δεν γράφω διηγήματα. Καταθέτω γεγονότα και συμπτώματα της εποχής που ζω. Όλα όσα γράφω συνέβησαν. Σε μένα ή σε άλλους. Χρόνια τώρα σπαταλιέμαι, παρακολουθώντας όλα κι όλους. Η ζωή περνά από μέσα μου, με διαποτίζει με την ασκήμια της, με γεμίζει λύσσα με την αδικία της την οργανωμένη, με ταπεινώνει με την ανημποριά μου ν’ αντιδράσω, να επαναστατήσω αποτελεσματικά, να υπερασπιστώ το μαζικό μας εξευτελισμό. Αν ξαναγινόμουν είκοσι χρονών θα ξεκινούσα από τις κορφές των βουνών, αντάρτης, ληστής, πειρατής, ν’ ανοίξω τα μάτια εκείνων που δέχονται αδιαμαρτύρητα τη μοίρα τους, όσο και κείνων που εθελοτυφλούν. Όχι, η επανάστασή μου δεν θα στρεφόταν κατά του κατεστημένου και του συστήματός του, αλλά εναντίον εκείνων που το ανέχονται. Θα σκότωνα, θα τσάκιζα την κακομοιριά, την υποταγή, την ταπεινοφροσύνη.»
Η Λιλή Ζωγράφου έφυγε από τη ζωή, το 1998, αφήνοντας πίσω της, ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική σκέψη και λογοτεχνία.