Σημαντικά νέα στοιχεία για την ιστορία του ιερού του Απόλλωνα στη Γόρτυνα έφεραν στο φως οι ανασκαφικές εργασίες που πραγματοποιούνται από τις 19 Ιουλίου έως τις 14 Αυγούστου 2026 από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών και το Τμήμα Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Πανεπιστημίου της Πάδοβας.
Οι φετινές έρευνες επικεντρώθηκαν στον ιερό περίβολο, ένα από τα αρχαιότερα και πιο σύνθετα λατρευτικά οικοδομήματα των πρώιμων κρητικών πόλεων, το οποίο χρονολογείται στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ.
Οι τρεις νέες δοκιμαστικές τομές επιβεβαίωσαν τη χρονολόγηση του μνημείου και προσέφεραν νέα δεδομένα για τις τεχνικές κατασκευής του, συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης του ιερού.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον εξακολουθεί να συγκεντρώνει ο αποθέτης που εντοπίστηκε κατά την ανασκαφική περίοδο του 2025. Ανάμεσα στα πολυάριθμα ευρήματα ξεχωρίζουν τα κατάλοιπα περισσότερων από 450 ποντικών, ένα εύρημα εξαιρετικά σπάνιο για τα αρχαιολογικά δεδομένα της Ελλάδας.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η συγκέντρωση τόσων πολλών τρωκτικών δεν αποτελεί τυχαίο γεγονός, αλλά ενδέχεται να σχετίζεται με λατρευτικές πρακτικές.
Η ανακάλυψη ενισχύει την υπόθεση ότι στη Γόρτυνα τιμούσαν ο Απόλλωνας Σμινθέας, μια ιδιαίτερη λατρευτική μορφή του θεού, ο οποίος ήταν γνωστός ως προστάτης από τα τρωκτικά και θεός του καθαρμού.
Η πιθανή αυτή λατρεία φαίνεται ότι θα μπορούσε να συνυπήρχε με εκείνη του Απόλλωνα Πυθίου, η οποία τεκμηριώνεται από επιγραφικές και ιστορικές μαρτυρίες της ελληνιστικής περιόδου.
Παράλληλα, οι ανασκαφικές εργασίες συνεχίστηκαν και στο γειτονικό αρχαίο Θέατρο της Γόρτυνας. Οι ερευνητές αποκάλυψαν νέα τμήματα της εντυπωσιακής πρόσοψης της σκηνής, καθώς και αρχιτεκτονικά μέλη από την κατάρρευση του μνημείου και διακοσμητικά στοιχεία, τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στην αποκατάσταση της αρχικής μορφής του οικοδομήματος.
Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει έντονο διεθνή χαρακτήρα, καθώς συμμετέχουν φοιτητές και επιστήμονες από τα Πανεπιστήμια της Πάδοβας, της Ρώμης «Sapienza», της Πίζας και το Ruhr-Universität Bochum, σε συνεργασία με την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών.
Τα ευρήματα της φετινής ανασκαφικής περιόδου αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω μελέτης, καθώς ενδέχεται να προσφέρουν νέα στοιχεία για την εξέλιξη της λατρείας του Απόλλωνα στην αρχαία Κρήτη και τον ρόλο της Γόρτυνας ως σημαντικού θρησκευτικού και πολιτικού κέντρου της αρχαιότητας.
Η περίπτωση του αποθέτη με τα περισσότερα από 450 κατάλοιπα ποντικών υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα πιο μικρά αρχαιολογικά ευρήματα μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές επιστημονικές αναθεωρήσεις και να φωτίσουν άγνωστες πτυχές της ιστορίας ενός από τα σημαντικότερα ιερά της αρχαίας Κρήτης.
