Tην υφαντική τέχνη των Ανωγείων και τις γυναίκες που τη διατήρησαν ζωντανή μέσα στον χρόνο τιμούν φέτος τα Υακίνθεια 2026, με τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Ανωγείων, αφιερώνοντας τη φετινή διοργάνωση στην Ερμιόνη Ξυλούρη-Καλομοίρη, μία από τις τελευταίες μεγάλες ανυφαντούδες του τόπου.
Για δεύτερη μέρα σήμερα, Σάββατο 25 Ιουλίου, στο Θέατρο του Αγίου Υακίνθου, η υφαντική τέχνη γίνεται το επίκεντρο ενός αφιερώματος όπου η παράδοση συναντά τη μουσική, το θέατρο και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Η παρουσία της ενενηντάχρονης Ερμιόνης δίπλα στον αργαλειό της αποτελεί τον ζωντανό συμβολισμό μιας τέχνης που πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα από τα χέρια των γυναικών των Ανωγείων.
Οι εκδηλώσεις πλαισιώνονται από παράλληλες δράσεις που αναδεικνύουν τον πλούτο της ανωγειανής παράδοσης, όπως υπαίθρια έκθεση παλαιών υφαντών, έκθεση πορτρέτων με νήμα της Κρυσταλλίας Νικηφόρου, κινηματογραφικές προβολές με θέμα την υφαντική και δράσεις αφιερωμένες στα προϊόντα του Ψηλορείτη. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται στις 5 Αυγούστου με την προβολή της ταινίας «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή, παρουσία του σκηνοθέτη.
Όπως δήλωσε η αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Ισότητας της Περιφέρειας Κρήτης, Γεωργία Μηλάκη: «Η υφαντική αποτελεί μια παραδοσιακή τέχνη, αλλά και μια γλώσσα μνήμης, δημιουργίας και πολιτισμού, που για αιώνες μεταδόθηκε από γυναίκα σε γυναίκα, από γενιά σε γενιά. Μέσα από τον αργαλειό, οι γυναίκες της Κρήτης ύφαναν την ίδια την ιστορία, την ταυτότητα και τις αξίες των κοινοτήτων μας.
Η φετινή θεματική των Υακινθείων, αφιερωμένη στην Ερμιόνη Ξυλούρη-Καλομοίρη, αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε όλες εκείνες τις γυναίκες που, με υπομονή, επιμονή και δημιουργικότητα, κράτησαν ζωντανή μια ανεκτίμητη άυλη πολιτιστική κληρονομιά». «Η Περιφέρεια Κρήτης -τονίζεται- στηρίζει διαχρονικά τα Υακίνθεια, έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς του νησιού, γιατί πιστεύουμε ότι ο πολιτισμός δεν είναι μόνο η διαφύλαξη του παρελθόντος, αλλά μια ζωντανή δύναμη που εμπνέει το παρόν και διαμορφώνει το μέλλον».
Σάββατο 25 Ιουλίου
21:00 Η υφαντική τέχνη επί σκηνής
Η Ερμιόνη Ξυλούρη-Καλομοίρη
συνεχίζει «να υφαίνει το χρόνο και τον καημό».
Θεατρικός μονόλογος: «Ισμήνη η κλώστρα του δειλινού».
Με την ηθοποιό Εμμανουέλα Μαργιούλα.
Η ηθοποιός Εμμανουέλα Μαργιούλα υποδύεται μοναδικά θεατρικούς μονόλογους γυναικών, τα τελευταία τρία χρόνια. Στα Υακίνθεια θα παρουσιάσει μια δύσκολη ερμηνευτική προσέγγιση του χαρακτήρα της «Ισμήνης», ακροβατώντας ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό σύμπαν της ηρωίδας και καταφέρνοντας, μοναδικά, η συγκίνηση να διατρέχει ολόκληρο το έργο.
Συναυλία: Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή, Μαρίνα Δακανάλη, Στέλλα Σειραγάκη και ο Λουδοβίκος των Ανωγείων.
Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή, δύο αδερφές στην ψυχή και στο σώμα, δυο ιέρειες της τέχνης του τραγουδιού.
Tο ανοιχτό τους βλέμμα ξεπέρασε τα σύνορα και της Ελλάδας και της Ευρώπης. Αναζητούν κάθε τραγούδι που κουβαλάει αίσθημα: φάδο, φλαμένγκο, μπλουζ, βαλκανικά, μακεδονίτικα, ριζίτικα.
Σε όλα αφήνουν προσωπικό αποτύπωμα. Δείγμα εκείνων των καλλιτεχνών, που η δημιουργική τους ικανότητα παράγει πολιτισμό.
Μαρίνα Δακανάλη, η πολύχρωμη, συγκινητική φωνή της και η σκηνική παρουσία της είναι μια προίκα, ένα φιλοδώρημα του θεού σε μας.
Στέλλα Σειραγάκη, μια φωνή από τη βαθιά Κρήτη, δωρική και ουσιαστική. Με μοναδική ικανότητα να μεταφέρει τη συγκίνηση με την ερμηνεία της στο κοινό.
Δημήτρης Καραμούζας: κιθάρα
Σοφία Μαυρογενίδου: φλάουτο
Μανώλης Μπαρδάνης: φυσαρμόνικα.
Τετάρτη 5 Αυγούστου
21:00 πλατεία Αρμί, «Καποδίστριας».
Προβολή της εμβληματικής ταινίας, στο πλαίσιο των Υακινθείων, παρόντος του σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή.
Ο Γιάννης Σμαραγδής, μέλος της «Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών», είναι ένα πρόσωπο γεννημένο στη ρίζα του Ψηλορείτη.
Kουβαλάει την πνευματικότητα του βουνού, την κομψότητα και τον αέρα των κορυφών.
Bαθύς Έλληνας ανασκάπτει και ανασύρει τα πρόσωπα που τίμησαν την ελληνικότητα με την υψηλή τέχνη του. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Κωνσταντίνος Καβάφης, Ελ Γκρέκο, Νίκος Καζαντζάκης, Ιωάννης Βαρβάκης, Ιωάννης Καποδίστριας.
Yπακούοντας τον πρώτο νόμο του βασιλιά Μίνωα: «να είσαι όμορφος», προσθέτει στην ομορφιά και κάνει κάθε «πλάνο» στις ταινίες του να μας μιλάει στον πληθυντικό.