Σε έναν δυναμικό χώρο πολιτισμού, έρευνας και δημιουργίας έχει εξελιχθεί το Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής, δύο μήνες μετά τα εγκαίνιά του, τα οποία πραγματοποιήθηκαν στις 8 Μαΐου 2026.
Το Κέντρο έχει ήδη υποδεχθεί επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, εκπροσώπους της Πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, ανθρώπους του πολιτισμού και της επιστημονικής κοινότητας, καθώς και κατοίκους των Ανωγείων και ταξιδιώτες που επιθυμούν να γνωρίσουν την υφαντική παράδοση του τόπου.
Το Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής αποτελεί όραμα και δωρεά της Κωστάνζας Σμπώκου – Κωνσταντακοπούλου προς τον δήμο Ανωγείων, ενώ καθοριστική υπήρξε η συμβολή της Κάρμεν Κωνσταντακοπούλου στην υλοποίηση και ανάπτυξή του. Στεγάζεται στην παλιά βιοτεχνία της Σμπωκαγάπης, το γένος Σκουλά, έναν χώρο με ιδιαίτερη ιστορική και συμβολική αξία για την τοπική κοινωνία.
Ο χώρος έχει μετατραπεί σε σύγχρονο κέντρο πολιτισμού, εκπαίδευσης και έρευνας, με βασικό προσανατολισμό τη διαφύλαξη, τη μελέτη και τη σύγχρονη ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο πλαίσιο αυτό λειτουργεί και εξειδικευμένη βιβλιοθήκη με σπάνιες εκδόσεις και αρχειακό υλικό, δωρεά της Κάρμεν Κωνσταντακοπούλου.
Η υφαντική υπήρξε διαχρονικά ένας από τους βασικούς πυλώνες της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής των Ανωγείων. Μέσα από τον αργαλειό, οι γυναίκες του χωριού μετέδωσαν τεχνικές, γνώσεις, αξίες και εμπειρίες από γενιά σε γενιά, διαμορφώνοντας μία ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα που παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.’
Η εναρκτήρια έκθεση του Κέντρου περιλαμβάνει ιστορικά υφαντά και οικογενειακά κειμήλια που παραχωρήθηκαν από οικογένειες των Ανωγείων. Μέσα από τα αυθεντικά αυτά τεκμήρια αναδεικνύονται η αισθητική, η τεχνική αρτιότητα και η πολιτιστική αξία της ανωγειανής υφαντικής, ενώ παράλληλα δημιουργείται η βάση για ένα διαρκώς ανανεούμενο πρόγραμμα περιοδικών εκθέσεων.
Κατά την τελετή των εγκαινίων υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του μουσείου Μπενάκη και του Ανώγεια Κέντρου Υφαντικής. Η συνεργασία αφορά τους τομείς της έρευνας, της τεκμηρίωσης, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης κοινών δράσεων γύρω από την υφαντική και τη χειροτεχνία.
Η επιστημονική διεύθυνση του Κέντρου έχει ανατεθεί στη Χριστίνα Τριποδιανάκη, η οποία έχει την ευθύνη του στρατηγικού σχεδιασμού, της πολιτιστικής ανάπτυξης και του επιστημονικού προσανατολισμού του. Στόχος είναι η καθιέρωσή του ως διεθνώς αναγνωρίσιμου φορέα για τη μελέτη και τη σύγχρονη ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τη δημιουργική διεύθυνση και τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό υπογράφει το MareStudio, σε συνεργασία με την αρχιτέκτονα Μαγδαληνή Σγουρίδη, με έμφαση στη σύνδεση της ιστορικής μνήμης με μία σύγχρονη μουσειολογική προσέγγιση.
Το πρόγραμμα δράσεων
Το επόμενο διάστημα το Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής θα αναπτύξει περιοδικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, εργαστήρια ύφανσης, επισκέψεις σχολείων και οργανωμένων ομάδων, διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Παράλληλα, σχεδιάζονται συνεργασίες με εκπαιδευτικά, ερευνητικά και πολιτιστικά ιδρύματα, καθώς και δράσεις τεκμηρίωσης και ανάδειξης της υφαντικής κληρονομιάς των Ανωγείων.
Το Κέντρο λειτουργεί από Τετάρτη έως Κυριακή, από τις 10:00 έως τις 17:00, έως και τον Οκτώβριο.