Σε μια εποχή που η περιβαλλοντική κρίση φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της συλλογικής ευθύνης, οι πολίτες καλούνται να πάψουν να είναι απλοί παρατηρητές και να μπουν μπροστά. Να αναλάβουν ρόλο, λόγο και δράση. Με αυτή τη φιλοσοφία, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης – Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Κέντρο Εκπαίδευσης και Δια Βίου Μάθησης Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνουν την ημερίδα «Επιστήμη των Πολιτών και αστική βιοποικιλότητα», την Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026, στις 11.00 το πρωί, στο Ηράκλειο, με ελεύθερη συμμετοχή και χορήγηση βεβαίωσης.
Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση του Μουσείου, η δράση απευθύνεται σε όλους όσοι ενδιαφέρονται για «τη βιοποικιλότητα της πόλης μας και τον τρόπο και τον βαθμό που ο άνθρωπος επηρεάζει τα φυτά και τα ζώα του αστικού περιβάλλοντος». Η πόλη αναδεικνύεται όχι ως ένας ουδέτερος, τσιμεντένιος χώρος, αλλά ως ένα σύνθετο οικοσύστημα, όπου άνθρωποι, φυτά και ζώα συνυπάρχουν — συχνά χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.
Κεντρικός στόχος της ημερίδας είναι η δημιουργία μιας ομάδας πολιτών–επιστημόνων, που θα συμβάλει ενεργά στην καταγραφή και αναγνώριση των ειδών που ζουν δίπλα μας. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, σκοπός είναι «να ενημερώσουμε την κοινωνία του Ηρακλείου για την Επιστήμη των Πολιτών και την αστική βιοποικιλότητα, ώστε να μπορούμε να καταγράφουμε και να αναγνωρίζουμε τα είδη που ζουν μαζί μας». Για τον σκοπό αυτό θα αξιοποιηθεί η εφαρμογή iNaturalist, ένα σύγχρονο εργαλείο που επιτρέπει σε κάθε πολίτη να συμβάλει με απλές παρατηρήσεις στη συλλογή επιστημονικών δεδομένων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι πόλεις, contrary to common belief, «φιλοξενούν μεγάλο αριθμό ειδών, πολλές φορές σε μεγαλύτερη πυκνότητα σε σχέση με το φυσικό περιβάλλον». Η αστική βιοποικιλότητα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αχαρτογράφητη και υποτιμημένη, γεγονός που καθιστά τη συμμετοχή των πολιτών όχι απλώς χρήσιμη, αλλά απαραίτητη.
Η Επιστήμη των Πολιτών, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση, αποτελεί «επιστημονική εργασία που πραγματοποιείται από τους πολίτες, συχνά σε συνεργασία ή υπό την καθοδήγηση επιστημόνων». Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι επιστήμονες μπορούν να συλλέξουν πολύτιμα δεδομένα με μικρότερο οικονομικό και χρονικό κόστος, ενώ ταυτόχρονα η κοινωνία έρχεται σε άμεση επαφή με την επιστημονική πράξη. Πρόκειται για μια αμφίδρομη σχέση, που καλλιεργεί την επιστημονική περιέργεια, ενισχύει την περιβαλλοντική συνείδηση και μετατρέπει τη γνώση σε βιωματική εμπειρία.
Η ημερίδα εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος TETTRIs, υπογραμμίζοντας τη σύνδεση του τοπικού με το ευρωπαϊκό επίπεδο και τη σημασία της συμμετοχικής επιστήμης σε διεθνές πλαίσιο. Κατά τη διάρκειά της θα προσφερθεί καφές και μικρό κέρασμα, σε ένα περιβάλλον ανοιχτού διαλόγου και ανταλλαγής εμπειριών.