Πέντε χρόνια μετά την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων της Αθήνας με το Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, οι συνομιλίες κατέρρευσαν.
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα The Telegraph, οι διαπραγματεύσεις θεωρούνται ουσιαστικά λήξασες, εν μέσω της δυσαρέσκειας της ελληνικής πλευράς για την έλλειψη προόδου. Δεν διεξάγονται συνομιλίες, ούτε προβλέπεται η επανέναρξή τους.
Η κατάρρευση των συνομιλιών σημειώνεται παρά τις διαβεβαιώσεις του Τζορτζ Όσμπορν, προέδρου του Βρετανικού Μουσείου, ότι υπήρχε περιθώριο για την επίτευξη συμφωνίας.
Αδιέξοδο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Η εφημερίδα αναφέρει ότι το αδιέξοδο προέκυψε από τη διαφωνία σχετικά με το αν ένας μακροχρόνιος δανεισμός θα ήταν αποδεκτός από την Ελλάδα. Το Βρετανικό Μουσείο επιμένει ότι μπορεί μόνο να δανείσει τα μάρμαρα, καθώς η νομοθεσία το εμποδίζει να παραχωρήσει οριστικά την κυριότητα αντικειμένων.
Η ελληνική πλευρά λέει ότι η Ελλάδα είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των Γλυπτών. Συνεπώς, επιδιώκει την οριστική επιστροφή τους.
Οποιαδήποτε συμφωνία δανεισμού θα απαιτούσε από την Ελλάδα να αποδεχθεί ότι το μουσείο είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των έργων τέχνης του Παρθενώνα. Ωστόσο, η Ελλάδα επισημαίνει ότι εκλάπησαν από Κόμη Έλγιν, ο οποίος αφαίρεσε γλυπτά από τα αετώματα του Παρθενώνα, καθώς και μαρμάρινες πλάκες και τμήματα της ζωφόρου που κοσμούσαν τον ναό της Αθηνάς. Στη συνέχεια, τα πώλησε στη βρετανική κυβέρνηση το 1816.
Μια πρόταση για «υβριδική συμφωνία»
Το 2024 υπήρχαν ενδείξεις ότι μια συμφωνία ήταν κοντά. Βασίζονταν ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια «υβριδική συμφωνία», που θα παρέκαμπτε τις νομικές «κόκκινες γραμμές» των δύο πλευρών. Και δεν θα ήταν ούτε οριστική επιστροφή ούτε δανεισμός. Αλλά αυτό δεν ευοδώθηκε.
Στις επιλογές που είχαν εξεταστεί, υπήρχε η πρόβλεψη για αποστολή από την Ελλάδα μιας εναλλασσόμενης επιλογής αρχαίων αντικειμένων στο Ηνωμένο Βασίλειο ως κίνητρο και ως «εγγύηση» για τη μελλοντική επιστροφή των Γλυπτών, αντί για τις τυπικές διαβεβαιώσεις περί κυριότητας που απαιτούνται για μια συμφωνία δανεισμού.
Επίσης, ο Τζορτζ Όσμπορν είχε προτείνει την έκθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα «τόσο στο Λονδίνο όσο και στην Αθήνα». Υποστήριζε ότι αυτό θα αποτελούσε «μια αμοιβαία επωφελή λύση για την Ελλάδα και για εμάς».
Απορρίφθηκε συμφωνία τύπου Μπαγέ
Μια άλλη πρόταση ήταν μια συμφωνία ανάλογη με αυτήν που έκανε η Γαλλία με το Βρετανικό Μουσείο για την Ταπισερί της Μπαγέ. Δηλαδή μια συμφωνία δανεισμού.
Ο Νίκολας Κάλιναν, διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, δήλωνε ότι η διευθέτηση με τη Γαλλία προσέφερε μια «αχτίδα ελπίδας για πρόοδο» στις σχέσεις με την Ελλάδα.
Αλλά η πρόταση αυτή δεν έγινε δεκτή στην Αθήνα. Και επισήμανε ότι ουδέποτε υπήρξε αμφισβήτηση σχετικά με την κυριότητα της Ταπισερί της Μπαγιέ, ούτε είχε τεμαχιστεί και μεταφερθεί σε άλλη χώρα το εν λόγω μεσαιωνικό κέντημα.
Η ελληνική θέση είναι ότι τα έργα τέχνης που αφαιρέθηκαν από τον Παρθενώνα πρέπει να επανενωθούν με τα υπόλοιπα γλυπτά της ίδιας ενότητας, τα οποία φυλάσσονται στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα.