Μελωδίες σπουδαίων Ελλήνων συνθετών εμπνευσμένες από το έργο του Νίκου Καζαντζάκη θα αντηχήσουν στις 15 Οκτωβρίου του 2026 στο ιστορικό Carnegie Hall. Η Εθνική Λυρική Σκηνή ταξιδεύει με την Ορχήστρα της για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη για να παρουσιάσει μια ιδιαίτερη συναυλία με τίτλο «Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music».
Το πρόγραμμα της συναυλίας, που υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. θα αποτελεί ένα πανόραμα της ελληνικής λόγιας μουσικής με εμβληματικά έργα των Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Νίκου Σκαλκώτα, Δημήτρη Μητρόπουλου και Γιώργου Κουμεντάκη.
Θα διευθύνει ο διεθνώς καταξιωμένος Έλληνας μαέστρος και μουσικός διευθυντής της Όπερας του Γκρατς της Αυστρίας Βασίλης Χριστόπουλος, ερμηνεύτριες θα είναι η αναγνωρισμένη μεσόφωνος Ανίτα Ρατσβελισβίλι και η Ελληνίδα υψίφωνος Μαρία Κωστράκη ενώ θα συμμετάσχουν η Ορχήστρα της ΕΛΣ και σολίστ μουσικοί.
O Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργος Κουμεντάκης σημειώνει: «Η πρώτη μεγάλη εμφάνιση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στη Νέα Υόρκη αποτελεί ένα μεγάλο βήμα στη διεθνή της εξωστρέφεια. Στη συναυλία μας στο ιστορικό Carnegie Hall θα παρουσιάσουμε μια ιδιαίτερη ανθολογία σπουδαίων έργων των Δημήτρη Μητρόπουλου, Νίκου Σκαλκώτα, Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, τα οποία αναφέρονται άμεσα ή έμμεσα στο έργο του οικουμενικού Νίκου Καζαντζάκη. Μαζί με τα αριστουργήματα των κορυφαίων μας συνθετών, θα έχω την ιδιαίτερη τιμή να παρουσιάσω και το έργο που έγραψα για τον Καζαντζάκη, με τίτλο Amor Fati.»
Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος Ανδρέας Δρακόπουλος αναφέρει: «Η εμφάνιση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ) στο Carnegie Hall της Νέας Υόρκης, έναν από τους πλέον καταξιωμένους πολιτιστικούς οργανισμούς διεθνώς, αποτελεί κορυφαία στιγμή της πορείας της ΕΛΣ, στο πλαίσιο και της μακροχρόνιας υποστήριξης του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειάς της. Το μοναδικό αυτό αφιέρωμα με έμπνευση από τον Νίκο Καζαντζάκη, που περιλαμβάνει εμβληματικά έργα από την ελληνική μουσική δημιουργία, φέρει τον εύγλωττο τίτλο “Οδύσσεια”, έναν τίτλο βαθιά συμβολικό, που στα δικά μας μάτια αποτυπώνει και το ταξίδι της ΕΛΣ μέσα στα χρόνια. Ένα ταξίδι στο οποίο η ΕΛΣ έχει ανοίξει πανιά και ταξιδεύει στα πέρατα του κόσμου, από την Ιταλία και την Κύπρο μέχρι την Κίνα και τη Νότια Αφρική, και τώρα στη Νέα Υόρκη. Και η επιτυχία δεν οφείλεται στο γεγονός ότι ο αέρας φυσάει ευνοϊκά αλλά στην επιδεξιότητα του χειριστή και την αφοσίωση του πληρώματος. Τα θερμά συγχαρητήριά μας στον καλλιτεχνικό διευθυντή Γιώργο Κουμεντάκη και σε όλους τους συντελεστές της ΕΛΣ. Είμαστε βέβαιοι ότι το κοινό θα ζήσει μια μαγευτική εμπειρία, στην οποία θα επιστρέφει νοερά για καιρό».
Ο Νίκος Καζαντζάκης, ο πιο πολυμεταφρασμένος Έλληνας συγγραφέας παγκοσμίως, αποτελεί μια από τις πιο διαχρονικές και γόνιμες πηγές έμπνευσης για την ελληνική μουσική δημιουργία του 20ού και του 21ου αιώνα. Μέσα από τη μουσική και τον κινηματογράφο το έργο του έχει ταξιδέψει στα πέρατα της Γης, καθιστώντας τον μια από τις πιο αναγνωρίσιμες λογοτεχνικές μορφές παγκοσμίως. Έργα όπως Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Καπετάν Μιχάλης, Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Ο τελευταίος πειρασμός και η Ασκητική έχουν ταξιδέψει τον ελληνικό πολιτισμό στα πέρατα του κόσμου.
Το έργο του, βαθιά φιλοσοφικό και τραγικό, αλλά ταυτόχρονα έντονα λαϊκό και βιωματικό, αγγίζει καίρια ζητήματα ελευθερίας, μοίρας, πίστης και ανθρώπινης υπέρβασης. Η ποιητική και δραματουργική δύναμη της γραφής του προσέλκυσε κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, οι οποίοι επιχείρησαν, μέσα από τις μελοποιήσεις τους, να μεταφέρουν στον μουσικό λόγο την ένταση, τον στοχασμό και τον υπαρξιακό παλμό του καζαντζακικού σύμπαντος. Η έμμεση συνεισφορά του στο ρεπερτόριο της μουσικής καλύπτει τουλάχιστον πέντε διαφορετικά είδη: συμφωνική μουσική, όπερα, μπαλέτο, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Τα μουσικά έργα που έχουν αντλήσει έμπνευση από τον Καζαντζάκη δεν λειτουργούν απλώς ως μουσικές αποδόσεις των κειμένων, αλλά ως δημιουργικοί διάλογοι ανάμεσα στη λογοτεχνία και τη μουσική, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής μουσικής και καλλιτεχνικής ευρύτερα ταυτότητας. Δίχως την ανάγκη κανενός είδους «μετάφρασης», η παγκόσμια γλώσσα της μουσικής είναι ίσως το πιο πρόσφορο μέσο για ένα συναρπαστικό ταξίδι περιπλάνησης στον κόσμο του συγγραφέα.