Στα ανατολικά προάστια της Ρώμης, κοντά στη Via Tiburtina, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν αρχαίο δρόμο, δύο δεξαμενές, δύο τάφους της περιόδου της Δημοκρατίας και ένα ιερό πιθανόν αφιερωμένο στον Ηρακλή. Αυτή η ανακάλυψη αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι η Ρώμη εξακολουθεί να κρύβει αρχαιολογικούς θησαυρούς.
«Αυτοί ακριβώς οι χώροι», δήλωσε η επικεφαλής της ανασκαφής, Ντανιέλα Πόρο, «δείχνουν πώς τα ανεξερεύνητα προάστια της Ρώμης συνέβαλαν στην ανάπτυξη της εκτεταμένης πόλης». Η επικεφαλής περιέγραψε τα σύγχρονα προάστια ως «αποθετήρια βαθιών μνημών» που αξίζουν περαιτέρω διερεύνηση.
Η ανασκαφή συνεχίζεται και, αν και οι αρχαιολόγοι δεν μπορούν να το επιβεβαιώσουν ακόμα, δεν έχουν βρει ενδείξεις ύπαρξης κατοικιών. Ωστόσο, ο πλούτος των αρχαιολογικών ευρημάτων- όπως ένα ταφικό συγκρότημα της ελίτ, δεξαμενές ή πισίνες και ένα ιερό που πιστεύεται ότι ήταν αφιερωμένο στον Ηρακλή- υποδηλώνει ότι η περιοχή ήταν ιερή.
Η νεοαποκαλυφθείσα περιοχή της Ρώμης δείχνει ότι τα προάστια αξίζουν περαιτέρω μελέτη, προκειμένου να κατανοηθεί σε βάθος ο ρόλος που έπαιξαν στην ανάπτυξη της πόλης. Προκειμένου να διαφυλαχθεί η μοναδική αρχαιολογική κληρονομιά της Ρώμης, οι αρχαιολόγοι άρχισαν τις ανασκαφές το καλοκαίρι του 2022, εν όψει επικείμενης αστικής ανάπτυξης. Η Ντανιέλα Πόρο τόνισε τη σημασία της προληπτικής αρχαιολογίας, ώστε να διασφαλιστεί η ηθική μεταχείριση του παρελθόντος κατά την οικοδόμηση του μέλλοντος.
Η ομάδα, υπό την καθοδήγηση του αρχαιολόγου της Ειδικής Εφορείας της Ρώμης, Φαμπρίτσιο Σάντι, αποκάλυψε μια εκτεταμένη έκταση 2,5 στρεμμάτων με δρόμο που οδηγούσε σε νεκροταφείο, έναν ναό και τελετουργικές δεξαμενές- ευρήματα που χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τον 1ο αιώνα μ.Χ., ενώ υπήρχαν και στοιχεία από τον 2ο έως τον 3ο αιώνα μ.Χ.
Πρόκειται για ιερό συγκρότημα στο οποίο είναι θαμμένοι ηγέτες;
Ο δρόμος οδηγούσε σε ένα μικρό τετράγωνο ιερό (sacellus) με διαστάσεις περίπου 4,5 επί 5,5 μέτρα. Μέσα, οι αρχαιολόγοι βρήκαν θραύσματα γυναικείων ειδωλίων και δύο αγαλματίδια από τερακότα που απεικόνιζαν βοοειδή. Λαμβάνοντας υπόψη τη θέση του κοντά στη Via Tiburtina, πιστεύουν ότι το ιερό ήταν αφιερωμένο στον Ηρακλή.
Ανατολικά και νότια του δρόμου, ανακαλύφθηκαν δύο δεξαμενές που είχαν διαστάσεις 21 επί 9 μέτρα και 28 επί 10 μέτρα. Και οι δύο δεξαμενές διέθεταν ράμπες πρόσβασης στρωμένες με μεγάλα λιθόστρωτα και πλακάκια σκυροδέματος, όπως ανέφερε το Archaeology News. Η νότια δεξαμενή είχε επιπλέον μια ράμπα που οδηγούσε στον πυθμένα της. Ωστόσο, η έλλειψη εισροών και εκροών καθιστά αδύνατο να προσδιοριστεί η ακριβής χρήση και λειτουργία τους.
Αξιοσημείωτο είναι ότι μια άλλη δεξαμενή, που εντοπίστηκε πρόσφατα στη Gabii, 18 χιλιόμετρα από τη Ρώμη, παρουσίασε δομικές ομοιότητες, οδηγώντας τους αρχαιολόγους να υποθέσουν ότι οι δεξαμενές αυτές ενδέχεται να είχαν ιερό χαρακτήρα. Εναλλακτικά, σύμφωνα με το Archaeology News, θα μπορούσαν να σχετίζονται με κάποιο είδος διαχείρισης νερού. Βάσει των κεραμικών που βρέθηκαν διάσπαρτα στο χώρο, οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η περιοχή εγκαταλείφθηκε περίπου τον 2ο αιώνα μ.Χ.
Αυτή η νέα ανακάλυψη αποκαλύπτει ότι η ανάπτυξη της Ρώμης εξαρτιόταν από τα προάστια και αλλάζει την αντίληψή μας για το πώς λειτουργούσε η «αιώνια πόλη».