Τα φράγματα και οι λιμνούλες που δημιουργούν οι κάστορες μπορούν να μετατρέψουν μια κοίτη ποταμού σε καθαρό ετήσιο «απορροφητή» άνθρακα, δηλαδή να απορροφούν περισσότερο άνθρακα από όσο εκπέμπουν μέσα σε ένα έτος σύμφωνα με νέα μελέτη.
Το εύρημα έχει σημαντικές συνέπειες για την επανεισαγωγή του κάστορα (Eurasian beaver) σε όλη την Ευρώπη μετά από αιώνες υπερθήρευσης που τον έφεραν κοντά στην εξαφάνιση. Αν παρόμοια αποτελέσματα ισχύουν και αλλού αυτά τα ζώα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποθηκεύοντας διοξείδιο του άνθρακα χωρίς ακριβές υποδομές.
«Οι κάστορες δεν πρόκειται να λύσουν την κλιματική αλλαγή, αλλά η έρευνά μας δείχνει ότι αυτοί οι “φυσικοί μηχανικοί” μπορούν διακριτικά να βοηθήσουν τα ποτάμια τοπία να αποθηκεύουν περισσότερο άνθρακα για δεκαετίες» δήλωσε στο Live Sceince ο Λούκας Χάλμπεργκ από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμπιγκχαμ.
Στη μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Communications Earth and Environment» οι επιστήμονες εξέτασαν ένα ρέμα μήκους περίπου 0,8 χλμ. στη βόρεια Ελβετία. Πριν εγκατασταθούν κάστορες εκεί το 2010 η περιοχή λειτουργούσε σαν πλημμυρική πεδιάδα με πολλά δέντρα. Οι κάστορες έκοψαν δέντρα για φράγματα και δημιουργήθηκαν υγρότοποι με περισσότερα χαμηλά φυτά. Οι ερευνητές μέτρησαν άνθρακα στο νερό, εκπομπές στην ατμόσφαιρα, αποθήκευση σε ιζήματα, φυτά και νεκρή βιομάζα.
Τα αποτελέσματα και οι υπερβολές
Η περιοχή λειτουργούσε ως καθαρή «δεξαμενή» άνθρακα αφού αποθηκεύονταν 98–133 τόνοι άνθρακα ισοδύναμο με κατανάλωση 832–1,129 βαρελιών πετρελαίου. Σε εθνικό επίπεδο στην Ελβετία οι κάστορες θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν 1,2%–1,8% των ετήσιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Οι επιστήμονες έσπευσαν να σημειώσουν ότι μελετήθηκε μόνο μία περιοχή και τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το κλίμα, τη γεωλογία, τη βλάστηση και το διαθέσιμο χώρο. Παρόλα αυτά οι ερευνητές λένε ότι αξιοποίηση φυσικών διαδικασιών είναι και οικολογικά και οικονομικά λογική. Όμως τα ευρήματα δείχνουν ότι έχουν σημασία αφού ειδικοί λένε ότι τα αποτελέσματα καταρρίπτουν την ιδέα ότι οι υγρότοποι δεν αξίζουν επειδή εκπέμπουν άνθρακα και δείχνουν ότι οι λιμνούλες που δημιουργούν οι κάστορες είναι σταθερές δεξαμενές άνθρακα αλλάζοντας την αρνητική εικόνα που υπήρχε για τους κάστορες.
Η επιστροφή
Οι κάστορες είχαν σχεδόν εξαφανιστεί σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική και μαζί τους χάθηκαν και οι υγρότοποι πλούσιοι σε άνθρακα. Τώρα που επανέρχονται οι επιστήμονες αρχίζουν να κατανοούν τον ρόλο τους στην αποθήκευση άνθρακα. Παλιότερη έρευνα στο Εθνικό Πάρκο Rocky Mountain στις ΗΠΑ έδειξε ότι υγρότοποι με κάστορες μπορούν να αποθηκεύουν έως και 23% του συνολικού άνθρακα ενός τοπίου.
Ένα επιπλέον όφελος των υγροτόπων που δημιουργούν κάστορες είναι ότι κάνουν τα οικοσυστήματα πιο ανθεκτικά σε πυρκαγιές άρα αποτρέπουν και την απελευθέρωση άνθρακα. Οι κάστορες δεν είναι μια «μαγική λύση» αλλά αποτελούν φυσικό, χαμηλού κόστους εργαλείο κατά της κλιματικής αλλαγής. Αφήνοντας τους κάστορες να κάνουν τη δουλειά τους, μπορούμε να βοηθήσουμε τα οικοσυστήματα να αποθηκεύουν περισσότερο άνθρακα σχεδόν… δωρεάν.