Καύσωνες σε έξαρση: Ο ΟΗΕ προειδοποιεί για παγκόσμιο κύμα ακραίας ζέστης
epa10082107 Women cool themselves with the water of a fountain in the downtown of Budapest, Hungary, 20 July 2022. The third degree heat alert till 23 July has been decreed by the Hungarian Chied Medical Officer as the daytime air temperature might climb to 40 degrees centigrade in the coming days in Hungary. EPA/ZOLTAN BALOGH HUNGARY OUT

Η κλιματική αλλαγή επιταχύνει τη συχνότητα, την ένταση και τη διάρκεια των περιόδων ακραίας ζέστης σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία του ΟΗΕ. Ενδεικτικό της ραγδαίας επιδείνωσης αποτελεί η σύγκριση των σημερινών δεδομένων με το θερμό ευρωπαϊκό καλοκαίρι του 1976, τη στιγμή που εκτεταμένα τμήματα της Ευρώπης πλήττονται ήδη από το πέμπτο κύμα καύσωνα, συνοδευόμενο από ξηρασία, ρεκόρ θερμοκρασιών και πυρκαγιές.

Ο επικεφαλής κλιματικής πληροφόρησης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, Τζον Κένεντι, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Γενεύη, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης. «Η ακραία ζέστη γίνεται πιο συχνή, πιο έντονη, διαρκεί περισσότερο και καλύπτει πολύ ευρύτερες περιοχές απ’ ό,τι σε πιο δροσερά κλίματα του παρελθόντος», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αναλύοντας το τρέχον μοτίβο στην Ευρώπη, την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο, ο κ. Κένεντι εξήγησε ότι αντικατοπτρίζει την αλληλεπίδραση ενός μόνιμου συστήματος υψηλής πίεσης στο Βόρειο Ημισφαίριο με το ευρύτερα θερμότερο κλίμα. Τα συγκεκριμένα συστήματα εγκλωβίζουν θερμές αέριες μάζες, μειώνουν τη νεφοκάλυψη και ανακόπτουν τον ψυχρότερο αέρα, εδραιώνοντας συνθήκες καύσωνα σε τεράστιες γεωγραφικές ζώνες για ημέρες ή και εβδομάδες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το φυσικό κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο παραδοσιακά ενισχύει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, δεν συμβάλλει στη φετινή θερμική επιβάρυνση της Ευρώπης. Όπως διευκρίνισε το στέλεχος του ΟΗΕ, οι συνθήκες στον τροπικό Ειρηνικό παραμένουν αυτή τη στιγμή ουδέτερες.

Η σύγκριση με το 1976

Παρότι ο Ιούνιος του 1976 εμφάνισε σε γενικές γραμμές παρόμοια διάταξη συστημάτων υψηλής και χαμηλής πίεσης, τα αποτελέσματα διαφέρουν ριζικά εξαιτίας της συσσωρευμένης παγκόσμιας υπερθέρμανσης των τελευταίων δεκαετιών.

«Η εικόνα για το 1976 είναι εκείνη μερικών μεμονωμένων περιοχών πάνω από τον μέσο όρο θερμοκρασίας σε έναν πολύ ψυχρότερο κόσμο», επεσήμανε ο κ. Κένεντι. Αντίθετα, σήμερα «η εικόνα έχει αντιστραφεί», με το μεγαλύτερο μέρος της γης να καταγράφει θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου και τις ψυχρότερες περιοχές να αποτελούν πλέον ελάχιστες, μεμονωμένες εξαιρέσεις.

Στην εξίσωση της ακραίας ζέστης προστίθενται οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες σε θάλασσες και ξηρά. Τα θαλάσσια κύματα καύσωνα στη Μεσόγειο και στα ύδατα της δυτικής Ευρώπης λειτουργούν πολλαπλασιαστικά, παρέχοντας επιπλέον θερμική ενέργεια στα επίμονα συστήματα υψηλής πίεσης. Παράλληλα, η εξάντληση της υγρασίας στο ξηρό έδαφος επιταχύνει περαιτέρω τη θέρμανση της γης.

«Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες ενώνονται για να μας δώσουν το ρεκόρ ζέστης που παρατηρούμε φέτος», κατέληξε ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ.