Μετά από ανάλυση τριών δεκαετιών δορυφορικών δεδομένων επιστήμονες δημιούργησαν την πρώτη χαρτογράφηση σε ολόκληρη την Ανταρκτική για το πώς μετακινείται η γραμμή θεμελίωσης των παγετώνων.
Η γραμμή θεμελίωσης παγετώνων είναι το ακριβές σημείο ή η ζώνη όπου ένας παγετώνας ή ένα παγόβουνο σταματά να ακουμπά στον βυθό της θάλασσας και αρχίζει να επιπλέει. Αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία στην παγετωνολογία. Διαχωρίζει τον παγετώνα που στηρίζεται στο έδαφος από το τμήμα που επιπλέει. Η θέση της γραμμής θεμελίωσης καθορίζει τη σταθερότητα του παγετώνα. Όταν αυτή υποχωρεί, ο παγετώνας γίνεται πιο ασταθής.
Η υποχώρηση της γραμμής θεμελίωσης η οποία οφείλεται κυρίως στο λιώσιμο από θερμότερα θαλάσσια ρεύματα, οδηγεί σε ταχύτερη ροή πάγου προς τον ωκεανό, συμβάλλοντας άμεσα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Στην Ανταρκτική η υποχώρηση των γραμμών θεμελίωσης παρακολουθείται στενά με ορισμένους παγετώνες να έχουν υποχωρήσει κατά χιλιάδες χιλιόμετρα τις τελευταίες δεκαετίες
Η χαρτογράφηση
Η νέα έρευνα που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «PNAS» έγινε από παγετωνολόγους του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Ιρβάιν και δείχνει ότι το 77% της ακτογραμμής της Ανταρκτικής παραμένει σταθερό από το 1996. Ωστόσο σε πιο ευάλωτες περιοχές υπάρχει σημαντική υποχώρηση των παγετώνων. Συνολικά χάθηκαν 12,820 τετραγωνικά χιλιόμετρα παγωμένου εδάφους σε 30 χρόνια περίπου όσο 10 πόλεις στο μέγεθος του Λος Άντζελες μαζί με τα περίχωρα του.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας Έρικ Ρινό η παρακολούθηση της γραμμής θεμελίωσης με δορυφορικό ραντάρ είναι το πιο αξιόπιστο εργαλείο για να καταλάβουμε αν το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής αποσταθεροποιείται.
Οι μεγαλύτερες αλλαγές καταγράφηκαν στη Δυτική Ανταρκτική ιδιαίτερα στη θάλασσα Αμούνδσεν. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η κύρια αιτία είναι θερμά θαλάσσια ρεύματα που φτάνουν κάτω από τους παγετώνες και τους λιώνουν από κάτω. Στη βορειοανατολική Ανταρκτική Χερσόνησο οι παγετώνες υποχωρούν σημαντικά, αλλά δεν υπάρχει απόδειξη ότι φταίνε θερμά νερά κάτι που παραμένει επιστημονικό μυστήριο.
Τα δεδομένα αυτά είναι κρίσιμα για τη βελτίωση των μοντέλων πρόβλεψης ανόδου της στάθμης της θάλασσας και την κατανόηση του πώς θα αντιδράσει το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής στο μέλλον. «Είναι ίσως τυχερό ότι δεν αντιδρά ολόκληρη η Ανταρκτική ταυτόχρονα γιατί τότε η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη» αναφέρει ο Ρινό.