Ανοδικά κινήθηκε το πετρέλαιο καθώς οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι στην Υεμένη εισήλθαν στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα έφτασαν στην περιοχή, εντείνοντας τους φόβους ότι η διεύρυνση της σύγκρουσης θα προκαλέσει περαιτέρω αναταραχή στις αγορές ενέργειας.
Το Brent — που κατευθύνεται προς μηνιαία άνοδο ρεκόρ— εκτινάχθηκε έως και 3,7% στα 116,75 δολάρια το βαρέλι, ενώ το West Texas Intermediate ξεπέρασε τα 100 δολάρια πριν περιορίσει τα κέρδη του. Οι Χούθι εκτόξευσαν πυραύλους κατά του Ισραήλ το Σαββατοκύριακο και δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις έως ότου σταματήσουν οι επιθέσεις κατά του Ιράν και των συμμαχικών του ένοπλων ομάδων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διέταξαν την αποστολή χιλιάδων στρατιωτών στην περιοχή, ενισχύοντας τους φόβους για μια επικίνδυνη χερσαία εισβολή. Σε συνέντευξή του στους Financial Times την Κυριακή, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θέλει να «πάρει το πετρέλαιο στο Ιράν» και θα μπορούσε να καταλάβει τον εξαγωγικό κόμβο στο νησί Χαργκ, μια κίνηση που θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικά αντίποινα από την Τεχεράνη. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι ΗΠΑ έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί.
Το Brent έχει εκτοξευθεί περίπου 60% μέσα στον Μάρτιο, καθώς ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν ανέτρεψε τις παγκόσμιες αγορές και πυροδότησε ανησυχίες για ταυτόχρονη άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Η σύγκρουση έχει εισέλθει στην πέμπτη εβδομάδα και δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, παρά τη διπλωματική προσπάθεια της Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα και τις ξεχωριστές ειρηνευτικές συνομιλίες στο Πακιστάν το Σαββατοκύριακο, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Στενά του Ορμούζ
Την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One ότι το Ιράν «έδωσε» στις ΗΠΑ τις περισσότερες από τις 15 απαιτήσεις που είχαν σταλεί στην Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς να διευκρινίσει ποιες παραχωρήσεις προσφέρθηκαν. Το Ιράν είχε προηγουμένως απορρίψει δημόσια το σχέδιο, αντιπροτείνοντας όρους που περιλάμβαναν τη διατήρηση της κυριαρχίας του στα Στενά του Ορμούζ.
«Η σύγκρουση γίνεται ολοένα και πιο σύνθετη και δύσκολο να περιοριστεί», δήλωσε η Λιν Τραν, αναλύτρια αγορών στην XS.com στο Χο Τσι Μινχ του Βιετνάμ. «Αυτό αναγκάζει την αγορά να επανατιμολογεί συνεχώς τον κίνδυνο», πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να επιστρέψει κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι στο άμεσο μέλλον.
Το Ιράν έχει περιορίσει σχεδόν πλήρως τη ναυσιπλοΐα μέσω της θαλάσσιας οδού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις παγκόσμιες αγορές. Η Τεχεράνη ανέλαβε δράση για να θεσμοθετήσει τον έλεγχο της αρτηρίας αυτής, απαγορεύοντας τη διέλευση των περισσότερων πλοίων, ενώ επιτρέπει σε λίγα να περνούν, μεταξύ άλλων από το Πακιστάν, την Ταϊλάνδη και τη Μαλαισία.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ότι το Ιράν επέτρεψε σε 10 δεξαμενόπλοια να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ ως ένδειξη καλής θέλησης. Στους Financial Times ανέφερε ότι ο αριθμός αυτός διπλασιάστηκε, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, δήλωσε ξεχωριστά ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να επιτρέψει τη διέλευση άλλων 20 πλοίων μέσω του στενού.
Τι σημαίνει η εμπλοκή των Χούθι
Η εμπλοκή των Χούθι δημιουργεί έναν νέο κίνδυνο για τις αγορές πετρελαίου. Η ομάδα είχε ουσιαστικά κλείσει την Ερυθρά Θάλασσα για τους περισσότερους δυτικούς μεταφορείς μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα το 2023, αναγκάζοντας τα πλοία να αλλάξουν πορεία. Οποιαδήποτε απειλή για φορτία που φορτώνονται μέσω του σαουδαραβικού λιμανιού Γιανμπού θα περιόριζε περαιτέρω την προσφορά.
Η απειλή των Χούθι για τις «πετρελαϊκές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας και τις εξαγωγές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας μοιάζει με την άρνηση μιας επέμβασης bypass που λειτουργούσε καλά για να αποτρέψει το πλήρες έμφραγμα» από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, δήλωσε ο Μουκές Σαχντέβ, διευθύνων σύμβουλος της XAnalysts.
Αν και η ομάδα δεν δήλωσε ότι θα στοχεύσει πλοία που διέρχονται από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας και το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, διαθέτει τη δυνατότητα να το πράξει. Το σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού, το οποίο χρησιμοποιεί το βασίλειο για μέρος των εξαγωγών πετρελαίου του μετά το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, βρίσκεται επίσης εντός της εμβέλειας των πυραύλων των Χούθι.
Η κίνηση των Χούθι προσθέτει «ανοδικό κίνδυνο κυρίως μέσω της ναυσιπλοΐας και των διαδρομών στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο Χάρις Χουρσίδ, επικεφαλής επενδύσεων της Karobaar Capital στο Σικάγο. «Ωστόσο, εκτός αν επεκταθεί σε ευρύτερες υποδομές του Κόλπου ή στις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, πρόκειται περισσότερο για μεταβλητότητα παρά για πραγματικό σοκ προσφοράς», πρόσθεσε.
Οι τράπεζες σπεύδουν να υπολογίσουν πώς μπορεί να εξελιχθεί ο πόλεμος — και οι τιμές. Η Macquarie εκτίμησε την περασμένη εβδομάδα ότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης θα μπορούσαν να φτάσουν τα 200 δολάρια το βαρέλι εάν η σύγκρουση παραταθεί έως τον Ιούνιο και τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, σε ένα σενάριο με πιθανότητα 40%.
Η Washington Post μετέδωσε ότι το Πεντάγωνο προετοιμάζεται για εβδομάδες χερσαίων επιχειρήσεων στο Ιράν, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, ωστόσο ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, υποβάθμισαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Παράλληλα, η Wall Street Journal ανέφερε ότι ο Τραμπ εξετάζει στρατιωτική επιχείρηση για την εξαγωγή ουρανίου από το Ιράν, επιλογή που είχε τεθεί νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Οι επιπτώσεις του πολέμου εξαπλώνονται σε όλη την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Η Νότια Κορέα ενδέχεται να επεκτείνει τους περιορισμούς στην οδήγηση ώστε να περιλαμβάνουν το γενικό κοινό, εάν οι τιμές ξεπεράσουν τα 120 δολάρια το βαρέλι — μια κίνηση που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991. Η Αυστραλία θα μειώσει στο μισό τον ειδικό φόρο καυσίμων για τρεις μήνες, ενώ οι βιετναμέζικες αεροπορικές εταιρείες θα περιορίσουν πτήσεις από τον Απρίλιο λόγω ανησυχιών για την επάρκεια και το κόστος των καυσίμων αεροσκαφών.
Η δομή της αγοράς Brent δείχνει έντονη ανησυχία για τη βραχυπρόθεσμη προσφορά, με ένα ισχυρά ανοδικό μοτίβο backwardation, όπου το συμβόλαιο του άμεσου μήνα διαπραγματεύεται με σημαντικό premium έναντι του επόμενου. Η διαφορά ξεπέρασε τα 7 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα, έναντι σχεδόν μηδενικής απόκλισης πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.
Η σύγκρουση έχει πλήξει και άλλους κλάδους. Το Σαββατοκύριακο, η Emirates Global Aluminium υπέστη «σημαντικές ζημιές» κατά τη διάρκεια ιρανικής επίθεσης με πυραύλους και drones το Σάββατο. Επιπλέον, επλήγη εγκατάσταση της Aluminium Bahrain. Οι τιμές στο Λονδίνο εκτινάχθηκαν έως και 6% στο άνοιγμα της Δευτέρας.