Στηνπαράταση της επιδότησης των 10 λεπτών ανά λίτρο (μαζί με το ΦΠΑ) στο ντίζελ κίνησης στην αντλία, και μετά την 31η Αυγούστου που λήγει η ισχύς της τρέχουσας υπουργικής απόφασης, προσανατολίζεται η κυβέρνηση, καθώς συνεχίζεται η κούρσα των διεθνών τιμών του πετρελαίου, λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Τις οριστικές αποφάσεις θα λάβει το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο την επόμενη εβδομάδα, με τη συνέχιση του μέτρου να θεωρείται ουσιαστικά δεδομένη, για να μην υπάρξει μεγάλη επιβάρυνση για τους καταναλωτές από την 1η Σεπτεμβρίου που θα έχουν επιστρέψει σχεδόν όλοι από τις καλοκαιρινές διακοπές και θα μπουν και πάλι στην καθημερινότητά τους.
Οι εξελίξεις στην ενεργειακή αγορά δεν αφήνουν περιθώρια για κατάργηση της επιδότησης. Η μέση πανελλαδική τιμή του ντίζελ έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, χωρίς προοπτικές αποκλιμάκωσης υπό τα σημερινά δεδομένα στα πολεμικά μέτωπα.
Σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης διαμορφώθηκε χθες στα 2,012 ευρώ το λίτρο. Μέσα σε μία ημέρα αυξήθηκε κατά 1,6 λεπτά, ενώ σε σχέση με τις 17 Αυγούστου η επιβάρυνση φθάνει ήδη τα 2,3 λεπτά ανά λίτρο. Την ίδια ώρα, το Brent έχει ξεπεράσει τα 94 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας σε υψηλό τριών εβδομάδων, ενώ οι επιπτώσεις είναι αισθητές στις τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά.
Τα διυλιστήρια
Τέλος Αυγούστου εκπνέει και η συμφωνία κυβέρνησης-διυλιστηρίων ( (Helleniq Energy και Motor Oil) που προβλέπει την παροχή των εκπτώσεων (5 λεπτά στο ντίζελ (6,2 λεπτά στην αντλία με το ΦΠΑ) και 10 λεπτά στην αμόλυβδη).
Ο συνδυασμός των δύο επιδοτήσεων, δίνουν μια ανάσα στους καταναλωτές πετρελαίου, οι οποίοι κερδίζουν αθροιστικά κάτι παραπάνω από 15 λεπτά το λίτρο.
Είναι ακόμα άγνωστο αν θα συνεχιστεί η επιδότηση από την πλευρά των διυλιστηρίων, κάτι που προφανώς θα συζητήσουν οι δύο πλευρές, πριν την καταληκτική ημερομηνία.
Το κονδύλι
Η επιδότηση στο ντίζελ, και γενικότερα τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων, χρηματοδοτούνται από τον «κουμπαρά» των περίπου 200-230 εκατ. ευρώ, που έχει φτιάξει η κυβέρνηση για τις παρεμβάσεις στην ενέργεια.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο χρηματοδότησης (το οποίο εντάσσεται σε ευρύτερα «πακέτα» στήριξης κατά της ακρίβειας), εξετάζονται συνδυαστικά οι επιδοτήσεις στην αντλία και οι στοχευμένες ενισχύσεις προς ευάλωτα νοικοκυριά και επαγγελματίες (π.χ. μεταφορείς, αγρότες).
«Κούρσα» τιμών
Η ανησυχία στο οικονομικό επιτελείο είναι μεγαλύτερη για το ντίζελ, καθώς λειτουργεί ως ο κύριος καταλύτης της ανόδου του πληθωρισμού. Επειδή το πετρέλαιο αποτελεί το βασικό καύσιμο για τη μεταφορά αγαθών, τη λειτουργία της βιομηχανίας και την παραγωγή του αγροτικού τομέα, κάθε ανατίμησή του επηρεάζει όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, με το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων να μετακυλίεται ακαριαία στο τελικό κόστος των προϊόντων, οδηγώντας σε κύμα ακρίβειας.
Αν εκτιναχθεί το ντίζελ, αυξάνεται αυτόματα το κόστος μεταφοράς όλων των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ, προκαλώντας νέο κύμα γενικευμένου πληθωρισμού.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Πάντως, οι κρατικές παρεμβάσεις δεν γίνονται τυχαία. Το οικονομικό επιτελείο έχει θέσει ως άτυπο ορόσημο την τιμή του διεθνούς πετρελαίου Brent κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Δυσοίωνες οι προοπτικές
Η εικόνα στη χονδρική αγορά δεν προμηνύει άμεση αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, καθώς τα διυλιστήρια αναμένουν νέες αυξήσεις τις επόμενες ημέρες. Η διυλιστηριακή τιμή τόσο της αμόλυβδης όσο και του ντίζελ ανέρχεται σήμερα σε 1,47 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και 1,81 ευρώ με ΦΠΑ.
Από τις αρχές Ιουλίου, η αύξηση στην τιμή του πετρελαίου Brent έχει ξεπεράσει το 5%, δηλαδή περίπου 10 λεπτά το λίτρο, ενώ η αμόλυβδη έχει καταγράψει αύξηση περίπου 6 λεπτών.
Οι εκτιμήσεις για το επόμενο διάστημα δείχνουν ότι οι τιμές αναμένεται να σταθεροποιηθούν κοντά στα σημερινά επίπεδα, γύρω από τα 2 ευρώ το λίτρο στις μεγάλες αστικές περιοχές. Στα νησιά οι τιμές παραμένουν υψηλότερες, όπως και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται και η εξέλιξη της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης ενόψει του φθινοπώρου και του χειμώνα. Από τον Σεπτέμβριο, η αυξημένη ζήτηση από χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης αναμένεται να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στην αγορά.
Παράγοντες της αγοράς καυσίμων εκτιμούν ότι εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε άμεσα, η τιμή του θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1,60 ευρώ το λίτρο, επίπεδο σχεδόν …απαγορευτικό για τα ελληνικά νοικοκυριά.