Σε αχαρτογράφητα νερά εισέρχεται η διεθνής αγορά καυσίμων μετά την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή. Η νέα κλιμάκωση της κρίσης, από τις αρχές Ιουλίου, έχει πυροδοτήσει νέο ράλι στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, φέρνοντας τη μέση τιμή της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης στην Ελλάδα μια ανάσα από τα 2 ευρώ το λίτρο.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο κυβερνητικό τραπέζι πρόσθετες παρεμβάσεις για τον περιορισμό του κόστους μετακίνησης, παρά τη σημαντική στήριξη ύψους περίπου 40 εκατ. ευρώ που παρείχαν ήδη τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, απορροφώντας μέρος των διεθνών ανατιμήσεων.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της αγοράς, χωρίς τη μείωση των τιμών κατά περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτά στο πετρέλαιο κίνησης, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης θα είχε ήδη διαμορφωθεί κοντά στα 2,10 ευρώ ανά λίτρο, αντί για 1,996 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο κίνησης θα είχε φθάσει περίπου στα 2,05 ευρώ, αντί για 1,998 ευρώ. Ωστόσο, όσο η διεθνής κούρσα των τιμών συνεχίζεται, το όφελος από την παρέμβαση των διυλιστηρίων σταδιακά περιορίζεται, καθώς οι νέες αυξήσεις απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της έκπτωσης.
Ανησυχία για τις τιμές
Αν και την πρώτη περίοδο της κρίσης η ανησυχία επικεντρωνόταν στην επάρκεια αργού πετρελαίου λόγω διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σήμερα το πρόβλημα έχει μεταφερθεί στη διύλιση και στην προσφορά καυσίμων, με το πετρέλαιο κίνησης να βρίσκεται στο επίκεντρο των ανατιμήσεων.
Η περίοδος αυτή αποδείχθηκε τελικά διαχειρίσιμη αναφέρει ο Πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ Γιάννης Αληγιζάκης. Παρά τους φόβους για απώλεια περίπου 20 εκατ. βαρελιών ημερησίως, η αξιοποίηση εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς από τις χώρες του Κόλπου, η αύξηση των εξαγωγών από ΗΠΑ, Ρωσία και Καναδά, η μείωση των κινεζικών εισαγωγών και η αποδέσμευση ποσοτήτων από τα στρατηγικά αποθέματα περιόρισαν σημαντικά το έλλειμμα αργού. Έτσι, οι διεθνείς τιμές του brent συγκρατήθηκαν κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Την Πέμπτη όμως 23 Ιουλίου η τιμή του brent έφτασε τα 100,69 δολάρια το βαρέλι επιβεβαιώνοντας ότι η εικόνα μεταβάλλεται δραματικά μετά την άρση της εκεχειρίας. Σήμερα το πρόβλημα δεν είναι ότι λείπει αργό πετρέλαιο, αλλά ότι δεν υπάρχουν επαρκείς ποσότητες διυλισμένων προϊόντων. Ζημιές σε περίπου 30 διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή, διακοπές λειτουργίας μονάδων στην Ευρώπη, το κλείσιμο τεσσάρων διυλιστηρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες για περιβαλλοντικούς λόγους και κυρίως η διακοπή λειτουργίας δέκα ρωσικών διυλιστηρίων μετά από επιθέσεις ουκρανικών drones έχουν περιορίσει σημαντικά την παγκόσμια παραγωγή diesel.
Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι η Ρωσία, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου κίνησης διεθνώς, έχει αναστείλει τις εξαγωγές diesel τις τελευταίες εβδομάδες.
Μεγαλύτερη άνοδος στο πετρέλαιο κίνησης
Η αλλαγή της εικόνας αποτυπώνεται πλέον καθαρά στους δείκτες της αγοράς μετά την κλιμάκωση της έντασης. Από τις 18 Ιουνίου ημερομηνία έναρξης του μορατόριουμ στην Μέση Ανατολή έως τις 23 Ιουλίου, το Brent ενισχύθηκε κατά 26,1%, οι διεθνείς τιμές αναφοράς (Platts) της βενζίνης κατά 28,7% και του πετρελαίου κίνησης κατά 53,6%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται πλέον στο diesel.
Στην ελληνική αγορά, οι τιμές καυσίμου από την έξοδο των διυλιστηρίων αυξήθηκαν κατά 3,6% στη βενζίνη αλλά κατά 29,2% στο πετρέλαιο κίνησης, ενώ στην αντλία οι αυξήσεις περιορίστηκαν στο 1,4% για τη βενζίνη και στο 17,7% για το diesel, χάρη στην απορρόφηση μέρους των διεθνών ανατιμήσεων από την εγχώρια αγορά.
Τα περιθώρια κέρδους
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ), δεν επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι ότι η κατάργηση του πλαφόν θα οδηγούσε σε σημαντική διεύρυνση των περιθωρίων κέρδους των εταιρειών εμπορίας και πρατηρίων. Όπως επισημαίνει, μεγάλος αριθμός ιδιολειτουργούμενων πρατηρίων διατήρησε αμετάβλητη την εμπορική του πολιτική, ενώ ο έντονος ανταγωνισμός λειτούργησε ως ανάχωμα σε νέες αυξήσεις. Έτσι, το συνολικό περιθώριο εταιρειών εμπορίας, πρατηριούχων και μεταφορέων διαμορφώθηκε στο 7,46% στις 10 Ιουλίου, έναντι 7,13% στις 26 Ιουνίου, όταν ίσχυε ακόμη το πλαφόν, καταγράφοντας μόνο οριακή μεταβολή.
Σήμερα, πρόσθετη πίεση στην αγορά καυσίμων ασκεί και η αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση. Μετά τη μείωση της κατανάλωσης την άνοιξη και τη σταθεροποίησή της τον Ιούνιο, τον Ιούλιο η κατανάλωση βενζίνης στην Ελλάδα αυξάνεται κατά περίπου 10%, ακολουθώντας την κορύφωση της τουριστικής περιόδου.
Οι φόβοι
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά σύμφωνα με στελέχη του κλάδου είναι ότι η δεύτερη φάση της κρίσης χαρακτηρίζεται από πολύ μεγαλύτερη αβεβαιότητα, καθώς οι εξελίξεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια των προβλημάτων στα διυλιστήρια, την αποκατάσταση των ρωσικών εξαγωγών diesel και τη συνολικότερη γεωπολιτική κατάσταση στην περιοχή.
Στην ελληνική αγορά, καθοριστική θεωρείται η στάση των δύο διυλιστηρίων, τα οποία απορρόφησαν μέρος των διεθνών ανατιμήσεων, περιορίζοντας τις αυξήσεις κυρίως στη βενζίνη και συμβάλλοντας στη διατήρηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα εν μέσω της τουριστικής περιόδου.
Όπως εκτιμάται, εφόσον οι διεθνείς πιέσεις στο πετρέλαιο κίνησης συνεχιστούν, δεν μπορεί να αποκλειστεί η εξέταση νέων μέτρων στήριξης, όπως μια στοχευμένη παρέμβαση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, σε συνδυασμό με αντίστοιχες πρωτοβουλίες της αγοράς για τον περιορισμό των ανατιμήσεων.
Την ίδια ώρα, στην Ευρώπη επανέρχεται στο προσκήνιο η συζήτηση για την επάρκεια εφοδιασμού σε αεροπορικά καύσιμα, καθώς η κρίση συμπίπτει με την κορύφωση της τουριστικής περιόδου. Στην Ελλάδα, πάντως, δεν διαπιστώνεται πρόβλημα επάρκειας, καθώς τα δύο εγχώρια διυλιστήρια έχουν αναπροσαρμόσει τις προμήθειες αργού από εναλλακτικές αγορές, διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα την παραγωγή πετρελαίου κίνησης και των υπόλοιπων καυσίμων.
Πηγή: newmoney.gr