Στο επίκεντρο των γραμμάτων και του πολιτισμού πρόκειται να βρεθεί η Κρήτη το τριήμερο από την Τετάρτη 1 έως την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026, με τη διοργάνωση μεγάλου συνεδρίου αφιερωμένου στον κορυφαίο Βιαννίτη συγγραφέα και δημοσιογράφο, Ιωάννη Κονδυλάκη.
Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, με τη δυναμική σύμπραξη της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Βιάννου και τοπικών πολιτιστικών φορέων (Βλαχάκειο Πνευματικό Κέντρο, Πολιτιστικοί Σύλλογοι Άνω Βιάννου και «Η Βίγλα», Σύλλογος Βιαννιτών Αττικής «Ο Διαβάτης»), τιμά τη μνήμη και το έργο του θεμελιωτή του ελληνικού χρονογραφήματος.
Οι εργασίες του συνεδρίου θα ξεκινήσουν σε κλίμα συγκίνησης την Τετάρτη 1 Απριλίου στην Άνω Βιάννο. Στον Ιερό Ναό του Αγίου Κωνσταντίνου, στον χώρο του ταφικού μνημείου του συγγραφέα, θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση, ενώ θα ακολουθήσουν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του, αποδίδοντας την οφειλόμενη τιμή στον «πατέρα» του Πατούχα.
Το συνέδριο, που θα διεξαχθεί στη Βιάννο και το Ηράκλειο, αποτελεί μια ανοικτή πρόσκληση προς το κοινό, τους ανθρώπους των γραμμάτων και τους λάτρεις της κρητικής παράδοσης να ανακαλύψουν ξανά τη διεισδυτική ματιά και τη διαχρονική πένα του Ιωάννη Κονδυλάκη.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα:
1η ημέρα. Τετάρτη 1 Απριλίου 2026
Άνω Βιάννος, Εκκλησία Αγίου Κωνσταντίνου – Ταφικό Μνημείο Ιωάννη Κονδυλάκη
Συντονίζει ο Αντιδήμαρχος Βιάννου κ. Χαράλαμπος Κονδυλάκης
9.00 Υποδοχή επισήμων και προσκεκλημένων
9.30 Επιμνημόσυνη δέηση
9.40 Καλωσόρισμα από τον Δήμαρχο Βιάννου κ. Παύλο Μπαριτάκη
9.50 Αποκαλυπτήρια προτομής Ιωάννη Κονδυλάκη
Βλαχάκειο Πνευματικό Κέντρο Βιάννου
Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Αταλάντη Μιχελογιαννάκη και Λευτέρης Σπανάκης
10.30 Καλωσόρισμα από το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας
Χαιρετισμός από τον Δήμαρχο Βιάννου κ. Παύλο Μπαριτάκη
Χαιρετισμός από την ΕΣΗΕΑ
Χαιρετισμός από τον Ελληνιστή, Πρεσβευτή και Μεταφραστή του Ιωάννη
Κονδυλάκη στη Γαλλία κ. Pierre Coavoux
Καλωσόρισμα από τον κ. Σταύρο Αμανάκη, Πρόεδρο του Βλαχάκειου
Πνευματικού Κέντρου Βιάννου
Χαιρετισμός από τον κ. Γιώργο Στρατογιαννάκη, Πρόεδρο του Συλλόγου
Βιαννιτών Αττικής
Χαιρετισμός από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Άνω Βιάννου
Χαιρετισμός από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κερατόκαμπου και Καψάλων ‘η
Βίγλα’
Κήρυξη της έναρξης των εργασιών του συνεδρίου από τον Περιφερειάρχη
Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη
11.20 Βάσω Πετροπούλου, «Ι. Κονδυλάκης – Κ. Βάρναλης. Δημοσιογράφοι –
Λογοτέχνες»
11.40 Μαρίνα Αρετάκη, «Τα τελευταία γραπτά του Ιωάννη Κονδυλάκη ή ο
ανέφικτος νόστος»
12.00. Μανώλης Σπανάκης, «Η αγάπη του Ι. Κονδυλάκη για την Άνω Βιάννο, αλλά
και οι καυστικότατες επισημάνσεις του για τα κακώς κείμενα, όπως αυτά
καταγράφονται στις έσχατες ανταποκρίσεις του και δημοσιεύτηκαν στην
εφημερίδα του Ηρακλείου ‘Νέα Εφημερίς’»
12.20 Μιχάλης Ι. Κτενιαδάκης, «Περιδιαβαίνοντας με τον Διαβάτη τις ατραπούς
των επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων της εποχής του»
12.40 Καταθέσεις μαρτυριών, Μνήμες, Θρυλούμενα
13.30 Επίσκεψη στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος της Βιάννου
2η ημέρα. Πέμπτη, 2 Απριλίου 2026
Αίθουσα Μανόλης Καρέλλης, Ανδρόγεω, Ηράκλειο
Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Μανόλης Πατεδάκης και Σταύρος Αμανάκης
9.00 Μαρία Πατρελάκη, «Ο Ιωάννης Κονδυλάκης και τα Χανιά»
9.20 Βούλα Επιτροπάκη, «Οι από έτους 1880 πρώτες δημοσιογραφικές εμφανίσεις
του Κονδυλάκη ως «Συμβολαιογραφούντος Γραμματέως Λασιθίου» – Η
ερευνητική συμβολή του Γ. Κ. Μαρκόπουλου»
9.40 Αταλάντη Μιχελογιαννάκη, «Κρητικές Επαναστάσεις του 19ου αιώνα μέσα
από το έργο του Ιωάννη Κονδυλάκη»
10.00 Αικατερίνη Μανδαλάκη, «Ο Ιωάννης Κονδυλάκης και η ιστορία της Αρχαίας
Κρήτης»
10.20 Αριστομένης Συγγελάκης και Γιώργος Στρατογιαννάκης, «Η πνευματική
και πολιτιστική προσφορά του Συλλόγου Βιαννιτών Αττικής ‘ο Διαβάτης’ από
την ίδρυσή του έως σήμερα: μια ερευνητική καταγραφή και αποτίμηση με
βάση το πνεύμα του έργου του Ιωάννη Κονδυλάκη»
10.40 – 11.00 Συζήτηση
11.00 – 11.20 Διάλειμμα
Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Ερατοσθένης Καψωμένος και Σταυρούλα Τσούπρου
11.20 Γιώργος Π. Μαρκατάτος, Αργυρώ Κοντάκη, Σπύρος Ποντικάκης, «Όταν
Ήμουν Δάσκαλος: Εκπαιδευτικές δραστηριότητες μέσα από το έργο του
Κονδυλάκη»
11.40 Γεωργία (Γιώλα ) Επιτροπάκη, «Αφηγηματικές τεχνικές και εκφραστικά
μέσα στα ηθογραφικά πεζογραφήματα του Ιωάννη Κονδυλάκη ‘Όταν ήμουν
δάσκαλος’ και ‘Πρώτη Αγάπη’»
12.00 Εμμανουήλ Ανδρουλιδάκης, «Αρχαιότροπα κωμικά μοτίβα στο έργο του Ι.
Κονδυλάκη»
12.20 Ευθαλία ( Έφη ) Μπουκουβάλα, «Θέματα Ψυχικής υγείας στο λογοτεχνικό
έργο του Ιωάννη Κονδυλάκη»
12.40 – 13.00 Συζήτηση
Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Γιώργος Στρατογιαννάκης και Μαρία Δαμιανάκη
18.00 Βασιλική Παπουτσάκη, «Θρησκευτικά ήθη και γιορτές στη διηγηματογραφία
του Ιωάννη Κονδυλάκη
18.20 Ευαγγελία Καλδέλη, «Αναστοχασμός και δημιουργικότητα στη διδακτική
αξιοποίηση του έργου ‘Όταν ήμουν δάσκαλος’ του Ιωάννη Κονδυλάκη»
18.40 Κωνσταντίνα-Αϊσέ Γιλμάζ, «Όψεις σεξουαλικότητας στα διηγήματα ‘Όταν
ήμουν δάσκαλος’ και ‘Η πρώτη αγάπη’»
19.00 Ν. Ε. Παπαδογιαννάκης και Ελπινίκη Νικολουδάκη-Σουρή,
« ‘Γιάννη, φέρε μου το φεγγάρι…’. Ειρωνεία και χιούμορ στον Ι. Κονδυλάκη»
19.20 Απόστολος Ποντίκας, «Σκιαγραφώντας τους λογοτεχνικούς χαρακτήρες και
ανιχνεύοντας το κωμικό και το χιούμορ, μέσα από τη μελέτη του έργου, του
Λογοτέχνη, Δημοσιογράφου, Ι. Κονδυλάκη»
19.40 – 20.00 Συζήτηση
3η ημέρα. Παρασκευή 3 Απριλίου 2016
Αίθουσα Μανόλης Καρέλλης, Ανδρόγεω, Ηράκλειο
Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Ελπινίκη Νικολουδάκη και Μαρία Πεσκετζή
9.00 Ευσταθία Δήμου, «Το διήγημα του Ιωάννη Κονδυλάκη ‘Ο επικήδειος’»
9.20 Γεώργιος Μαυροτσουπάκης, «Χαρακτήρες και ήθη στον ‘Πατούχα’ του
Ιωάννη Κονδυλάκη»
9.40 Ερατοσθένης Καψωμένος, «Ο Πατούχας του Κονδυλάκη και το νεοελληνικό
πολιτισμικό πρότυπο»
10.00 Κώστας Μουτζούρης, «Ανιχνεύοντας λαογραφικά στοιχεία στο έργο του
Ιωάννη Κονδυλάκη»
10.20 Σταυρούλα Γ. Τσούπρου, «Ιωάννης Κονδυλάκης: Λαογραφικά ίχνη και
αφηγηματικές τεχνικές»
10.40 Συζήτηση
11.00 – 11.20 Διάλειμμα
ΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Δημήτρης Περοδασκαλάκης και Μιχάλης Κτενιαδάκης
11.20 Τασούλα Καραγεωργίου, «Ανίχνευση της συγγραφικής συγγένειας του
Ιωάννη Κονδυλάκη με τον Λουκιανό τον Σαμοσατέα, όπως αποτυπώνεται στο
μεταφραστικό και στο πρωτότυπο έργο του Κρητός πεζογράφου»
11.40 Ντίνα Μπουγιούκου και Μαρία Πεσκετζή, «Το αστικό τοπίο στη
διηγηματογραφία του Ιωάννη Κονδυλάκη και του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη:
προσωπικό βίωμα και κοινωνική αναπαράσταση»
12.00 Αρετή Φωτοπούλου και Νεκταρία Χάρη, «Το στοιχείο του υπερφυσικού
στον Κονδυλάκη και στον Παπαδιαμάντη: Μια συγκριτική θεώρηση των
διηγημάτων: ‘Ο Βρυκόλακας’ και ‘Της Κοκκώνας το σπίτι’»
12.20 Βασίλης Μακρυδήμας, «‘Έρωτας, η πνοή αυτή του Θεού’. Σαρκικές και
συναισθηματικές εντάσεις στην πρώιμη διηγηματογραφία του Ιωάννη
Κονδυλάκη»
12.40 Γιώργος Στρατογιαννάκης, «Η επιρροή του Κονδυλάκη στη γλωσσική και
λογοτεχνική εκπαίδευση των Νεοελλήνων. Παραδείγματα και παραλείψεις»
13.00 Ιωάννης Βολανάκης, «Ιωάννη Κονδυλάκη: ‘Πρώτη αγάπη’. Μια κλασική
φροϋδική περίπτωση, πριν τον Σίγκμουντ Φρόυντ»
13.20 – 13.40 Συζήτηση
Ζ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Τασούλα Καραγεωργίου και Χαράλαμπος Κονδυλάκης
17.20 Δήμητρα Μπεχλικούδη, «Ιωάννη Κονδυλάκη, Οι άθλιοι των Αθηνών:
Ανθρωπογεωγραφία και κοινωνική αναπαράσταση της Πρωτεύουσας»
17.40 Ελισάβετ Σκλάβου, «Ο Ιωάννης Κονδυλάκης συγγραφέας της
νεωτερικότητας: ‘Οι άθλιοι των Αθηνών’ και ‘Το ’62, κάτω ο τύραννος!»
18.00 Κωνσταντίνος Β. Δημουλάς, Ευριπίδης Κ. Δημουλάς, Έλλη Κ. Βέλλιου,
Θεοδώρα Ευ. Παπαδημητρίου και Αγγελική Α. Κουτσαβλάκη, «Η
‘πυρωμένη’, εκείνη, εκείνης της μεγαλοΠαρασκευής’. [ Ψυχοβιοαναλυτικό
σχεδίασμα για την ‘Πρώτη αγάπη’ (Χανιά , 1919) του Ιωάννη Κονδυλάκη ]»
18.20 Χαρούλα Βερίγου ( Ζωή Δικταίου ), «’Πρώτη αγάπη’. Από τον Ζαλοκώστα
στον Κονδυλάκη. Ανίχνευση ομοιοτήτων»
18.40 Συζήτηση
19.00 – 19.20 Διάλειμμα
Η΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Αφροδίτη Αθανασοπούλου και Μαρία Χαραλαμπάκη
19.20 Ειρηάνα Ρουσογιαννάκη, «Όψεις του πρώιμου ερωτικού βιώματος στην
‘Πρώτη αγάπη’ του Κονδυλάκη και στο ‘Πρώτο μου τριαντάφυλλο’ της Λίνας
Νικολακοπούλου και του Ara Dinkjian»
19.40 Ασπασία Γκιόκα, «Η πρώτη αγάπη από τον Ιωάννη Κονδυλάκη στον Κοσμά
Πολίτη»
20.00 Γεώργιος Η. Ορφανός, «Κριτική για το λογοτεχνικό έργο του Ι. Κονδυλάκη
‘Πρώτη αγάπη’, όπως την ‘είδαν’ οι εφημερίδες ‘Εμπρός’ των Αθηνών και
‘Νέα Εφημερίς’ του Ηρακλείου στις αρχές του 1920»
20.20 – 20.40 Συζήτηση
20.40 – 21.00 Απολογισμός – (Απο) Χαιρετισμοί