Και επιστημονικά τεκμηριώνεται πλέον η σύνδεση συγκεκριμένων μορφών καρκίνου με το επάγγελμα του πυροσβέστη, καθώς διεθνείς μελέτες καταγράφουν τους κινδύνους που απορρέουν από τη συστηματική έκθεση σε περιβάλλοντα πυρκαγιάς. Τα δεδομένα αυτά περιλαμβάνονται σε μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Διεθνούς Οργανισμού για την Έρευνα του Καρκίνου (IARC), όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Περιφέρειας Κρήτης προς τους βουλευτές Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Λασιθίου.
Ο πρόεδρος της Ένωσης, Απόλλωνας Φραγκιαδουλάκης, μιλώντας στην «Π», υπογραμμίζει ότι η διεθνής επιστημονική τεκμηρίωση επιβεβαιώνει την ανάγκη λήψης μέτρων για την προστασία των πυροσβεστών. «Πρόκειται για το νούμερο ένα καρκινογόνο επάγγελμα. Ζητούμε νομοθετική ρύθμιση τόσο ως προς την αναγνώριση του κινδύνου όσο και ως προς τις ενέργειες που πρέπει να γίνονται για την προστασία του πυροσβέστη πριν και μετά σε περίπτωση νόσησης, αλλά και για την προστασία των οικογενειών τους. Κάτι αντίστοιχο εφαρμόζεται σε χώρες όπως η Νορβηγία και αλλού», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ένωσης, η ιατρική κοινότητα, μέσα από μακροχρόνιες επιδημιολογικές έρευνες, έχει καταδείξει τη στατιστική σύνδεση της επαγγελματικής έκθεσης των πυροσβεστών με την εμφάνιση καρκινικών νεοπλασιών και χρόνιων παθολογιών.
Η αναγκαιότητα επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου, όπως επισημαίνεται, προκύπτει από τη ραγδαία εξέλιξη της διεθνούς βιβλιογραφίας και την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των εργαζομένων, ώστε να αποφεύγονται κενά ή ασάφειες στη νομοθεσία.
Η καθοριστική αλλαγή ήρθε τον Ιούνιο του 2022, όταν ο Διεθνής Οργανισμός για την Έρευνα του Καρκίνου (IARC), ο εξειδικευμένος βραχίονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αναθεώρησε την αξιολόγησή του για την επαγγελματική έκθεση των πυροσβεστών. Από την κατηγορία 2Β («πιθανώς καρκινογόνος») η έκθεση αναβαθμίστηκε στην Κατηγορία 1 (Group 1), δηλαδή «αποδεδειγμένα καρκινογόνος για τον άνθρωπο».
Η απόφαση αυτή βασίστηκε στην επανεξέταση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων από διεθνή ομάδα 25 επιστημόνων από 8 χώρες. Τα στοιχεία έδειξαν επαρκή τεκμηρίωση για την πρόκληση μεσοθηλιώματος και καρκίνου της ουροδόχου κύστης, ενώ καταγράφηκαν επίσης ενδείξεις σύνδεσης με καρκίνο του παχέος εντέρου, του προστάτη, μελάνωμα, non-Hodgkin λέμφωμα και λευχαιμία.
Παράλληλα, οι επιστημονικές αναλύσεις καταγράφουν ισχυρά μηχανιστικά στοιχεία που συνδέουν την έκθεση των πυροσβεστών με βασικούς μηχανισμούς καρκινογένεσης, όπως η γονιδιοτοξικότητα, οι επιγενετικές αλλοιώσεις, το οξειδωτικό στρες, η χρόνια φλεγμονή και οι κυτταρικές τροποποιήσεις μέσω υποδοχέων.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση:
Το παρόν έγγραφο αποσκοπεί στην παράθεση των σύγχρονων, τεκμηριωμένων επιστημονικών δεδομένων σχετικά με την επικινδυνότητα του πυροσβεστικού επαγγέλματος σε διεθνές επίπεδο. Η ιατρική κοινότητα, μέσω μακροχρόνιων επιδημιολογικών ερευνών, έχει αποδείξει τη στατιστική σύνδεση της συστηματικής έκθεσης σε περιβάλλοντα πυρκαγιάς με την εμφάνιση καρκινικών νεοπλασιών και χρόνιων παθολογιών.
Η ανάγκη για τη σύνταξη του παρόντος εγγράφου προκύπτει από τη ραγδαία εξέλιξη της διεθνούς βιβλιογραφίας και την ανάγκη επικαιροποίησης του εθνικού πλαισίου προστασίας των εργαζομένων, προλαμβάνοντας παράλληλα ασάφειες ή ελλείψεις κατά τη νομοθέτηση.
Η Ιστορική Απόφαση του IARC (Ιούνιος 2022)
Μέχρι το 2022, ο Διεθνής Οργανισμός για την Έρευνα του Καρκίνου (IARC), ο εξειδικευμένος βραχίονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), κατέτασσε την επαγγελματική έκθεση των πυροσβεστών στην Κατηγορία 2Β (πιθανώς καρκινογόνος).
Ωστόσο, τον Ιούνιο του 2022, μια διεθνής ομάδα 25 κορυφαίων επιστημόνων από 8 χώρες επανεξέτασε το σύνολο των διαθέσιμων επιδημιολογικών ερευνών και αναβάθμισε ομόφωνα την επαγγελματική έκθεση των πυροσβεστών στην Κατηγορία 1 (Group 1) «Αποδεδειγμένα καρκινογόνος για τον άνθρωπο».
Η επιστημονική κοινότητα κατέληξε σε αυτή την απόφαση βασιζόμενη σε:
Επαρκή στοιχεία (Sufficient evidence) στους ανθρώπους για την πρόκληση μεσοθηλιώματος και καρκίνου της ουροδόχου κύστης.
Περιορισμένα στοιχεία (Limited evidence) στους ανθρώπους για την πρόκληση καρκίνου του παχέος εντέρου, του προστάτη, του μελανώματος, καθώς και για non-Hodgkin λέμφωμα και λευχαιμία.
Ισχυρά μηχανιστικά στοιχεία (Strong mechanistic evidence), τα οποία αποδεικνύουν ότι οι πυροσβέστες εμφανίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά της καρκινογένειας: γονιδιοτοξικότητα, επιγενετικές αλλοιώσεις, οξειδωτικό στρες, χρόνια φλεγμονή και κυτταρική τροποποίηση μέσω υποδοχέων.