Η Ένωση Συντακτών Ημερίδων Εφημερίδων Αθηνών δια του Αντιπροέδρου της Γιώργου Γαβαλά συμμετείχε στο τριήμερο Διεθνές συνέδριο για τον Ιωάννη Κονδυλάκη που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στην Βιάννο και στην πόλη του Ηρακλείου.
Ο κ.Γαβαλάς εκπροσωπώντας την Πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ κα Μαρία Αντωνιάδου κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο του Ι.Κονδυλάκη, ενώ στην ομιλία του στο συνέδριο αναφέρθηκε στην σημαντικότητα της προσωπικότητας και του έργου του Βιαννίτη συγγραφέα-Δημοσιογράφου, ευχαριστώντας παράλληλα για την πρόσκληση τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη,τον Δήμαρχο Παύλο Μπαριτάκη και όλους τους συνδιοργανωτές.
Είναι χρέος μας-όπως είπε ο κ.Γαβαλάς,η απόδοση τιμής στον αείμνηστο ιδρυτή της ΕΣΗΕΑ και πρώτο Πρόεδρο μας ,τον διακεκριμένο συγγραφέα, Δημοσιογράφο,τον πατέρα του χρονογραφήματος. Ειδικότερα ο ομιλητής Αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΑ, ανέφερε μεταξύ άλλων:
“Η ίδρυση της Ενώσεως Συντακτών Αθηναϊκών Εφημερίδων συνδέεται με ένα θλιβερό γεγονός, το θάνατο ενός άπορου δημοσιογράφου, η κηδεία του οποίου έγινε με έρανο των συναδέλφων του (έτσι κι αλλιώς, άποροι ήταν τα χρόνια εκείνα οι περισσότεροι δημοσιογράφοι).
Το πρακτικό ίδρυσης κατατέθηκε στο Πρωτοδικείο Αθηνών στις 14 Δεκεμβρίου 1914 εν μέσω του Α’ Παγκοσμίου πολέμου και κατοχυρώθηκε με απόφασή του ένα μηνα αργοτερα στις 17 Ιανουαρίου 1915.
Είναι η εποχή ακριβώς της ανάπτυξης του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος, με την εμφάνιση, στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, των πρώτων εργατικών οργανώσεων.
Πρώτος πρόεδρος λοιπόν της Ένωσης εκλέγεται ο λογοτέχνης και χρονογράφος Ιωάννης Κονδυλάκης και αγωνίστηκε από τη θέση αυτή για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και γενικότερα για την εξύψωση του επαγγέλματος του δημοσιογράφου.
Θα μού επιτρέψετε να επικεντρωθώ στον δημοσιογράφο Ιωάννη Κονδυλάκη ο οποίος καταγόταν από μία σημαίνουσα οικογένεια του νησιού, διότι πολλά μέλη της είχαν συμβολή στον Αγώνα του 1821.
Γεννημένος πρίν από 165 χρόνια,τον Δεκέμβρη του 1861 σε αυτά τά μέρη σε μια εποχή πολύ παραγωγική όσον αφορά την πνευματική δημιουργία, αλλά και πολύ δύσκολη από οικονομικής άποψης για τους πνευματικούς δημιουργούς, οι οποίοι, στην πλειονότητά τους για βιοποριστικούς λόγους έγραφαν στον Τύπο.
Ο σπουδαίος αυτός Βιαννίτης χρονογράφος, μέσα από τα δημοσιεύματά του στις Αθηναϊκές εφημερίδες, που εκτείνονται σε περίοδο άνω της 20ετίας κατόρθωσε να καθιερωθεί στη συνείδηση των αναγνωστών και να θεμελιώσει το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον.
Το 1884 σε ηλικία 23 χρόνων «μυστακοφόρος και σοβαρός» όπως έλεγε θυμοσοφικά κάπου ο ίδιος, αποφοίτησε από τη Βαρβάκειο Σχολή Αθηνών.
Την ίδια χρονιά πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία με το διήγημα «Η Κρήσσα ορφανή» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Εστία». Φοίτησε στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς να πάρει πτυχίο, ενώ έγραφε στην «Εφημερίδα» του Δημητρίου Κορομηλά.
Από το 1885 υπηρέτησε ως δάσκαλος στην Κρήτη (Μώδι Χανίων), θέση την οποία γρήγορα εγκατέλειψε για να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία.
Συνεργαζόταν με την εφημερίδα «Άμυνα» των Χανίων, ενώ το 1889 για σύντομο χρονικό διάστημα εξέδιδε και δική του εφημερίδα, την «Νέα Εβδομάδα».
Όμως, η αρθρογραφία του ενόχλησε τις οθωμανικές αρχές, οι οποίες τον καταδίωξαν και, εν συνεχεία, τον εκτόπισαν.
Εγκαταστάθηκε τότε (1889) οριστικά στην Αθήνα, όπου και πάλι ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και συνεργάστηκε με τις εφημερίδες Άστυ, Σκριπ και Εστία.
Αρχικά χρησιμοποιούσε πολλά ψευδώνυμα (όπως Κονδυλοφόρος, Δον Κανάγιας καί Jean Sans Terre ή στα ελληνικά Ιωάννης Ακτήμων, αλλά στη πορεία κράτησε το «Διαβάτης» ενώ τα δύο τελευταία τα έκανε για να υποδηλώσει την φτώχεια του από την οποία πάντα υπέφερε.
Τα ψευδώνυμα του είναι χαρακτηριστικά για τον αυτοσαρκασμό και για το χιούμορ τους.
Για είκοσι χρόνια έγραφε το καθημερινό χρονογράφημα της εφημερίδας Εμπρός, της οποίας ήταν και αρχισυντάκτης.
Τα χρονογραφήματα του (έγραψε συνολικά περισσότερα από 6.000) διακρίνονται για το κομψό προσωπικό ύφος τους, το χιούμορ και την οξύτητα της παρατήρησης.
Βαθιά επίδραση στην ψυχοσύνθεση του Ιωάννη Κονδυλάκη άσκησε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Το 1918 έφυγε ξανά για την Κρήτη και στη συνέχεια επισκέφτηκε την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου σκόπευσε να παραμείνει εκεί και να γράψει ένα ιστορικό μυθιστόρημα για την εποχή των Πτολεμαίων.Επέστρεψε στα Χανιά το 1919 σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση κι ένα χρόνο αργότερα προσβλήθηκε από ημιπληγία και πέθανε στο Πανάνειο Δημοτικό Νοσοκομείο Ηρακλείου στις 25 Ιουλίου 1920.
Η γλώσσα που χρησιμοποίησε στα έργα του ο Κονδυλάκης ήταν απλή καθαρεύουσα διανθισμένη με το χιούμορ που πάντα συνόδευε τον συγγραφέα και κάνει ακόμη και σήμερα ευχάριστη την ανάγνωση των έργων του.
Ένα άλλο είδος, το οποίο καλλιέργησε ο Κονδυλάκης ως δημοσιογράφος, υπήρξε η επιφυλλίδα.
Η επιφυλλίδα, κατά την εποχή του Κονδυλάκη, υπήρξε ένα λαϊκό ανάγνωσμα, με ιδιαίτερη πλοκή, πλούσιο σε δράση, το οποίο εκτυλισσόταν με πολλά επεισόδια και, κρατούσε αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού.
Συνεπώς, είχαν την μορφή μυθιστορήματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα επιφυλλίδας, η οποία φέρει την υπογραφή του Κονδυλάκη, υπήρξε το μυθιστόρημα «Οι άθλιοι των Αθηνών», το οποίο δημοσιεύθηκε το 1895. Η δημοσίευση των «Αθλίων» ακολούθησε δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα[4].
Ο σπουδαίος Κωστής Παλαμάς είπε για τον Κονδυλάκη:
«Ο Κονδυλάκης εμόρφωσε το χρονογράφημα με όλην την πρωτοτυπίαν και την ευρυθμίαν του ταλάντου του.»
Ο λογοτέχνης- δημοσιογράφος, Παύλος Νιρβάνας, χρησιμοποίησε τον όρο «Πατέρας του χρονογραφήματος», απευθυνόμενος προς τον «Διαβάτη» του αθηναϊκού Τύπου.
Ωστόσο ο ίδιος ο Κονδυλάκης κρατεί πολλήν επιφύλαξη για την αξία του χρονογραφήματος, που εντούτοις με την εικοσάχρονη και πλέον τακτική θητεία του σ’ αυτό το ανέβασε σε περιωπή.Κάπου μάλιστα γράφει:
«Το να διαβάζη ένας λεπταίσθητος άνθρωπος χρονογράφημα είναι ως να εβαρύνθη την κρεωφαγίαν και θέλει μίαν ημέραν να γρασιδοφαγήση ως υποζύγιον…».
Κλείνοντας ο κ.Γαβαλάς συνεχάρη για την πραγματοποίηση του συνεδρίου το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας,την Περιφέρεια Κρήτης,τον Δήμο Βιάννου και όλους του συνδιοργανωτές.
Ανάλογες ευχαριστίες στο συνέδριο μιλώντας στο πνεύμα της τιμητικής εκδήλωσης για τον Κονδυλακη , εξέφρασε και ο επίσης παριστάμενος εκπρόσωπος του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ κ.Γιαννης Αγγελής.