Με διαρκώς εντονότερο τρόπο βιώνει η Κρήτη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, οι βροχοπτώσεις σε όλο το νησί κινούνται κάτω από τον μέσο όρο.
Τα δεδομένα, που αναφέρονται από το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου, καταδεικνύουν μια σαφή και ανησυχητική τάση ξηρασίας, με άμεσες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και τους φυσικούς ρυθμούς ανάπτυξης της βλάστησης.
Η εικόνα που σκιαγραφούν τα φετινά δεδομένα είναι αποκαρδιωτική και δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό. Η Κρήτη βιώνει μια σταθερή μετατόπιση του μικροκλίματός της, με χαρακτηριστικά πιο ξηρά και πιο θερμά. Αυτή η τάση δεν επηρεάζει μόνο τη γεωργία, αλλά και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη βιοποικιλότητα και τη σταθερότητα των φυσικών κύκλων.
Σύμφωνα με το τεχνικό δελτίο που εκδόθηκε χθες, τα μετεωρολογικά στοιχεία που καταγράφηκαν -από 1η Σεπτεμβρίου 2025 έως 31 Ιανουαρίου 2026- δείχνουν ότι το συνολικό ύψος των βροχοπτώσεων υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική σε περιοχές, όπως:
Σητεία: μόνο 75 mm βροχής το φθινόπωρο -από τα χαμηλότερα καταγεγραμμένα ύψη της τελευταίας δεκαετίας.
Ηράκλειο: 223 mm σε σύνολο πενταμήνου -εμφανώς μειωμένο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Άγια Βαρβάρα: η πλέον «υγρή» περιοχή του νησιού φέτος μόλις 415 mm, έναντι 640 mm το 2017.
Το γράφημα που δημοσιεύθηκε στο δελτίο απεικονίζει συγκριτικά τα ύψη βροχής στις κύριες αγροτικές ζώνες του νησιού (Αγία Βαρβάρα, Ηράκλειο, Ασήμι, Βιάννος, Σητεία), για την ίδια περίοδο κάθε έτους από το 2017 έως το 2026. Η τάση μείωσης είναι εμφανής και συνεχής.
Το ψύχος
Εκτός από τη μειωμένη βροχόπτωση, τα δεδομένα καταγράφουν χαμηλή συσσώρευση μονάδων ψύχους (chilling units), δηλαδή τις ώρες με χαμηλές θερμοκρασίες, που είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική ανάπτυξη των φυλλοβόλων φυτών.
Η απουσία ικανοποιητικής ψύχρανσης διαταράσσει τον κύκλο των φυτών, με αρνητικές επιπτώσεις στη βλάστηση, ανθοφορία και καρπόδεση, ενώ συνδέεται και με αύξηση εντόμων και παθογόνων, που κανονικά περιορίζονται από τις χαμηλές θερμοκρασίες.
Οι μονάδες ψύχους (chilling units) είναι απαραίτητες για να μπορέσουν τα φυλλοβόλα φυτά -και όχι μόνο- να ολοκληρώσουν φυσιολογικά τον ετήσιο κύκλο τους. Πρόκειται για τη φυσική «ξεκούραση» που προσφέρει ο χειμώνας μέσα από συνεχόμενες ώρες χαμηλών θερμοκρασιών. Όταν αυτές οι μονάδες είναι μειωμένες, η φύση δυσκολεύεται να «ξυπνήσει» ομαλά την άνοιξη.
Στη Σητεία, η εικόνα είναι ενδεικτική: Από 20 μονάδες ψύχους το 2017-2018, η περιοχή φτάνει φέτος σε ιστορικό χαμηλό, με μόλις 6 μονάδες το 2025-2026.
Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στο Ηράκλειο, όπου από 24 μονάδες το 2017, φέτος καταγράφηκαν μόνο 15. Αντίστοιχα και στο Τυμπάκι, όπου το 2025-2026 είναι από τις πιο «ζεστές» χειμερινές περιόδους της εννιαετίας.